Arda Kutsal - BLOG

Sıkça Sorulan Sorular

2009-01-12T14:49:00.005+02:00

Bu blog neden güncellenmiyor?
Çünkü uzunca bir süredir yazılarımı kurucusu olduğum Türkiye'nin en popüler Web 2.0 blogu Webrazzi'de yazıyorum. Kişisel blogum olan ardakutsal.blogspot.com bu sebeple uzunca bir süredir güncellenmiyor ve bundan sonra da güncellenmeyecek.

Arda Kutsal'a nasıl ulaşırım?
Kişisel web sitemden (ardakutsal.com), kurucusu ve genel müdürü olduğum Crenvo Danışmanlık web sitesinden (crenvo.com) ya da Webrazzi (webrazzi.com) üzerinden bana ulaşabilirsiniz.

Yazdığınız bir yazınızı araştırmamda, kendi yazımda ya da farklı bir çalışmamda kullanabillir miyim?
Yazılarımı kaynak gösterdiğiniz sürece istediğiniz yerde kullanabilirsiniz. Kaynak gösterdikten sonra bir de e-posta ile bilgi verirseniz daha da memnun olurum.

Bugüne kadar en çok karşılaştığım sorular bunlardı ve bir açıklama yapma ihtiyacı duyduğum için Temmuz 2007'den beri güncellemediğim kişisel blogumu bu son yazıyla tam olarak sonlandırma ihtiyacı duydum.

Yazılarımı Webrazzi'den takip etmeye devam edebilirsiniz.

Bilgilerinize,

Arda Kutsal

Global proje üretmek gerekiyor

2007-07-25T09:59:00.000+03:00

Çok uzun bir açıklama yapmam gerekiyor mu bu başlıktan sonra bilemiyorum ama ülkemizin girişimcilerinin artık global yaklaşımlar sergileyip dünyayı pazar gören web projeleri geliştirmesinin zamanı geldi inancındayım.

Kişisel olarak risklere karşı genelde kontrollü ve korunmacı bir tavır sergilerim ancak bunun yanında eğer bir risk almam gerekiyorsa büyük denizde boğulmayı tercih ederim.

Web girişimleri söz konusu olduğunda özellikle Web 2.0 konseptindeki çalışmalarda ülkemizdeki başarı oranları ile dünyadakileri kıyasladığımız karşımıza en güvenli ulaşım aracı hava ulaşımıdır gibi bir tablo çıkıyor.

Trafikteki günlük araç sayısı, oluşan kazalar ile günlük uçuşlar ve uçak kazalarını kıyaslamak gibi görebiliriz. Girişimcilikten bahsederken konuyu kazalarla özdeşleştirmem sizi tedirgin etmesin, vurgulamak istediğim sadece global pazarlardaki başarı ihtimalinizin lokal çözümlerden çok farklı olmadığı. Sadece kültürü, modeli ve mecrayı doğru anlamak gerekiyor ki bu aslında lokal bir girişim bile olsa aynı kriterlerle karşımıza çıkacaktır.

Bir Türk girişimci için başarı potansiyeli en yüksek olan global girişim alanları nelerdir?

1. Verimlilik arttıracak uygulamalar. (örn: Proje yönetimi, yapılacaklar listesi, kontak listesi vs.)
Elbette yapılanı yapmamak koşuluyla... Ya da yapılanı aynen yapmamak diyelim.

2. Oyun servisleri. Bir Second Life yaratmanız gerekmiyor, eğlence unsuru olan bu yöndeki uygulamalar global pazarlarda ilgi görecektir.

3. Web tabanlı araçlar (örn: RSS araçları, widget'lar, fotoğraf ve video editörleri vs.)
Bu alanda henüz yapılabilecek birçok potansiyel bulunuyor ve global kültürle kesinlikle işiniz olmayacaktır.

4. İstatistik servisleri (örn: sonu pek iyi olmadı ama Statsaholic gibi...)
Bu alanda ana sağlayıcıların verileri ile inovatif çözümler sunmak mümkündür ve dünyanın neresinden uygulamayı hazırladığınız önemli olmayacaktır.

Elbette bunların dışında alanlarda da global başarı elde edilebilir, ancak kişisel görüşüm bir içerik servisi sunmak burada listelediğim alanlar kadar düşük risklere sahip olmayacak ve geri planda düşünülmesi gereken çok fazla ayrıntıya sahip olacaktır.

Web girişimi satın almalarında ana kriterler nelerdir?

2007-05-23T17:49:00.000+03:00

Web 2.0 alanında hem ülkemizde hem de dünyada dönem dönem satın alma haberleri duyuyoruz. Satın almayı gerçekleştiren şirketlerin büyük çoğunluğu ise büyük balık konumundaki kurumlar.

Yani büyük balık (nispeten) küçük balığı yutuyor diyebiliriz.

Biraz anımsayacak olursak, Google'ın YouTube'u satın alması, Yahoo!'nun MyBlogLog'u satın alması ve ülkemizden birkaç örnek ile MyNet'in BeyazPerde.com, BilgiYarismasi.com ve Nokta A.Ş.'nin Izlesene.com, FotoKritik.com ve Blogcu satın almalarını düşünebiliriz.

Elbette söz konusu satın alınan şirketlerin/girişimlerin her biri kendi alanında önde gelen servislerdi. Ancak şu da var ki satın alan şirketler de aslında bu tür servisleri kendileri teknik anlamda kolaylıkla yayına alabilir hatta kendi kullanıcı kitlelerinin desteğiyle kısa sürede konumlandırabilirlerdi? (mi?)

Neden Web 2.0 alanında böylesine güce sahip şirketler ilgilendikleri alanlarda kendi girişimlerini hazırlamak yerine hazır servisleri satın alıyorlar?

Ya da şöyle sorayım, satın almaları doğru mu değil mi?

Yakın zamanda Webrazzi'de Türkiye'de ilk olarak duyurusunu yaptığım Turkcell-im Benim'i hatırlayalım.

Turkcell böyle bir servisi hayata geçirmek yerine sektörün önde gelen oyuncularından bir tanesi satın alamaz mıydı?

Ya da MyNet, BeyazPerde.com'u satın almak yerine kendisi bir sinema servisi açamaz mıydı?

Ya da Nokta A.Ş. kendi video servisini kurarak Izlesene.com'u satın almadan sektöre girmiş olamaz mıydı?

Sizce Google neden YouTube'u satın aldı? Ya da zamanında Blogger.com'u? Ya da geçtiğimiz günlerde yine Webrazzi'de duyurduğum FeedBurner satın alması Google için gerekli miydi?

Aslında sormuş olduğum sorular aradığımız cevapları verdi.

Şirketler hangi koşulları göz önüne alarak girişimleri satın alma yoluna giderler?

Pazar payı
Teknoloji
Fikri Mülkiyet (Intellectual Property)
Know How

Bu saydıklarımın dışında bir diğer önemli kriter de rekabet avantajı için büyük değer yaratabilecek olan zamandır.

Ancak kişisel görüşümü soracak olursanız profesyonel olarak yukarıda saymış olduklarımın herhangi birinin geçerli olmadığı durumlarda zaman kriterini baz alarak satın almayı doğru bulmuyorum.

Burada listelediğim kriterlere içerik maddesini de eklemek isteyebilirsiniz, ancak pazar payına sahip olan bir şirketin içeriğinin zaten değerli olabileceği, pazar payı düşük olan bir girişimin ise içeriğinin ne kadar değerli olabileceği tartışılabilir.

Son zamanlarda her satın almadan sonra gündeme gelen bu konuyu kendi fikirlerimle biraz daha geniş açıdan incelenebilir hale getirmek istedim.

Gözden kaçan fırsat klasik e-ticaret

2007-04-15T15:56:00.000+03:00

Web 2.0 girişimleri, yeni nesil internet ve buna bağlı sosyal ağlar, yaratıcı servisler derken aslında ülkemizde 2007-2010 yılları arasında inanılmaz bir büyüme yaşanacağı beklenen e-ticaret pazarını ikinci plana attığımızı hissetmeye başladım.

Klasik e-ticaret modelleri söz konusu pazarın büyük payını kapacak olmasının yanında, bir süredir gereken ilgiyi görmemektedir.

Sizce ülkemizde internet dünyası klasik e-ticaret servislerine doydu mu?
İstediğiniz her ürüne internet üzerinden ulaşabiliyor ve satın alabiliyor musunuz?
Ülkemizdeki e-ticaret servislerinin satış öncesi ve sonrası performansları başarılı mı?

Sorduğum soruların aslında tümü bize genel çerçeveyi vermeye yetiyor.
Ülkemizde internet üzerinden alışveriş yapabileceğiniz 10 tane servis ismi verin dersem sanırım liste şu isimleri öncelikli olarak kapsayacaktır. Hepsiburada.com, ideefixe.com, kangurum.com.tr, weblebi.com, estore.com.tr...

Bunların yanında biletix.com, yemeksepeti.com, gittigidiyor.com gibi farklı alan ve modellerde çalışan e-ticaret servisleri de kesinlikle aklınıza gelecektir.

Ülkemizde e-ticaret pazarının 2007 yılı sonunda 240 milyon doları bulacağı tahmin edilmektedir ve pastadan büyük payı yukarıda adı geçen servislerin alıyor olmasının yanında, yüzlerce irili ufaklı servis de bulunmaktadır.

Ancak pazardaki oyuncu sayısı halen olması gerektiği seviyede ve farklı ürün gruplarında referans verilebilecek nitelikte değildir.

Dünyadaki e-ticaret pazarına baktığımızda, özellikle Amerika'da artık pazarın üçüncü parti servislerin oluşmasına olanak tanır bir modelde çalıştığını bile görebiliyoruz.

Neredeyse her e-ticaret servisi tarafından sunulmakta olan gelir paylaşımı modelleri sayesinde, blogların bile söz konusu servis platformları üzerinden iş modelleri geliştirdiğine şahit oluyoruz.

Örnek vermek gerekirse Mighty Goods ve Outblush.
Söz konusu iki servis de blog platformları üzerinde kurulmuş olup alışveriş tavsiyeleri vermektedir.

Sizce ülkemizde bu tarz bir servisi yayına alacak olsanız, kaç farklı e-ticaret servisinden ürün yayınlayabilirsiniz? Ya da kaç farklı ürünü e-ticaret sitelerine yönlendirebilirsiniz?

E-ticaret henüz ülkemizde olması gerektiği noktada değildir, ancak gelişimi devam etmekte olan ve önümüzdeki 2 yıl içinde büyük bir ivme ile ani bir atlama yapacak değerli bir fırsat alanıdır.

Bugün birçok popüler e-ticaret servisi satış öncesinde tüketiciye olması gerektiği kadar bilgi sağlayamamakta ve ürünlerin tedariği aşamasında da verdiği sözleri yerine getirememektedir.

Satış sonrasında ise ciddi bir garanti çelişkisi yaşanmaktadır.

Tedarik süreleri servisler üzerinde yer almakta olan uzun kuyruk grubu için belirtilen sürelerin 2 katı ve üzerinde sürmekte, ürünün arızalı çıkması durumunda tüketicinin memnuniyeti için en az 2 hafta süre gerekmektedir.
Sözünü ettiğim negatif değerleri hem kişisel tecübelerim hem de sektörü dinlemem sonucunda edindiğim izlenimlere bağlı olarak aktarıyorum.

Ürün gruplarında güçlü, tedarik zinciri doğru modellenmiş ve üçüncü parti servislere teknoloji sağlayabilen e-ticaret servislerinin söz konusu pazara hızlı ve başarılı bir giriş yapabileceğini savunurum.

Ama bu kadar idealist yaklaşmadan klasik e-ticaret boyutunda, geniş ve ya belirli bir alana odaklı ürün grupları ile de sektöre girişin gerekli ve avantajlı olduğunu belirtmek istiyorum.

E-ticaret ülkemizde fırsatların olduğu bir pazardır ve bu alanda yer almak hem internet gelişimini desteklemek, hem yeni iş alanları yaratmak hem de ekonomiyi güçlendirmek adına değerli bir yaklaşımdır.

İzmir'de Web 2.0 semineri

2007-04-09T00:07:00.000+03:00

İnternet Haftası 2007 etkinlikleri kapsamında İzmir'de bir seminer veriyor olacağım.

13 Nisan 2007 Cuma günü saat 14:00'de Atatürk Lisesi konferans salonunda gerçekleşecek seminerin konusu "Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları" olacak.

İzmir'de olup katılmak isteyen arkadaşlar olursa mutlaka beklerim.

Ayrıca kişisel blogumu ya da Webrazzi'yi okuyup seminere gelecek arkadaşlar olursa, kendileri ile tanışmak için de güzel bir fırsat olacaktır.

Bu arada katılım ücretsizdir.

Bireysel girişimlerin kurumsallaşması

2007-03-23T17:14:00.000+02:00

Dünya çapında genç girişimcilerin yarattıkları ve bugünün özellikle teknoloji alanıdaki devleri arasında yer alan birçok örnek şirket düşünebiliriz.

Eminim şu anda sizin de aklınızdan Google bir şekilde geçmiştir.

Özellikle internet alanındaki web girişimlerine baktığımızda genç beyinlerin bireysel çabaları ile bir noktaya getirdikleri çalışmalarının, belirli bir aşamadan sonra aldıkları destekler ile güçlendiğini ve kurumsal yapıya geçtiklerini görebilirsiniz.

Kişisel girişimler olarak başlayan sonra üst düzey yönetim kadrosuna sahip olarak çalışmalarını farklı boyutlara taşıyan şirketlerin ilk yıllarında mutlaka profesyonel yöneticiler ile girişim sahipleri arasında çatışmalar olacaktır.

Bunun önüne geçebilmek için ya liderlik özelliklerine sahip profesyonellerin ya da kurumsal yönetime inanan girişim sahiplerinin olması gerekecektir. Aksi takdirde kurumsallaşma aşamasında olan girişim yara alacak ve vizyonundan sapacaktır.

Geçtiğimiz günlerde dünya çapında en çok okunan bloglar arasında yer alan TechCrunch'ın artık bir CEO'ya sahip olduğunu öğrendik.

Bırakın ülkemizi, dünya çapında böyle bir oluşum bugüne kadar görülmemişti.

Elbette blog network'leri ve bu şirketlerin CEO'ları bulunuyordu (örnek: Weblogs Inc.) ancak TechCrunch'daki durum biraz farklıydı.

Çünkü yaklaşık 1 yıl içinde bugünkü seviyesini yakalayarak yıllık bir milyon dolara yakın gelir elde etmeyi başaran TechCrunch'ın hem editörü, hem sahibi, hem yöneticisi Michael Arrington'dan başkası değildi.

Önümüzdeki Haziran ayında ikinci yılını dolduracak olan TechCrunch bu süre içinde farklı ülkelerde ve farklı dillerdeki versiyonlarını yayına almasının yanında, içinde bulunduğu sektöre özel iş ilanlarının da yer aldığı bir servis hayata geçirdi.

Kısacası kişisel bir hobi olarak başlayan blogu, Micheal'a kısa sürede servet kazandırarak küçük çaplı bir medya şirketi oluşturmasına olanak tanıdı.

Bu başarıların üstüne Micheal, Fox Interactive Media'da üst düzey yönetici olarak görev yapmakta olan Heather Harde'ı TechCrunch'ın CEO'su olarak transfer ederek kendisinin dahi üstünde olan bir pozisyona getirdi.

Yazımın girişinde de belirttiğim gibi dünyada özellikle teknoloji ve internet şirketlerinde gördüğümüz bu durum artık bloglar için de büyüme ile gelen kurumsallaşma ihtiyacının gerekliliğini bizlere ispatlıyor.

Peki, kişisel çabalarla bir noktaya getirilen girişimleri bir profesyonelin ellerine bırakırken hatta tamamen onun yönetimine verdikten sonra nelerle karşılaşılabilir?

İşte bu noktada çatışmalar ile birlikte oluşan şirket içi kaos ve negatif sinerji başarı grafiklerini aşağılara yönlendirebilir.

Önemli olan şirketin yönetimini almış olan profesyonelin liderlik vasıfları ve yönetim becerileridir.

Bu konuda güzel bir örnek teşkil etmesi açısından Google'ın yaratıcılarından Larry Page ile şirketin CEO'su Eric Schmidt arasında 2002 yılında geçen diyalog eminim hoşunuza gidecektir.

Özetle konuşma metni şu şekilde:

Eric Schmidt: "MIS sistemimiz düzgün çalışmıyordu, finansal sistemimizin düzeltilmesi gerekiyordu, kısacası şirketin bir yapıya ve listelemeye ihtiyacı vardı..."
Larry Page: "Hayır, hayır bu doğru değil...!"
Eric Schmidt: "Tamam, tamam sizin stratejileriniz de fena değildi, bugüne kadar iyi gitti..."

Bireysel girişimler için kurumsallaşma büyüme hedeflerinin karşılanabilmesi için gerekli olduğu kadar belki de o döneme kadar alınmış en büyük risk olabilir.

Riski ortadan kaldırmak ise üst düzey yöneticilerin becerilerine bağlıdır.

Yeni nesil yaşam biçimi verimliliğinizi arttırıyor

2007-03-15T23:39:00.000+02:00

Birçok alanda verimliliğinizi arttırabilecek yeni nesil web uygulamalarının kaç tanesinden haberdarsınız bilemiyorum, ancak ben aktif olarak kullandığım birkaç uygulamayı ve bana sağladıkları faydaları belki işinize yarar düşüncesiyle paylaşmak istiyorum.

Proje Yönetimi: Basecamp
37 Signals'ın bu harika ve sade ürününün ilk başlarda sadece ücretsiz versiyonlarını kullanıyordum. Ücretsiz versiyonların sadece bir projeyi yönetmeye olanak tanıması ve her bir proje için yeni bir ücretsiz hesap açma gereksinimim sebebiyle bir süredir ücretli paketini kullanmaktayım.

Projeleriniz kapsamında eğer birden fazla kişi ile çalışıyorsanız özellikle tavsiye edeceğim Basecamp'in benim için en değerli temel özellikleri mesajlaşma, yapılacaklar listesi, writeboard (serbest yazım tahtası diyebilirim) ve dosya paylaşımı.

Çok sade ve kolay kullanımı ile özellikle internet üzerinden gerçekleşmesi gereken projelerin yönetiminde vazgeçemeyeceğim bir uygulama diyebilirim.

Anında Mesajlaşma: Google Talk
Google'un bana göre devrim yaratan anında mesajlaşma uygulaması, benim gibi bu tarz uygulamaları sadece işinde verimlilik için kullanmayı tercih edenler için bulunmaz bir nimet.

Detaylardan ve kişisel kullanım alanım göz önüne alındığında da bana göre gereksiz özelliklerden uzak olan GTalk'u diğer anında mesajlaşma uygulamalarına her daim tercih ettiğimi söyleyebilirim.

Yapılacaklar Listesi: Remember The Milk
Belki de şu ana kadar yazdıklarım arasında size en yabancı gelen uygulama bu olmuştur.
Günlük yaşamımda cep telefonum ve cep bilgisayarımdan ayrılamama rağmen, internet üzerinden yapmam gereken işleri sürekli takip etmem gerekiyordu. Kağıt ve kaleme alışkın olmamamdan kaynaklanabilecek bu özelliğimden dolayı birçok web tabanlı uygulama deneyip sonunda Remember The Milk ile yollarımı birleştirdim.

Sanırım sade uygulamalara olan özel bir ilgim olacak ki, bu uygulamada da aynı şekilde tüm gereksiz detaylar çıkartılmış ve sadece ihtiyacım olan özellikler yer alıyor.

Yapmam gereken işleri çeşitli kategorilere ayırıyor olmamın yanında, kendime özel bir de yöntem belirledim ki bu sayede işlerimin önem sırasını ve tamamlamayı planladığım günleri rahatlıkla takip edebiliyorum.

Remember The Milk'in Google Calendar ile olan entegrasyonu ve sağladığı mobil arayüzü ise cep bilgisayarımla da etkileşim kurmasına imkan tanıyor.

RSS Okuyucu: Bloglines
Önce bilgisayarıma kurduğum bir Windows uygulaması ile sevdiğim blog ve web sitelerinden RSS ile içerikleri takip ediyordum. Sonra farklı bilgisayarlarda çalışıyor olmamdan dolayı bu işlemi web tabanlı bir uygulamaya geçirmeye karar verdim.

Denediğim birçok uygulama oldu ancak hiçbiri bana Bloglines'ın sağladığı esnekliği sağlamadı. Sonunda yine kendime göre belirlediğim RSS okuma yöntemime en uygun olan Bloglines'da kaldım.

Favoriler için: Del.icio.us
Uzun yıllar boyunca sürekli bilgisayarımda sakladığım favori web sitlerimin linklerini yaklaşık 2 yıldır sadece dünyanın en popüler servislerinden olan del.icio.us'da saklıyorum.

Bir Firefox kullanıcısı olmamdan dolayı del.icio.us'ın eklentilerinin de etkisiyle favorilerime eklemek istediğim sitleri tek bir tıklama ile web tabanlı olarak saklayabiliyor ve her yerden de kolaylıkla ulaşabiliyorum.

Favorilerini bu şekilde saklamayı birçok arkadaşıma önermiş olmama rağmen alışmak biraz zaman alıyor kabul ediyorum. Ama şunu söyleyebilirim ki bilgisayarımda kayıtlı favori bulamazsınız.

Müzik: Pandora ve Radio Blog Club
İnternet üzerinden müzik dinlemek söz konusu olunca ya da bilgisayarımdaki müziklerde değişiklik istersem başvurduğum iki kaynak oluyor. Bunlardan bir tanesi şarkı seçimini sizin için yapan Pandora, bir diğer ise istediğiniz şarkılardan kendi listenizi yapabildiğiniz Radio Blog Club.

Pandora'nın seçtiğiniz bir sanatçı ya da şarkı ile aynı tarzda çaldığı parçaları sayesinde aldığım albüm sayısı inan çok fazladır. İtiraf etmeliyim Radio Blog Club onun kadar satın almaya yönlendirici değil çünkü istediğiniz şarkıları zaten kendiniz belirliyorsunuz. Ama her ikiside hem servislerin performansı hem de müziksiz çalışamayan benim gibiler için ideal çözümler.

Sesli iletişim: Skype
Sadece yurt dışındaki akraba ve dostlarımızla sesli iletişim için kullanıyorum Skype'ı. Yurt içindeki günlük görüşmelerimde böyle bir ihtiyacım bulunmuyor.
Skype'ın türevlerinden birçoğunu da denedim ancak hiçbiri Skype'ın performansını sağlamadı.
Özellikle yurt dışı ile iletişim içinde olmanız gerekiyorsa bence ideal çözüm Skype'dır.

Online Sözlük: Zargan
İngilizce-Türkçe ya da Türkçe-İngilizce kelime karşılıklarına ihtiyacım olduğunda tek kaynağım Zargan'dır. Google kadar hızlı sayılı kaynaklardan birisi olan Zargan'ın yine Firefox için olan eklentisi sayesinde karşılığını aradığım kelimelere birkaç saniyede ulaşabiliyorum.

Geniş kelime bankasının yanında uzmanlık gerektiren terimlerde de başarılı olan Zargan bu alanda vazgeçemeyeceğim bir servis.

Notlarım ve Fikirlerim: Google Notebook
İnternette gezinirken bir web sitesinde gördüğüm cümleyi ya da aklıma o anda gelen bir fikri biraz önce de bahsettiğim kağıt-kalem kullanmama huyumdan dolayı her alanda olduğu gibi yine web üzerinde saklamayı tercih ediyorum.

Bu işlem için de tercihim Google Notebok oluyor. Firefox eklentisi sayesinde tek bir tıklama ile herhangi bir web sayfasındaki metni ya da istediğim herhangi bir notu kategorize edilmiş olarak yazabiliyorum. İhtiyaç duyduğum zamanlarda ise web üzerinden rahatlıkla ulaşıyorum.

Masaüstü notlar: Post-it Notes
Birçok ofiste masalarda ya da bilgisayar monitörlerinde yapışık duran küçük not kağıtlarına benim masamda rastlayamazsınız. Çünkü neredeyse 4 yıldır aktif olarak Post-it Notes uygulamasını kullanıyorum. Windows tabanlı olan bu uygulama sayesinde almam gereken anlık notları bilgisayarımın masaüstüne elektronik olarak yapıştırıp saklayabiliyor ve özellikle telefon numarası ya da "şunu ara" gibi hatırlatmalarımı kolaylıkla takip edebiliyorum.

Ücretli bir uygulama olmasına rağmen eski sürümlerini (sanırım 1.5 sürümü) internet üzerinden bulabilirseniz ücretsiz olarak da faydalanabilirsiniz.

Bunların dışında;
Google Calendar kişisel toplantı ve randevularım için kullandığım takvim uygulamam ve Firefox kesinlikle tercih ettiğim web tarayıcım.

Şu an için aklıma gelen ve en aktif kullandığım uygulama ve servisler bunlardı. Unuttuklarım varsa onları da en kısa zamanda eklerim.

Günlük yaşamınızda işiniz başta olmak üzere birden fazla konuya odaklanmanız gerekiyorsa ve verimliliğinizi arttırmak istiyorsanız burada listelediğim tercihlerim benim için çok kullanışlı oldu diyebilirim. Tabi ki tavsiye de ederim.

İnandığı girişimi için hala hareket edemeyenlerden misiniz?

2007-02-25T02:46:00.000+02:00

Yazılarına, fikirlerine ve karakterine büyük değer verdiğim sevgili dostum Tunç Kılınç blogunda "Google Beni Dinleyecek Misin?" isimli harika bir yazı yazmış.

"İnandığınız fikirleriniz için savaşmazsanız, o fikirler de sizinle birlikte diğer dünyaya giderler." dediği yazısında özellikle internet alanında fikirleri olan ve henüz bu fikirlerini hayata geçirmek için harekete geçememiş olanlara örnek olabilecek bir başarı hikayesini anlatmış.

Tunç'un yazısını mutlaka okumanızı tavsiye ediyorum.

Herhangi bir alan olabilir ama özellikle internet alanında geliştirmek istediğiniz ve inandığınız bir fikriniz varsa mutlaka en azından bir kez hayata geçirmeyi denemelisiniz.

Bu deneme girişiminizi kişisel çabanızla geliştirmek olabilir ya da birilerinden destek istemek şeklinde gerçekleşebilir. Her iki durumda da siz denemiş kabul edilirsiniz ve en kötü ihtimalle "Denedim ama olmadı!" dersiniz.

Hayatım boyunca hiçbir zaman "Keşke!" demek istemediğim için olabildiğince isteklerimi gerçekleştirmeye çalıştım. Bugüne kadar bu yaklaşımımdan dolayı da zarar gördüğümü hatırlamıyorum.

Gelişen, değer yaratan, fırsatları bünyesinde barındıran internet ve özellikle yeni nesil web alanında fırsatları avantaja dönüştürmek her fırsatta dile getirdiğim gibi sizlerin ve bizlerin elinde.

O yüzden, "Keşke!" dememek için neler yapabileceğinizi bir kez daha gözden geçirmeli ve hareket etmelisiniz.

Tabi önce Tunç'un yazısını okumalısınız... :)

Webrazzi Forum'da neler konuşuluyor?

2007-02-25T02:09:00.000+02:00

18 Şubat 2007'de ülkemizde Web 2.0 alanındaki paylaşımı güçlendirmek amacıyla yayına aldığım Webrazzi Forum'da üzerinden geçen bir haftada neler konuşuluyor diye baktığımda, şimdiden değerli paylaşımların yerini aldığını farkettim.

Bunların yanında sahipleri tarafından paylaşılarak Webrazzi Forum ile haberdar olduğumuz web girişimleri de oldu. (bkz: Web Girişiminizi Tanıtın)

Webrazzi Forum'da tanıtılan web girişimlerinden bazıları;

Forum kapsamında şu anda internet ile ilgili duyduğunuz haberleri paylaşabilir, web girişiminizi tanıtabilir, girişim fikrinizi paylaşabilir, proje işbirlikleri sağlayabilir, yazılım ve tasarım konularını konuşabilir, iş ilanlarınızı yayınlayabilir ve tabi bunların dışında içinizden gelen internet ve yeni nesil web hakkındaki yazılarınızı da yazabilirsiniz.

Webrazzi'deki tanıtım yazısında ve Webrazzi Forum'un ilk mesajında da bahsettiğim gibi amaç bu alandaki paylaşım platformunu yaratmak.

İlk bir haftada oluşan içerik ilerleyen günlerde sizlerin katkısıyla mutlaka gelişimini sürdürecektir ve hepimiz için hedeflediğim bu platform görmesi gerken değeri yaratacaktır.

Katkı sağlayan ve sağlayacak olan herkese teşekkürler.

Kozmopolit Gazetesi'nde Web 2.0 köşesi!

2007-02-25T02:08:00.000+02:00

Bir süredir, her hafta Perşembe günü yayınlanan Kozmopolit isimli yeni bir gazetede internet ve yeni nesil web hakkında yazdığım bir köşem var.

Geçtiğimiz hafta 3. sayısı yayınlanan gazetede 2. sayısından itibaren yer almaya başladım.

Ekonomi, Politika, Spor gibi birçok alanda haftalık haberlerin yer aldığı Kozmopolit Gazetesi'nde bana ayrılmış olan bir tam sayfa bulunuyor.

İlk yazımı yayınladığım 2. sayıyı blogumdan duyuramadığımdan dolayı okuyamamış olabilecek arkadaşlar için biraz önce buradan yayına aldım.

Kozmopolit Gazetesi'ne birçok bayiden ulaşabileceğiniz gibi, bu adresten ücretsiz olarak da abone olabilirsiniz.

Blogumdakilere kıyasla tam sayfa olmasının da etkisiyle çok daha uzun ve detaylı olan yazılarımı umarım beğenirsiniz.

İlgilenen tüm arkadaşlara şimdiden teşekkürler.

İnternet girişim platformu olursa kazanırız!

2007-02-25T02:01:00.000+02:00

Kozmopolit Gazetesi'nin 2 hafta önce yayınlanmış olan 2. sayısında yer alan yazımı gazeteye ulaşamamış olabilecek okuyucularım için yayınlıyorum.

Yeni nesil web servislerini konuşurken, bu konuların içinde en çok dile getirdiğimiz terim olan Web 2.0’ı ilk kez 2005 yılının Ekim ayında kişisel blogumda dile getirdiğimde, yazımın son cümlesi olarak şöyle yazmıştım:

“Tüm bunları yine aynı amaç için paylaşıyorum. Fırsatlar var ve değerlendirilmeyi bekliyorlar!”

Aradan geçen yaklaşık 1,5 yıl içinde dünya bu alanda büyük yollar alırken, ülkemizde de işin düşünce boyutu yerini eyleme bırakmış oldu.

Satın almalar gerçekleşti, birçok alanda yeni nesil web girişimleri hayatımıza girdi. Bu girişimlerin birçoğu kişisel olsa bile, internet alanına dönük şirketleşme de eskisine göre daha büyük önem kazandı ve özellikle genç beyinlerin bu alana olan inançları internetin ülkemiz için bir girişim platformu olma yolunda değer sahibi olmasını sağladı.

Geçtiğimiz günlerde gerçekleşen Mobile Monday toplantısındaki konuşmamda dile getirdiğim ve sunumumda da yer alan cümle şuydu:

“İnternet eğlence ve bilgi platformudur. Türkiye için girişim platformu olursa başarı kaçınılmaz.”

Evet, internet ülkemiz için arkadaşlık, video, müzik, oyun gibi eğlence içeriklerine ulaşmak ile birlikte çeşitli konularda bilgi sahibi olmak amacıyla da kullanılmaktadır, diğer tüm ülkelerde olduğu gibi.

Ancak gelişmekte olan ülkeler statüsündeki ülkemizin yazılım ve donanım alanlarındaki global başarı potansiyelini kaçırmış olmasını göz önüne alırsak, buna bir de pratik düşünce ve fikir sahibi genç nüfusu yani genç beyinleri eklersek, interneti bir tür girişim platformu olarak kullanmak hem servis alanındaki global başarımızı destekleyebilecek hem de ülkemizdeki sosyal güvence ve yaşam kalitesini de doğru orantılı olarak etkileyecektir.

Tüm bunlara bağlı olarak aktarmak istediğim kişisel görüşüm şudur ki, internet ülkemiz için hem içeride hem de dışarıda güçlü bir girişim platformudur ve Web 2.0’ın ülkemize sağlayabileceği katma değerin en önemli aracıdır.

Bu girişim platformunu doğru kullanmak ve doğru getiriyi sağlamak elbette bizlerin ve girişimci beyinlerin elindedir.

Geçtiğimiz günlerde büyük bir şirketler grubunun üst düzey yetkililerinden birisi ile konuşurken bana Web 2.0 alanındaki girişimlerin risk sermayesi yatırımlarının ve bu girişimlerin giriş maliyetlerinin ne seviyede olduğunu sordu. Kendisine dünyada birkaç milyon dolar seviyesinde risk sermayesi değerleri konuşulurken, ülkemizde birkaç yüz bin dolara bırakın gelişmiş seviye risk sermayesini, melek yatırımın hatta tümüyle bir servis yatırımının bile mümkün olabileceğini söyledim. Üst düzey yetkilinin bana verdiği cevap bu yatırım maliyetlerinin kendilerinin yaptığı yatırımların binde birinden az olduğu yönündeydi.

Bugün ülkemizde kişisel özveri ve aylık birkaç yüz dolarlık maliyetle kurulmuş servislerin yıllık getirisinin yüz milyarlar seviyesinde olduğu gerçeğinin yanında, bu alanda piyasaya sürülmüş servislerin 6-12 ay arasında milyon dolara yakın değerlere alıcı buluyor olmasını düşündüğümüzde, sanırım yukarıda bahsettiğim girişim platformu yaklaşımı birçoğumuza sıcak gelecektir.

Bir de bu tür girişimleri global pazarlara dönük modellediğimizde başarılı olunması durumunda söz konusu kazançlar çok daha iştah kabartıcı olacaktır.

Elbette bir kıstas olarak kabul etmemek gerekir ama internetin kendi doğası gereği global olduğunu düşünürsek, MySpace’in aylık 25 milyon dolarlık⁽¹⁾ reklam geliri herhalde yukarıda bahsettiğim girişim platforumu vizyonuna son derece değer katacaktır.

Peki, tüm bu girişim platformu ve pozitif değerlerin yanında acaba hangi alanlar önümüzdeki 6 ay için internet girişimcilerine hızlı geri dönüşler sağlayacaktır diye soracak olursanız, hemen cevap verebilirim.

Ülkemizde internet alanındaki reklam harcamaları şu an için büyük medya siteleri ile yüksek ziyaretçi kapasitesine sahip web siteleri arasında paylaşılmaktadır.

Nedeni ise internette henüz hedef odaklı reklam kültürü yerine yoğun ziyaretçi geri dönüşü sağlayan yaklaşımların göz dolduruyor olmasıdır.

Bir süre sonra, ki bu süre için çok da bekleyeceğimizi düşünmüyorum, bu yaklaşım yerini hedef odaklı ve geri dönüşün değer yarattığı platformlara bırakacaktır.

Böyle bir reklam yaklaşımının hakim olması durumunda ise aranan servisler özel ilgi ve dominant kullancı profiline sahip web girişimleri olacaklardır.

Bu tezimi göz önüne alacak olursanız dikkati dünyada yeni nesil reklam mecralarının arasında göz bebeği olan sosyal ağlara (social network) çevirmek doğru bir aksiyon olacaktır.

Tabi ki sosyal ağ servisleri son derece geniş kitleleri bünyesinde barındırıyor ve ülkemizde de bu alandaki rekabet yoğun olarak yaşanıyor. Durum böyle olunca da benim önerim hem hedef odaklı reklamı cezbedecek hem de girişim riskinizi minimuma indirecek olan özel ilgi alanlarına dönük sosyal ağlar olacaktır.

Özel ilgi alanlarına dönük sosyal ağlar dediğimde kastettiğim ise sanırım son derece açık. Belirli bir ilgi alanına dönük kullanıcı kitlelerini biraraya toplayabileceğiniz web girişimleri.

Bir diğer önemli girişim fikri ise özellikle ülkemizdeki web servislerinin ve kullanıcıların ihtiyacı olan veri kaynakları.

Bugün ülkemizdeki herhangi bir servisin belirli alanlar hariç, haftalık, aylık ya da günlük dış veriye ihtiyaç duyduğu durumlarda başvurabileceği tek kaynak insan gücüdür.

Örnek vermek gerekise sinema bilgileri, nöbetçi eczane bilgileri, trafik bilgileri gibi değerler elektronik olarak paylaşılamamaktadır.

Evet doğru, bu bilgilerin birçoğu çeşitli servisler tarafından sunuluyor durumdadır ancak hiçbiri hava durumu ya da döviz bilgileri gibi otomatik sahip olunan bir veri kaynağından alınamamaktadır. Tüm veri girişleri manuel olarak kişiler tarafından gerçekleştirilmektedir ki bu da girişimler için ek insan kaynağı maliyeti yaratmaktadır.

İşte bu tür bilgileri yeni nesil web servislerine sağlamak hem ülkemizdeki girişim potansiyelini artırmak hem de kullanıcılara doğru bilgiyi ulaştırmak adına değer yaratacaktır. Aynı zamanda bu tür bir servisin sağlanan veri başına ücretlendirilmesi ise eminim birçok şirket tarafından da yadırganmayacak, aksine olumlu olarak karşılanacaktır. Sonuç olarak da kazanan veri sağlayıcı konumunda olan girişimci olacaktır.

Elbette ülkemiz için girişim platformu olan internetin günümüz fırsatlarını listelemek şu an için yazmakla bitmeyecektir. Ama burada vermeye çalıştığım iki potansiyeli güçlü fikir zaten işin ana fikrini eminim sizlere vermiştir.

Tekrar gündem konumuzun özüne inmem gerekirse, internetin ülkemiz için bir girişim platformu olarak değer görmesi birçok alanda gelişimi destekleyecektir ve bu gerçekten diğer alanlarda olduğu kadar riskli ve maliyet gerektiren bir çalışma olmayacaktır.

Önemli olan fikir ve inovatif düşünceyi hayata geçirmektir. Çok yaratıcı fikirler değil, yenilikçi fikirler internet alanındaki başarı için yeterli olacaktır.

Bana göre Web 2.0 konsepti ülkemizin sosyo kültürel pozisyonuna diğer tüm yaklaşımlardan çok daha yakın durumdadır, ve özellikle toplumsal değerlerimiz açısından girişimlerin başarıya ulaşması konusunda en pozitif dönemi göstermektedir.

Bu aşamadan sonra önemli olan eğlence ve bilgi platformu olan internete biraz da girişimci gözüyle bakmaktır. Eğer toplum olarak bu başarı anahtarına sahip olabilir ve bakış açımızı genişletirsek, internetin hatta kapsamı daraltırsak Web 2.0’ın belki de toplumsal olarak sağlayabileceği en büyük faydaya hep birlikte şahit olmuş olacağız.

Kaynak:
⁽¹⁾ http://mashable.com/2007/02/09/myspace-makes-25-million-a-month-in-ads/

Mobile Monday Şubat 2007 sunumu

2007-02-07T12:05:00.000+02:00

Duyurusunu yaptığım ve benim de konuşmacı olarak katıldığım Şubat ayının Mobile Monday konusu Web 2.0'dı.

100'ün üzerinde konuğun katıldığı toplantıda salonun tüm koltukları dolmuştu ve gerçekten keyifli bir ortam vardı.

Tüm katılımcılara ve organizasyonu düzenleyen Mobile Monday İstanbul yetkililerine teşekkür ederim.

Sunumda yaklaşık 20 dakika konuşmam gerekiyordu, bu sebeple ağırlıklı olarak Web 2.o'ın Türkiye için 2007 yılı fırsatlarını ve bu alanda hem girişimciler hem de ülkemiz için sahip olunabilecek başarının anahtarlarını aktarmaya çalıştım.

Mobile Monday İstanbul Şubat 2007 sunumumu buradan indirebilirsiniz.

Ekli Dosya: MoMo İstanbul Şubat 2007 sunum dosyası

Web girişimlerinin değerlerini belirlerken temel kriterler nelerdir?

2007-01-30T18:01:00.000+02:00

Bu hafta BusinessWeek'de Web 2.0 masaya yatırılmış. Haberi okuyunca konuyla ilgili bana çok sorulan bir sorunun cevabını birkaç satırla vermek istedim.

Ülkemizde son birkaç aydır özellikle Web 2.0 alanında satın almalara şahit oluyoruz. Her ne kadar anlaşmaların rakamları açıklanmıyor olsada kulaktan kulağa gezen rakamlar genel anlamda sektördeki değerler konusunda bizlere fikir verebiliyor.

Herkesin yakından bildiği alımlara baktığımızda aklımıza öncelikle izlesene.com, beyazperde.com ve fotokritik.com geliyor.

Acaba bu tür girişimlere fiyat teklifinde bulunan yatırımcılar hangi kriterleri baz alıyorlar ya da almalılar?

Kısaca listelemem gerekirse ana hatlarıyla bir girişime verilen değerin arkasında şu kriterler yatıyor.

Ziyaretçi ve sayfa gösterim istatistikleri
Kullanıcı sayısı
Gelir modeli
Marka değeri
Sektördeki oyuncu sayısı
Servisin kopyalanabilirliği
Servisin bulunduğu pazardaki trendler

Elbette benim yazdığım kriterler genişletilebilir, ve detaylı bir analiz aşamasında mutlaka çok farklı çalışmalar yapılmalıdır.

Ancak genel anlamda bir değerleme için yukarıda yazdığım kriterler yeterli olacaktır.

Mobile Monday'de bu ay Web 2.0 konuşulacak

2007-01-25T22:59:00.000+02:00

Dünyada birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de her ayın ilk Pazartesi günü gerçekleştirilen Mobile Monday (MoMo) etkinliğinde bu ayın konusu Web 2.0 olacak.

5 Şubat 2007 Pazartesi günü Ericsson Mobility World'de gerçekleşecek etkinliğin programında bu ay bende bir sunum ile yer alıyor olacağım.

Benim dışımda Alemşah Öztürk ve Cem Sertoğlu bu ayın sunumlarını gerçekleştirecek değerli isimler.

Cem Sertoğlu'nun henüz açıklanmamış olan projesi Mondus.net de bu etkinlik kapsamında tanıtılıyor olacak.

MoMo Şubat programı için buraya tıklayabilirsiniz.

Cem Sertoğlu'nun konuyla ilgili yazısına da buradan ulaşabilirsiniz.

Netflix, DVD kalitesinde ücretsiz film gösterimine başlıyor!

2007-01-25T00:55:00.001+02:00

Biraz önce Forbes'dan okuduğum habere göre, DVD kiralama servisi Netflix yaklaşık 6 ay içinde ortalama 1000 film ile internet üzerinden ücretsiz olarak DVD seyretme imkanı sunmaya başlayacakmış.

Şirketin CEO'sunun yaptığı açıklama üzerine hisse değerleri yaklaşık %3 artış göstermiş.

Bunu neden paylaşıyorum diye sorarsanız, söz konusu gelişme dünyada bu alanda gidilen yönü gösterdiği için büyük önem teşkil ediyor.

Rekabetin kızıştığı video alanında yön artık bu... Treni yakalamak çok zor gözüküyor di mi?

Benim hakkımda bilmedikleriniz...

2007-01-24T14:50:00.000+02:00

Murat Buyurgan'ın "Hakkımda bilmediğiniz şeyler!" isimli yazısında pası bana göndermesi ile aynı görevi üstlenmiş oluyorum.

Eğer hakkımda bilmediğiniz birkaç noktayı öğrenmek ilginizi çekecekse okumaya devam edebilirsiniz.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 7 yıl kaldım ve hayatımın önemli bir o kadar da keyifli dönüm noktalarını orada yaşadım.
Yaklaşık 15 yıldır gitar çalıyorum ve bunun 6 yılı profesyonel olarak üniversite zamanlarımda gerçekleşti. Ancak son 3 yıldır gitarıma gereken önemi gösteremediğimi de itiraf etmem gerekiyor.
Aylık ve haftalık takip ettiğim dergilerin maliyeti çok yüksek olduğu için her ay eşimle bunun tartışmasını veriyoruz. Daha doğrusu o söyleniyor, ben dinliyorum. ;) (dergilerden ilk aklıma gelenler Business Week, Forbes, Business 2.0, Capital, Platin, Infomag, T3, İstanbul Life, TimeOut ve daha birçokları...)
Hazır yeri gelmişken 1,5 yıllık evliyim. :)
Son olarak da şunu söyleyebilirim ki Teknosa ve D&R'a gittiğimde alışveriş yapmadan çıkamıyorum.

Şimdi benim buradan pası bir başka blogger'a atmam gerekiyor ama bugünlerde herkes birbirini bu şekilde mimlediği için kimler açıkta kaldı ucunu kaçırdım. O yüzden benim tanıdığım ve kendisi hakkında bizim bilmediğimiz birkaç özelliğini yazmayan kaldıysa buyursun pasımı ona atıyorum.

Ülkemizde podcast ne durumda?

2007-01-23T19:46:00.000+02:00

Biraz önce Techcrunch'da Kiptronic.com'un $4 milyon yatırım aldığı haberini okuyunca biraz düşünceye daldım.

Kiptronic nedir diyorsanız, kendisi podcast'ler için bir reklam servisi.

Düşünceye daldım dememin sebebi ise, ülkemizde podcast'in neden yeterince ilgi görmediğini düşünmemdendi.

Henüz genişbant internet ve video servisleriyle yeni alışan ülkemiz internet kullanıcıları haliyle podcast içeriğinin az da olmasının etkisiyle bu alana fazla ilgi göstermediler.

Podcast, eğer yatırım yapan girişimci olursa değer görecektir.

Ne tür girişimler derseniz. Podcast içeriği üretecek ve paylaşan web servisleri diyebilirim.

Kişisel tahminim şu ki, 2007 yılı içinde podcast alanında bir servis mutlaka açılacaktır ve açılan servis popüler olacaktır.

Bunları neye güvenerek söylüyorum?
Öncelikle standart video servisleri zamanını doldurdu.

İzlesene.com'u takip eden dönemde bir çok farklı video servisi yayına girdi. Bu alanda izlesene.com'un Nokta.com'a satışı gerçekleşttikten sonra birkaç servis daha yarışa katıldı.

Elbette önümüzdeki dönemlerde yeni video servisleri de yayına alınacaktır ancak bu aşamadan sonra açılacak, farklı özelliği olmayan servisler değer yaratamayacaktır.

Genişbantın etkisiyle internette çoklu ortama olan ilgi artmaya devam edecektir, ancak bu ilgiden büyük payı ancak bundan sonra katma değer yaratabilen servisler alacaktır.

Yalnız şöyle bir problem var.

Farklı özellikleri olan video servisleri çok yüksek değer yaratabilecek bile olsalar şimdilik sadece video servisi olarak anılacaklardır.

Ancak podcast tabanı üzerine kurulmuş içerik sağlayan ya da yaratan servisler, hem kullanıcılar tarafından farklı algılanacak hem de ülkemizde açık olan bir alanı doldurmuş olacaklardır.

Kısacası 2007 yılında podcast alanında servis açan girişmciler bu fırsatı avantaja dönüştüreceklerdir.

Web girişimlerini analiz ederken hangi araçları kullanıyorum?

2007-01-23T16:24:00.000+02:00

Öncelikle her ne kadar güvenilirliği tartışılıyor olsa da şu an için daha iyisine sahip olmadığımızdan dolayı Alexa'nın istatistiklerine önem veriyorum.

Ancak bunun için Alexa.com'u değil Alexaholic'i kullanıyorum.

Trend analizleri için Google Trends ilk tercihim. Haliyle arama istatistiklerine göre hazırlanmış bir sistem olduğu için doğru anahtar kelimeler ile kaliteli veriler elde edilebiliyor.

Bloglar arasında trendleri analiz etmek için ise, elbette Technorati kullanıyorum. Burada hem ülkemizdeki popüler blogları hem de yazıların içeriğine göre aradığım kriterler hakkında bilgi sahibi olabiliyorum.

Yakın zamanda haberdar olduğum ve kullanmaya başladığım bir diğer servis de BlogPulse. Trend Search ve Conversation Tracker özellikleri ile önemli veriler elde edebiliyorsunuz.

Açıkcası benim işime yarayan Trend Search özelliği oluyor ve yukarıda saydığım diğer araçları da işin içine kattığımda spesifik siteler ile ilgili fikir sahibi olmam, girişim fikirlerini değerlendirmem, mevcut servislerin popülaritesine bağlı pazar değerlerini analiz etmem ve elbette sektörün durumunu incelemem mümkün oluyor.

Burada verdiğim araçlar araştırma yapmakta olduğum konu ile ilgili genel fikre sahip olmam için en çok kullandıklarım oluyorlar.

Tabi bunların yanında detaylı çalışılmış profesyonel raporların yeri farklı ve işin ayrıntısı için güvenilir kaynaklar oluyorlar.

Zaten bu yazımda paylaşmak istediğim detay değil, ana fikir ve genel bilgiyi yakalamak için kullanığım araçlardı.

Türkiye'ye atılmış çamurun lekesini internet temizleyecek! Desteğiniz gerekiyor!

2007-01-23T15:16:00.000+02:00

Ülkemizin uluslararası arenada tanıtımı konusunda ciddi anlamda negatif etkisi olan "Midnight Express" (Geceyarısı Ekspresi) filmini bilirsiniz.

Dün gerçekleştirilen "Düş + Zaman = Gerçek" konferansında Alinur Velidedeoğlu birkaç yıl önce filme konu olan "Bill Hayes" ile gerçekleştirdiği özel röportaj sayesinde söz konusu filmin tamamen bir çarpıtma olduğunu ispatlayacağı video'yu YouTube'e eklediğini bildirdi.

Neden YouTube konusuna gelince.

Yapılan röportaj'da Bill Hayes, bu filmde abartıların olduğunu ve kendisine filmde anlatıldığı gibi bir muamelenin yapılmadığını anlatıyor. Bu röportaj o dönemlerde ATV Ana Haber'de işleniyor ve Alinur Velidedeoğlu videoyu CNN ve diğer birçok Amerikan televizyon kanalına gönderiyor.

Ancak söz konusu Amerikan televizyon kanalları filmin halen Amerika'da çok popüler olması ve diğer taraftan reytinglerinin halen yüksek olmasından dolayı bu röportajı yayınlamıyorlar.

Bunun üstüne Alinur Velidedeoğlu bu videoyu internetin gücünü kullanarak yaymak için YouTube'e ekliyor.

Artık önemli olan video'nun olabildiğince izlenmesi ve YouTube'de ses getirmesi.

Destek için bizler neler yapabiliriz ?

-Wikipedia'da Midnight Express konusu var, burada kullanıcı olarak güçlü bir hesaba sahip arkadaşların videoyu "External Links" bölümüne eklemesi önemli olacaktır.

-YouTube'de bu röportaja olabildiğince link verilmeli ve ülkemizden seyredilmesi sağlanmalı. Bu sayede video popüler videolar arasına girecek ve bu sayede YouTube'un tüm kullanıcılarının dikkatini çekecektir. Haliyle İngilizce bir röportaj ve Amerika için popülerliğini yitirmemiş bir konu olduğu için YouTube'de yükselmesi zor olmayacaktır. Özellikle blog sahiplerinin mutlaka konuyu yazmaları gerekiyor.

-"The Truth About Midnight Express" adında web siteleri açılabilir. Google'da "Midnight Express" anahtar kelimesi ile güçlü konuma getirilebilir.

-Ve tabi her konuda hassasiyetini gösteren ülkemiz internet kullanıcılarının konuyu acilen e-mail zinciri haline getirmesi gerekiyor.

Video ile ilgili linkler aşağıdaki gibidir:
The truth about Midnight Express - Part 1
The truth about Midnight Express by Alinur- Part 2

Ülkemizin kara lekesi ve diğer taraftan internetin özellikle böyle konulardaki gücünü gösterebilmek adına herkesi desteğe davet ediyorum.

Eğer ben Türk internet kullanıcısına ve ülkemizdeki bloglara inancım konusunda yanılmıyorsam biz bu işi olması gerektiği gibi pazarlar ve tüm dünyanın gözü önünde lekemizi çıkartırız.

Lütfen desteğinizi gösterin...!

Bu konuyu bloguna ilk taşıyan kişi Murat Buyurgan'dır, ayrıca beni yukarıda sözünü ettiğim harika konferansa davet eden kişi de kendisidir. Murat'a her ikisi için de çok teşekkür ediyorum.

Murat'ın konuyu başlatan yazısına buradan ulaşabilirsiniz.

WOMM Konferansı için devetiye Webrazzi'de

2007-01-19T22:17:00.000+02:00

MediaCat'in 6 Mart 2007 tarihinde düzenleyeceği WOMM Konferansı için 1 davetiye hakkım var ve bunu okuyucularımdan birisine hediye etmek istiyorum.

Detaylı bilgiyi Webrazzi'de bulabilirsiniz.

Ben olsaydım ne yapardım?

2007-01-10T23:54:00.000+02:00

Ülkemizdeki web girişimleri arasında bazıları var ki bana "Nasıl yani?!?!?" dedirtiyorlar.

Bazı yazılarımda kendilerine atıflar yapıyorum, bazı ortamlarda belki kulaklarına gider diye dile getiriyorum ama olmuyor. Bazı şirketler girişimlerini mevcut konumlarından çok ama çok yukarılara taşıyabilecekken bunu yapmıyorlar.

Birkaç şirketten örnek vererek, küçük anahtar değişimler ile kazanılabilecek başarıyı daha fazla beklemeden açıkca yazmak istiyorum.

Aslında bu yazıyı tam olarak "Ben olsaydım..." yaklaşımnda algılayabilirsiniz.

Öncelikle beni en şaşırtan şirketle başlamak istiyorum: HemAlHemSat.com

En büyük rakibi GittiGidiyor.com'la arasındaki farkı birkaç küçük düzenleme ve ekleme ile en fazla 6 ayda kapatabilir, ve pazar payını artırabilir.

HemAlHemSat.com ne yapmalı?
Hızlı bir yükseliş için sadece 2 anahtar geliştirme ihtiyacı bulunuyor. Sonrası değişimin devamlılığı için önemli olacaktır ama başlangıçta sadece 2 düzenleme.

Yazılım geliştiriciler için API desteği sağlamalı.

Bu sayede zaten hareketli olan ve herkesin yeni girişimler yapmaya çalıştığı pazarda özellikle fikir sahipleri için bir nimet haline gelecekler, ve birçok girişimden kendi ürünlerine referans sağlayacaklardır.
API desteği ile özellikle belirli kullanıcı profillerinin ilgisini çekecek ve bu alanda öncü bir yaklaşım göstermiş olmakla büyük ses getireceklerdir.

Tasarımda birkaç küçük düzenleme yapmalı.

Değişimi aslında bir süre önce başlatan şirket yeterince konsantre olunmamış gibi gözüken tasarımından birkaç küçük düzenleme ile, kullanıcılara farklı tecrübeler yaşatabilir ve elbette günümüz trendlerindeki tasarımı ile hem sayfa yüklemeleri, hem kullanılabilirlik hem de arama motorları açısından avantajlı konuma gelebilir.

Bir başka şirket ise TNN ya da eski adıyla Türk Nokta Net. Böylesine bir marka gücünü kullanamayıp köşesine çekilmiş olan TNN'nin neden ve neyi beklediğini anlayamıyorum.

TNN ne yapmalı?
Öncelikle eğer Sabancı Telekom bu söylediklerimi yapmaya niyetli değilse, en kısa zamanda markayı satmalı. Bir süre önce Sabancı Telekom'un satışı hakkında Koç Grubu ile anlaşmanın eşiğinden dönülmüştü. Bence bu alanda girişim hedefi olan şirketlerden birisi mutlaka TNN gibi önemli bir markaya yaklaşmalı.

Blog servisi açmalı.

Bunu en kısa zamanda yapabilmesi için ise henüz çok büyümemiş ancak geliştirilmesi özveri ile devam eden başarılı bir servis ile işbirliğine gidebilir. Mesela Gaxxi...!

Mevcut içeriğini kendi blog servisi ve diğer servisler için widget'lar haline getirmeli.

Blog servisini destekleyici nitelikte ve diğer bölümlerini tamamen kaldırmadan kullanıcılarına kendi sayfalarına oyun, resim, alışveriş gibi TNN bölümlerinden içerikleri ekleme şansı verecektir.
Bu yaklaşım fark yaratacak ve kullanıcılarına MySpace tadında bir çalışma ortamı sağlayacaktır.
Diğer blog servislerinin de kullanıcılarının TNN içeriğini yaymasını sağlayacaktır.

E-mail servisini geliştirmeli ve ön plana çıkartmalı.

Blog ile destekleyeceği sosyalleşme yaklaşımını günümüz trendlerinde e-mail çözümleri ile güçlendirecektir. Uluslararası çözümleri araştırıp, bu yapıyı da çok hızlı hayata geçirebilirler. Mesela Zimbra ile işbirliği.

Tasarımına ufak düzenlemeler yapmalı.

800*600 tasarımdan uzaklaşmalı ve değişimi canlandırmalı.

Bir zamanların AraBul.com'unu da unutmamak lazım.
Tasarım ve geliştirme çalışmalarının devam ettiğini farkettiğim AraBul.com bana kalırsa ülkemizin Alexa'sı olmaya bir numaralı aday şirket.

AraBul.com ne yapmalı?
Kendisini biraz daha AR-GE'ye yöneltip, fark yaratacak çalışmalar ile internette başrol oyuncusu olmaya odaklanmalı. Bunun için de kısa vadede aşağıdaki çalışmaları süratle başlatmalı.

İstatistik servisi açmalı.

Ülkemizdeki web sitelerinin performanslarını yabancı servisler aracılığıyla takip etmek son derece sıkıcı olmaya başlamışken, AraBul.com'un güçlü bir araç çubuğu (toolbar) ile bu servisi modellemeye başlaması yeniden doğuş olacaktır.

Ücretli site eklemeyi kaldırmalı.

Ücretsiz site ekleme ancak istatistik servisinin yaratacağı güç ile premium paketler sunmalı.

Sağlayacağı istatistik verisini paylaşmalı.

Bu paylaşımda Alexa'daki modeli benimseyebilir. Mesela çekilen veri başına ücretlendirme.

Çok ama çok küçük iki tasarım düzenlemesi.

Firefox'a uyumlu hale gelsin
Lütfen RSS ikonlarını standartlara çevirsin...!
KoySepete bağlantılı kayan ürün bandını sabit hale getirsin.

Aslında bu yazı daha birçok firma ile böyle sürer gider ama haliyle yazı da aynı oranda uzar.

Sanırım vermek istediğim ana fikir ortaya çıkmıştır.

Burada yer verdiğim firmalar bu çalışmaları yaparlar ya da yapmazlar onu bilemiyorum ama eğer yaparlarsa verdiğim 6 ay süresi hepsi için geçerlidir ve bu süre sonunda başarıyı hep birlikte görebiliriz.

Son olarak buraya kadar yazımı okuyan ve yeni girişimleri için fikir arayanlara da bir öneri sunmak istiyorum.

Son kullanıcıya dönük servislere odaklanın.
2007 yılının başarılı servisleri arasında yerinizi almak istiyorsanız ülkemizdeki bu açığı ilk kapatan siz olun.

Teşekkürler...!

2007-01-08T21:21:00.000+02:00

Biraz önce bir arkadaşımın bildirmesi üzerine haberim oldu.
Google Video'da yer alan Genç Girişimciler Kulübü'nde gerçekleştirdiğim "Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları" isimli seminerimin videosu Türkiye bazında Top100'de birinci (1.) sıraya yükselmiş.
Diğer taraftan Google Video genelinde tüm ülkelerde ise Top100'de 36. sırada yer alıyor.

Video, günlük olarak yenilenen listede ne kadar yerini korur bilemiyorum ama ben şu an itibari ile izlenme sayısının 41,055 olmasından ve sıralamadaki yerinden ötürü tüm katkısı olanlara ve özellikle siz izleyicilere çok teşekkür etmek istiyorum.

Burada benim için asıl önemli değer tüm bölgeleri kapsayan Top 100'de 36. sıra değil, Türkiye'deki 1. sıradır.

Her ne kadar listenin devamı benim seminer kaydımın içeriğinden biraz farklı(!) olsa da Web 2.0'a olan ilginin bu seviyelerde olması beni çok memnun etti.

Hepinize tekrardan teşekkürler.

Seminer videosu yayında

2006-12-29T16:04:00.000+02:00

16 Aralık 2006'da Genç Girişimciler Kulübü'nde gerçekleşen Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları seminerinin görüntülerinin düzenlenip Google Video'ya eklendiği, kulübün yetkilileri tarafından bugün bildirildi.

Kulübün web sitesinde konu ile ilgili sayfaya bu linkten ulaşabilirsiniz. (Ayrıca seminer fotoğrafları ve videonun hazırlanma sürecini anlatan yazılar da mevcut.)

Eğer direk Google Video üzerinden izlemek isterseniz, bu linki kullanabilirsiniz.

Henüz tamanını izleme fırsatı bulamadım ancak ilgilenen arkadaşlara duyurulur.

Diğer taraftan seminer ile ilgili diğer yazılarımı da aşağıdaki iki linkte bulabilirsiniz.

Seminerin ardından...
Seminer duyurusu: Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları

Herkese şimdiden iyi seyirler, sevdikleri ile mutlu bayramlar ve harika bir yeni yıl dilerim.

Biraz öngörü, biraz öneri!

2006-12-18T20:02:00.000+02:00

Türkiye, Web 2.0 alanında çok önemli bir viraja girmiş durumda.

Doğan Grubu'nun bu alandaki yatırımları, MyNet'in BeyazPerde.com ile başlayan satın alma hamleleri, arkasından Nokta'nın FotoKritik.com ve son olarak İzlesene.com'u satın alması bu sektörün yaşayacağı hareketli günlerin sadece başlangıcı.

Şu aşamadan sonra bu yazımı bir tür öngörü yazısı olarak kabul etmek isterseniz, benim için kesinlikle mahsuru yok.

Evet, girişte söylediğim gibi bunlar sadece başlangıç.

Ülkemizde birçok yeni ve kaliteli web girişimi yerini şimdiden ayırtmış durumda, ve bunların bir bölümü önümüzdeki 4 ay içinde hayatımıza girmiş olacak.

Diğer taraftan farklı alanlarda kurulmuş olan ve kullanıcıların eğilimlerini etkileyecek bir dizi girişim de yine önümüzdeki aylarda gündemimize giriyor olacak.

Satın almalara geri dönecek olursak, 2007 sonuna kadar 5 önemli satın almaya, daha doğrusu $300,000 üzeri satın almaya sahne olacak ülkemizdeki Web 2.0 arenası.

Bu arada yeri gelmişken, sürekli sorulan sorulardan bir tanesi de "ülkemizde web girişimleri hangi ücret seviyelerinde satılıyor?" oluyor. Bunun cevabını bildiğim satışlara, ziyaretçi ve girişim profiline bağlı kalarak $300.000 ile başlayabiliyor şeklinde cevaplandırabiliyorum. Tabi daha aşağısı olabiliyor ama merak edilen $50.000'e satılanlar olmadığı için örnekleme yapmama gerek kalmıyor.

Diğer taraftan belirli servislerin sahipleri eğilimli olsalar $1,5-2 milyon seviyeleri de aslında görülebilir.

Elbette verdiğim bu değerler kurumsal e-ticaret servislerini göz önüne alarak belirtilmemiştir. Kişisel girişimler ve buradan doğan satışları baz alıyorum.

Sektör sadece satın almalara ve yeni girişimlere mi sahne olacak?
Hayır..! Risk sermayesi desteği ile sektöre giren web girişimleri de 2007'nin ilk 6 ayında hayatımızdaki yerlerini almış olacaklar.

Neden bunu söylüyorum?
Çünkü ülkemizde risk sermayesi ile hayata geçmiş web girişimleri gerçekten az sayıda, ve bu kapının açılması 2007 yılı içinde yaşayacağımız hareketli Web 2.0 günlerinin en önemli faktörü olacak.

Girişimcilere ve fikir sahiplerine ne öneriyorum?
Fazla sabırlı olmayın. Fikrinizi hayata geçirmek için bağlantılarınızı gözden geçirin, yatırım firmalarına başvurun, güvendiğiniz mentorlardan destek alın ve bir şekilde fikrinizi hayata geçirin.

Ama tabi önce bu sektörle ilgili yeterli bilgiye sahip olduğunuza emin olun.

Eğer emin değilseniz biraz daha araştırın, biraz daha danışın.

Yatırımcılara ne öneriyorum?
Web 2.0'ı gerçekten yaşayan bir yatırımcıysanız, fikrine inandığınız girişimciye destek olmalısınız.
6 ay içinde gelir sağlayacak web girişimlerine yatırım yapmayı tercih edin.
1 yıl içinde başarısını göreceğinizi düşünmediğiniz girişim fikirlerini direk geri çevirin.

Eğer Web 2.0'ı sadece birkaç blogdan okumuş, gazetelerde köşe yazılarından görmüş ve tek bildiğiniz satın alma Google'ın YouTube'u alması ise o zaman bu işe yalnız girmeyin.

İşi ya danışmanlarınıza bırakın ya da siz de emin olmayan girişimcilere önerdiğimi göz önünde bulundurun.
Biraz daha araştırın, biraz daha danışın.

Ayrıca hem emin olmayan girişimcilere, hem de sektörü henüz yaşamayan yatırımcılara şunu tavsiye ediyorum.

Aradığınız soruların cevaplarını size verebilecek yüzlerce blog var.

Bloglara zaman ayırın...!

Pazarlama bloglarından birbirinden güzel yazılar ile Karnaval başlasın!

2006-12-17T20:50:00.000+02:00

Pazarlama Blogları Karnavalı'nın 22. haftasında sıra bana geldi. Bu karnaval da neyin nesi diyorsanız önce buraya buyrun.

Bu hafta karnaval dahilinde yer alan birbirinden ilginç yazıların her birini okumanızı ve eğer hala bu blogların RSS'lerini takip etmeye başlamadıysanız, daha fazla zaman kaybetmemenizi tavsiye ediyorum. "RSS Nedir?" diyorsanız o zaman sizi buraya alalım.
Evet karnavalımızın yazıları aşağıdaki gibidir.

16 yıllık kurumsal iş hayatını günün birinde bir kenara bırakıp, kendisini edindiği deneyimleri aktarmaya adayan Tunç Kılınç, Fikir Atölyesi isimli harika blogunda "Ben Nasıl Yükseleceğim?" sorusunun cevabını farklı bir bakış açısı ile sunuyor.

Bilal Bedük, Pazarlama Fikirleri isimli blogunda , "Müşteri Memnu - Niyetsizliği" hakkındaki başarılı yazısı ile karnavalda yerini alıyor ve konuyu detayları ile aktarmasının yanında önerileri ile de yaklaşımına değer katıyor.

Hayatta değiştirmek istediği 3 şey için pazarlama öğrendiğini söyleyen Arzu Cihangir, "molaverrahatla" isimli blogunda "Dikkat dikkat MOBBİNG var!" diyor ve ülkemizde yeni yeni konuşulmaya başlayan kurumsal probleme dikkat çekiyor.

Pazarlamaya ilgi duyanların favorilerinden ayırmaması gereken Diyalog isimli blogunda A. Selim Tuncer, basın sektörünün bir gün pazarlamayı keşfetmesi ümidiyle kaleme aldığını söylediği "Acaba hangi gazete hangi gazetedir?" isimli yazısında detaylı ve emek harcanmış bir incelemeyi bizlerle paylaşıyor.

ISBN 976-08-06 isimli işitsel, görsel, dokunsal, sanatsal, dijital, inovatif ve provokatif blogunda Barış Erkol, bu hafta bizlerle Firefox hayranları tarafından çekilen bir reklam filmini paylaşıyor. İzlemenizi tavsiye ediyor ve sizi "Firefox fiskeleri" isimli yazısına tıklamaya davet ediyorum.

Onur Yüksel, Brand Box isimli blogunda albüm tanıtımı için farklı etkileşimli mecraları seçen Beck'i kaleme almış. "Beck to Marketing" adını verdiği yazısını yeni nesil web ile pazarlamanın birleşmesi ile doğan başarıyı kabullenmek için okumanızı tavsiye ederim.

Murat Buyurgan, 7. Pazarlama Zirvesi'nden izlenimlerini aktardığı "Pazarlama Zirvesi’nin iki Ali’si!" isimli yazısında dikkati zirvenin en önemli 2 ismi olarak kabul ettiği Ali'lere çekiyor. Acaba kim bu Ali'ler diyorsanız, size yazıya alalım.

NOT: Pazarlama Blogları Karnavalı önümüzdeki hafta Barış Erkol'da yani ISBN 97608-06'da olacak.

Seminerin ardından...

2006-12-17T15:23:00.000+02:00

16 Aralık 2006 günü Genç Girişimciler Kulübü'nde gerçekleşen ve konuşmacı olarak katıldığım seminerin sunum dosyasına bu linkten ulaşabilirsiniz.

Seminerin video kaydı, kulüp yetkilileri tarafından gerçekleştirildi ve sanırım kısa zaman içinde internetten yayınlanıyor olacak.

Benim için keyifli bir etkinlik olduğunu belirtmek isterim.
Genç Girişimciler Kulübü'nün yetkilileri tarafından son derece nazik karşılandığımı ve bizleri yaklaşık 3 saat boyunca çok başarılı şekilde ağırladıklarını söylemeliyim.

Kendilerine buradan bir kez daha teşekkür etmek isterim.

Umarım seminer katılımcılarımız da bu etkinlikten memnun kalmışlar ve bekledikleri içeriği alabilmişlerdir.
Tüm katılımcılara teker teker teşekkür ederim.

Ekli dosya:
Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları sunum dosyası

GÜNCELLEME 1: Katılımcılarımızdan EskiDostuz.biz'in sahibi Murat Kahraman'ın seminer hakkında görüşlerine buradan ulaşabilirsiniz. Kendisine güzel görüşleri için teşekkür ederim.

Pazarlamanın kulesini oluşturan yazılar

2006-12-13T13:20:00.000+02:00

"Her bir blog post'u, Türkiye'de pazarlamanın kulesini oluşturuyor diye düşünüyorum. Her bir yazı, her bir düşünce ve her bir yorum ile bu kuleye bir katkıda bulunmuş oluyorsunuz aslında." diyor Murat Kaya bu hafta 21.'sine ev sahipliği yaptığı Pazarlama Blogları Karnavalı'nın giriş yazısında.

Farklı bir konseptle hazırladığı karnaval sayfasını ziyaret etmenizi ve birbirinden keyifli yazıları okumanızı öneririm.

Bu arada unutmadan, karnavalın önümüzdeki hafta ev sahibi ben olacağım.

Seminer duyurusu: Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları

2006-12-13T12:22:00.000+02:00

16 Aralık 2006 Cumartesi günü saat 13:00 - 15:00 arasında Genç Girişimciler Kulübü'nde "Web 2.0 ve Türkiye Fırsatları" isimli bir seminer veriyor olacağım.

Seminer ücretsiz olup katılım formunu doldurmanız yeterlidir.

Seminerin içeriği nasıl olacak?

Web 2.0 ile değişen web kültürü üzerine konuşup, yatırım fırsatları ve potansiyel alanları katılımcılarla paylaşıyor olacağım.
Bunun yanında girişimlerinize yatırım desteği almak aşamasında dikkat etmeniz gereken püf noktalara da değinip, sorularınıza cevap vereceğim.

Detaylı bilgi ve seminerin yapılacağı adres için tıklayabilirsiniz.

GÜNCELLEME 1: Seminerin gerçekleşeceği Genç Girişimciler Kulübü'nün adresine bu linkten ulaşabilirsiniz.

Hakia'nın Türkçe sayfası imajına zarar veriyor

2006-12-10T21:47:00.000+02:00

Dr. Rıza Berkan'ın CEO olarak başında olduğu ve 2007 yılında aktif olarak çalışmaya başlayacak olan anlamlı arama motoru Hakia'nın Türkçe sayfası beni çok şaşırttı.

"about us" sanırım Türkçe'ye "bizzim hakkinda" olarak tercüme edilmez di mi?

En önemli iki pozisyonunda (CEO ve COO) Türk profesyonellerin olduğu şirketin Türkçe sayfasını bu şekilde yayına almış olmaması gerekirdi.

Daha da önemlisi, anlamlı arama yapacak olan bir arama motorunun benim dilimde yazamıyor olması, pazarlama bakış açısıyla ne kadar başarılıdır diye de düşünmeden edemiyorum.

Yarın TIME 2006'dayım...

2006-12-10T20:46:00.000+02:00

11-12 Aralık 2006 tarihlerinde Ceylan Intercontinental'de gerçekleşecek olan TIME 2006'ya katılıyor olacağım. Eğer fırsat bulabilirsem ve tabi etkinlik kapsamında internet bağlantısı mevcut olursa konferanslarda konuşulanlardan sizlere özetler yazmayı planlıyorum.

TIME 2006'ya katılacak olup tanışmak isteyen arkadaşlar bana iletişim formumdan mesaj gönderebilirler.

Web 2.0 fikirlerinizin son kullanma tarihi nedir?

2006-12-10T19:24:00.000+02:00

Eminim blogumdaki yazılarımı ve Webrazzi'yi okuyan sizlerin özellikle yeni nesil web girişimleri alanında aklınızda birçok fikir vardır.

Aklınızdaki en yaratıcı fikir ne kadar zamandır hayata geçirilmeyi bekliyor?
Sizden önce fikrinizi gerçekleştiren oldu mu?
Fikriniz artık son kullanma tarihini geçirdi ve çöpe mi gitti?

Aklınızdaki fırsata bu kadar çabuk sırt çevirmemelisiniz.

Çok basit bir örnek vermem gerekirse, YouTube'un başarısı ile ülkemizde video servisi açmak isteyen en az 10 girişimci tanıyordum. Tabi bu kişiler sadece düşünen değil, girişimlerini hayata geçirmek için harekete geçmiş olan girişimcilerdi.

Bugün itibari ile izlesene.com, PiknikTube, HaberTurk Video, ve Milliyet Internet TV isimleri ile bu alanda farklı şekillerde hizmet veren girişimler mevcut. Tabi bunun yanında trtube.com ve videoha.com gibi girişimleri de göz önünde bulundurabiliriz.

Şimdi bu durumu düşündüğümüzde sizce ülkemizde video alanında girişim yapmak için artık çok mu geç?

Siz sorumun cevabını düşünürken ben biraz da sosyal ağlara (social network) bakmak istiyorum.

Gayet.net, Yonja.com, Sosyomat.com ve Cember.net yeni nesil web özelliklerini bünyelerinde barındıran girişmler olarak öne çıkıyorlar. Elbette birçok arkadaşlık ve komünite (community) siteleri de yine bu alanda yerlerini çoktan almış durumdalar.

Peki, bu alanda girişim yapmak için çok mu geç kaldınız?

Konuya şöyle açıklık getirmem de fayda olacaktır.
Öncelikle erken kalkan yol alır diye bir gerçeğimiz vardır.
Ama bunun yanında bir başka tarafta ise şöyle bir gerçeğimiz mevcut.
Web 2.0 ya da sürekli kullandığım ismiyle yeni nesil web girişimlerinde hedef, kullanıcı odaklılıktır. Bu konseptin özünde de inovasyon yaklaşımı hakimdir. Bunu da fark yaratmak olarak nitelendirilebiliriz.

Tüm bu yaklaşımların özünde de ağızdan ağıza pazarlama (WOMM) hakim olduğuna göre bu durumda elimizde bazı silahlarımız mevcut demektir.

Girişimimizin coğrafi hedef kitlesi, kullandığınız altyapı ve Web 2.0'a göre modellemiş olmak kriterlerimizi karşıladığınızı düşünürsek birçok fikriniz için hiçbir zaman geç kalmış sayılmazsınız.

Bir örnek daha verelim;
Dünyaya yeni bir Flickr'ı olduğu gibi aynı özelliklerle sunarsanız sonuç para ve zaman kaybı olur.

Flickr'ı aynı özellikleri ile Türkiye pazarına sunarsanız başarılı olma ihtimaliniz mevcuttur.

Flickr'ı inovatif eklentiler ile modellerseniz global alanda başarılı olma ihtimaliniz vardır ancak Türkiye'de bu şansınız çok daha yoğundur.

Yukarıda yazdıklarımı göz önünde bulundurup, fikirlerinizi çöpe atmadan önce yapmanız gerekenleri listeleyecek olursam:

Girişiminizin ait olduğu global pazarı ve alternatifleri inceleyin.
Hedef kitlenizin coğrafi konumunu net olarak belirleyin ve incelemenizi buna göre genişletin.
Girişiminizle aynı alanda olmayan ancak birlikte kurgulanabilecek modelleri analiz edin.
Benzer girişimlere olan ilgiyi inceleyin ve bunu potansiyel kullanıcılar bazında değerlendirin.
Kullanıcı yaklaşımlarının ve trendlerin girişiminizle kesiştiği noktaları değerlendirin.
Niş kitleleri ve girişiminizin bu alanlarda yakalayabileceği fırsatları analiz edin.

Bu maddelerin herhangi ikisinde olumlu sonuçlar elde edebiliyorsanız, fikrinizden henüz vazgeçmeyin çünkü son kullanma tarihi geçmemiş olan Web 2.o fikriniz hala başarılı olabilir.

Eğer bu maddelerin hepsinden olumlu sonuçlar elde ediyorsanız hemen şimdi benimle irtibata geçin ki ortaklık koşullarımızı konuşalım. :)

Finansbank telefonu yüzüme kapatsaydı!

2006-12-09T11:40:00.000+02:00

Yaklaşık 30 dakika önce Finansbak Genel Müdürlüğü'nden arandım ve yeni gönderdikleri kredi kartımın tarafıma ulaşıp ulaşmadığı soruldu. "Hayır, ulaşmadı" dedim.
"O zaman bilgilerinizi güncelleyebilir miyiz, zamanınız var mı?" dediler... "Evet, var" dedim.

Öncelikle kartımı ulaştırabilecekleri adresimi istediler. Şubeden alabilirim dedim ancak telefondaki bayan bir adres almadan kapatacak gibi durmuyordu. Buna karşılık iş adresimi verdim.

"Ev adresinizi güncelleyebilir miyiz?" dediler.
"Sizdekini söylerseniz doğru yanlış diyebilirim" dedim.
"Bizdekinden bir harf bile farklı olsa güncellememiz gerekiyor." dediler.
"Tamam" dedim bu bilgiyi de kendilerine verdim.
"Doğum tarihinizi gün ay yıl olarak alabilir miyim?" dediler.
"Sizde bu bilgi bulunmuyor mu?" dedim.
"Elbette bulunuyor ama güncellemem gerekiyor" dediler.
"Telefonda bilgi güncellemeyi tercih etmiyorum, dilerseniz şubelerinizden yapabilirim" dedim.
"Finansbank'tan aradığıma dair numarayı görebilirsiniz, tedirgin olmanıza gerek yok" dediler.
"Ben şubeden bilgi güncellemeyi tercih ediyorum" dedim.

Ve... işte beni dumur eden karşılık.

"Tamam şubeden yapın o zaman.... İyi günler!".... Dıııt dııt dııt....! (Telefon kapanır)

Şimdi bu ne paranoya neden telefonda bilgi güncellemiyorsun diyebilirsiniz.

Karşıdaki sesin öncelikle çok da "call center" havasında olmadığını belirtmeliyim. Bunun yanında zaten bu tür yerleri ben aramadığım zamanlarda, bilgi güncellemeye karşı bir rahatsızlığım var. Ki sanırım günümüz toplumunda bu paranoya az bile :)

Kısacası Finansbank'ın telefondaki kişisi bana kendisine bilgi vermek istemedim diye kızdı. Cumartesi sabahı blog yazmak gibi bir amacım yokken beni buna zorunlu bıraktı.

Bu arada unutmadan bir ara size Finansbank'ın bana kredi kartı satmak için 4 kere sanki daha önce hiç aranmamışım gibi telefon etmesini, sonradan kredi kartımı şubeden almam için bırakmasını, o günden bugüne kadar henüz o kartı şubeden alamamama karşın dönem dönem ekstre yollamasını, hatta kampanyalardan haberdar etmesini anlatayım.

Ayrıca henüz Finansbank kartımı kullanmış olamamama rağmen, yeni gelecek kartın "Gold Card" olduğunu da belirtirsem fena olmaz herhalde.

Kısacası Cumartesi günüme güzel başladım :)

İnteraktif Yaklaşım'da karnaval!

2006-12-04T12:47:00.000+02:00

Murat Buyurgan'ın "İnteraktif Yaklaşım" isimli blogunu takip ediyorsanız bu hafta Pazarlama Blogları Karnavalı'nın 20. haftasına ev sahipliği yaptığını bildirmek isterim.

Eğer henüz Murat'ın blogundan haberdar olmadıysanız, sizlere katabileceği bilgilerden en kısa zamanda faydalanabilmek için sitesine uğramalı ve RSS'ine mutlaka abone olmalısınız.

Altivi ve Bilyoner'in gizlilik ilkesi uyumluluğu

2006-11-29T20:44:00.000+02:00

Fazla yorum yapmadan sadece dikkatinizi aşağıdaki iki bölüme çekmek istiyorum.

Öncelikle bir süre önce Webrazzi'de de incelemesini yayınladığım yeni web girişimlerinden Altivi.com'un gizlilik ilkelerinin "Kişisel Bilgiler" bölümü:

ALTİVİ.com Üyelik esnasında İsim-Soyad, İrtibat telefonu, Adres, e-mail adresi gibi kişisel bilgilerinizi talep etmektedir. Anılan bilgilerin temini için hazırlanan sahalara girilen bilgilerin doğru ve güncel bilgiler olduğunu farzederek kaydınız gerçeklestirilmektedir. Şirketimiz, tarafımıza iletmiş olduğunuz bilgilerin doğruluğunu ve güncelliğini garanti altına alabilmek için her türlü araştırma ve sorgulama hakkımızı saklı tutmaktadır.

Kişisel bilgileriniz ALTİVİ.com tarafından kullanıcı istatistiklerinin oluşturulmasında, üye kaydınızın ve (hesabınızın) oluşturulmasında, kişisel üye profilinizin çikarılmasında, kişisel bilgilerinize uygun olan promosyon önerilerinin size iletilmesinde kullanılacaktır. Ayrıca bu bilgiler herhangi bir izin, onay vs.'ye gerek kalmadan her türlü reklam ve tanıtıcı materyal içeriğinde kullanılabilecektir.

ALTİVİ.com. üye kullanıcılarına periyodik olarak duyurulmasını uygun gördüğü; esaslı hizmet değişikliklerini, yeni getirilen özellikleri, teknik konularda gerçekleştirilen yenilikler ve düzeltmeler ile ürün ve hizmetlerindeki diğer bilgileri gönderecektir.

Sıradaki de Bilyoner'in gizlilik ilkelerinin yine "Kişisel Bilgiler" bölümü:

BİLYONER İNTERAKTİF HİZMETLER A.Ş., üyelik esnasında İsim-Soyad, İrtibat telefonu, Adres, e-mail adresi gibi kişisel bilgilerinizi talep etmektedir. Anılan bilgilerin temini için hazırlanan sahalara girilen bilgilerin doğru ve güncel bilgiler olduğunu farzederek kaydınız gerçeklestirilmektedir. Şirketimiz, tarafımıza iletmiş olduğunuz bilgilerin doğruluğunu ve güncelliğini garanti altına alabilmek için her türlü araştırma ve sorgulama hakkımızı saklı tutmaktadır.

Kişisel bilgileriniz BİLYONER İNTERAKTİF HİZMETLER A.Ş. tarafından kullanıcı istatistiklerinin oluşturulmasında, üye kaydınızın ve (hesabınızın) oluşturulmasında, kişisel üye profilinizin çikarılmasında, kişisel bilgilerinize uygun olan promosyon önerilerinin size iletilmesinde kullanılacaktır. Ayrıca bu bilgiler herhangi bir izin, onay vs.'ye gerek kalmadan her türlü reklam ve tanıtıcı materyal içeriğinde kullanılabilecektir.

BİLYONER İNTERAKTİF HİZMETLER A.Ş. üye kullanıcılarına periyodik olarak duyurulmasını uygun gördüğü; esaslı hizmet değişikliklerini, yeni getirilen özellikleri, teknik konularda gerçekleştirilen yenilikler ve düzeltmeler ile ürün ve hizmetlerindeki diğer bilgileri gönderecektir.

BİLYONER İNTERAKTİF HİZMETLER A.Ş. size iletilmesini arzu etmediğiniz bilgilerin gönderimini durdurucaktır.

Evet sizin de farkettiğiniz gibi şirket isimleri hariç ilkeler olduğu gibi aynı. Bu arada elbette yazıyı fazla uzatmamak için ben sadece bu bölümleri yayınladım, aşağıdaki adreslerden gizlilik ilkelerinin tamamını da görebilirsiniz.

Altivi.com Gizlilik İlkeleri
Bilyoner.com Gizlilik İlkeleri

Tabi burada farklı yorumlar yapmak mümkün... Ama aslında arada bir başka fark daha var.

Bilyoner'in gizlilik ilkelerinin son paragrafı:

BİLYONER İNTERAKTİF HİZMETLER A.Ş. size iletilmesini arzu etmediğiniz bilgilerin gönderimini durdurucaktır.

Sanırım bu ilke Altivi'ye pek uymamış olsa gerek ki kendi gizlilik ilkelerinde bu paragrafa yer vermemişler.

Biraz önce küçük bir araştırma yaparken farkettiğim şaşırıcı benzerliği ve Altivi'nin kullanıcılarının iletilmesini arzu etmediği bilgileri göndermeye devam edeceğini anladığım ilkesini paylaşmak istedim.

Yaratıcı bir web sitesi

2006-11-23T22:42:00.000+02:00

Biraz önce son derece yaratıcı bir web sitesi ile karşılaştım. Bunu acaba Webrazzi'de mi yazmalıyım diye düşünürken buraya karar verdim.

Lütfen birkaç dakikanızı ayırıp siteye bir bakın. Daha önce başka bir yerde linki verilmiş miydi bilemiyorum ama çok beğeneceğinize ve keyif alacağınıza eminim.

http://www.phatterism.com

Bu arada tabi ki siteyi öyle bir anda şans eseri bulmadım. StumleUpon sağolsun. "O nedir?" diyorsanız yakında satın alınacağı dedikoduları gezen StumleUpon'u da incelemenizi öneririm.

Pazarlama Blogları Karnavalı 17. Hafta

2006-11-13T22:33:00.000+02:00

Karnaval bu hafta Mehmet Doğan ile Altı Üstü Tasarım'da.
Farklı bir konsepte odaklanıp hazırladığı karnaval sayfası yakında ülkemizin hatta dünyanın en popüler sitesi olur ve Mehmet'e internetin anahtarını verirlerse şaşırmayın :)

Arama istatistikleri göründüğü gibi değil

2006-11-13T21:31:00.000+02:00

İzlesene.com'dan haberiniz vardır diye tahmin ediyorum. Eğer cevabınız hayır ise sizi önce buraya sonra şuraya alalım.

Servisin yayına alınmasının üstünden 6 ay geçmeden arama motorlarındaki performansı ve ziyaretçi sayıları ciddi rakamlara ulaşmış durumda. Elbette video sunan bir girişim için bu hızlı yükselişe şaşırmamak gerekiyor. Ama benim bu konuyu açmamın sebebi aslında biraz farklı bir bakış açısından geçiyor.

Webrazzi'ye "izlesene" anahtar kelimesinin Google'da aranması ile gelen ziyaretçi sayılarındaki artış beni küçük çaplı bir araştırma yapmaya teşvik etti ve aslında hiç tahmin etmeyeceğim bir sonuç ile karşılaştım.

Sizce "izlesene" anahtar kelimesini (ki söz konusu video servisinden başka bir arama için kullanıldığını sanmıyorum) Google'da en çok arayan ilimiz hangisi?

Bu sıralama Samsun, Diyarbakır, Trabzon şeklinde oluşuyor. İstanbul ise Ankara'dan sonra 9. sırada yer alıyor.
Benim için şaşırtıcı bir sonuç olduğunu söylemeliyim. Şaşırtıcı olmasının sebebi 3 büyük şehirden bu siteye olan ilginin diğerlerinden az olması değil aslında, internet kullanıcısı oranlarına baktığımızda yoğunluğun daha fazla olduğunu bildiğimiz şehirlerimizin alt sıralarda yer alması.

Sizce de söz konusu illerimizden izlesene.com'a olan rağbet ilginç değil mi?
Biraz düşününce aslında durumun algıladığım gibi olmadığı düşüncesine kapıldım ve kendimce bir cevap buldum bu ilginç sıralamaya.

Aranan anahtar kelime "izlesene". Yani "video" yada "vidyo" gibi jenerik bir kelime değil. Kısacası aramayı yapan kişinin izlesene.com'u bulmak istediği kesin gözüküyor.

İşte püf nokta burası.

İzlesene adında bir siteyi duyup bunu direk izlesene.com şeklinde yazanların sayısı Samsun, Diyarbakır ve Trabzon'da daha az olduğu için bu şehirlerimizdeki internet kullanıcıları arama yaparak sitenin adresini bulmuş olabilirler.

Buradan sonuçla da şunu söyleyebiliriz. İstanbul ve Ankara gibi illerimizde izlesene denildiğinde ilk gidilen adres izlesene.com olduğu için Google'da aramaya gerek kalmamış.

Bu durumda da video servisinin arama istatistiklerinde lider olan illerimizin sıralamada bu şekilde yer alması gerçekleşmiş olabilir. Aslında olabilirlikten biraz daha kesin konuşabilirim.

İstatistikleri incelerken olası kullanıcı davranışlarını düşünmek gerçekten de önemlidir. Aksi takdirde bu yazımın başlığı "Video servislerine en meraklı illerimiz Samsun, Diyarbakır ve Trabzon" şeklinde olabilirdi ve ortaya attığım tez hiç de doğru olmaz hatta bizi yanlış bir stratejiye götürürdü.

Web balonu patlasa bile bize bişey olmaz!

2006-11-11T23:46:00.000+02:00

Web 2.0, yeni girişimler, fırsatlar ve riskler konusunda bir sohbet esnasında verdiğim örneği paylaşmak istiyorum.

Amerika'da 2000'lerin sonunda internet şirketlerinin birçoğunun iflası ile sonuçlanan web balonu patlaması, bugün Web 2.0 ile eski hareketliliğini yakalayan sektörde sütten ağzı yananların endişelenmesine sebep oldu.

Gerçi son satın almalar büyük firmaların böyle bir ihtimale pek inanmadıklarını gösterse de tedbiri elden bırakmayanlar da yok değil.

Amerika'da yada dünyanın diğer bölgelerinde böyle bir durum gerçekleşir mi bilmiyorum ama Türkiye'deki internet pazarında hiçbir zaman böylesine bir balon patlaması gerçekleşmeyecektir. Neden mi? Çünkü...

Biz ülkemizde hiçbir zaman belirli evrelerden geçip teknolojik, kültürel ya da ekonomik değişimler yaşamadık. Biz herzaman basamakları atlayarak çıktık.

E-ticaret'i ele alalım. Amerika'da e-ticaret nasıl gelişti?

Klasik ticaret şekillendi, direk pazarlama modelleri uygulanmaya başlandı, katalog siparişleri, satış için oluşturulmuş call center'lar, web siteleri derken iş sonunda e-ticaret ile sonlandı.

Bizde nasıl oldu? Ben alışverişimi gidip mağazalardan yaparken birgün bir de baktım ki e-ticaret başlamış. Hatta dikkatinizi çekerim ülkemizde bugünkü kadar web sitesi yokken e-ticaret başlamıştı. İnternet kullanıcısı sayısı yerlerde sürünürken başlamıştı.

Biz onların yaşadığı geçişi yaşamadık...!

Telekomünikasyonu düşünün. Amerika'da sabit hatlar, sabit hatlarda farklı uygulama ve servisler, sabit hat kampanyaları, çağrı cihazları, araç telefonları şeklinde bir gelişim sonucu cep telefonlarına geçiş sağlanmışken. Bizde nasıl oldu? Sabit hatlarda sadece Türk Telekom ile mutlu mesut hiçbir ek uygulama olmadan, kampanya olmadan, sabit hatlarda uygulanabilecek servisleri tanımadan bir anda yaklaşık 30 milyon cep telefonu abonemiz oldu. (sayıdan emin değilim belki daha fazladır)

Bu ve bunun gibi daha onlarca örnek yaratabileceğimize eminim ama çok fazla uzatmak istemiyorum.

Demek istediğim şu. Biz Türkiye'de basamakları atlayarak çıkıyoruz ve bu bize yenilikleri hazmetme hissini yaşatmıyor.

Kendimizi yeniliklere adıyoruz ama önce diğerleri ne yapmış onu görüyoruz. Yaşamımızın olağan gelişiminde ortaya çıkan yenilikler olmadıkları için onları önce şaşkınlıkla algımaya çalışıp, etrafımızda olup biteni inceliyor sonra test edip kabul ediyoruz. İşte o aşamada kabulümüz biraz şiddetli ama tam oluyor.

Bu şiddetli ve tam kabul etmemiz süresinde geçen zamanda, dünyadakiler gelişimin ikinci safhasına geçmiş oluyorlar ve evrimlerinde ilerliyorlar. İşte eğer oralarda, o aşamalarda bir balon patlaması, ekonomik sallantı olursa onlarda yıkım gerçekleşiyor.

Onlarda yıkım gerçekleştiğinde biz elimizdeki oyuncağa yeni alıştığımız için pazarımızda talep hala taze oluyor. Onlar kendilerine geliyorlar, yenileniyorlar, yeni girişimlerini oluşturuyorlar ve bu sefer yeni bir ürün ile ortaya çıkıyorlar.

Bu yeni ürün yada konsept gelişip trend halini aldığında biz bu yeniyi keşfediyor ve bu sefer ona sarılıyoruz. Aradakileri yani onların sallandığı, balonun patladığı dönemleri yaşamadan bir sonraki basamağa geçiyoruz. Kısacası bu rutin böyle sürüp gidiyor.

Sonuç olarak ne mi oluyor? Onların sallandığı ve balonun patladığı dönemde biz o aşamaya gelmemiş oluyoruz. O aşamaya gelmediğimiz için de risklerin gerçekleştiği pazar koşullarına sahip olmuyoruz.

Ülkemizde Web 2.0 alanındaki gelişmelerde de durum böyle ve böyle olacaktır.

Web servislerimiz dünyadaki örnekleri kadar çeşitlenmiş değil ve önümüzdeki dönemlerde biz daha bunları çeşitlendiriyor, geliştiriyor olacağız. Bu alanlardaki fırsatları değerlendirip yeni iş alanları yaratırken Amerika'da yeni bir balon patlarsa biz bundan etkileniyor olmayacağız.

Çünkü bizim balonumuz daha hala şişiyor olacak. Onlar patlayan balonlarını atıp daha çok şişebilen yenisini aldıklarında biz elimizdekileri yenileri ile henüz değiştirmeye başlayacağız.

Sonuç olarak yazımın ilk cümlesinde bahsettiğim sohbet esnasında verdiğim örnek buydu.

Balon patlar mı? Trend geçer mi? diye düşünmek yerine fırsatlar ve açık alanların incelenmeye başlanmasını ve yatırımların zaman kaybedilmeden dinamik ortamlarda girişimlere dönüştürülmesini tavsiye ediyorum.

Çözümler, akıl ve düşündüren bir güzel hikaye

2006-11-04T02:53:00.000+02:00

Bilgisine, fikirlerine ve görüşlerine önem verdiğim bir o kadar da inandığım arkadaşım Gökhan Çıngay aylardan beridir çalışmalarını tamamlayamadığı blogunu bir süre önce yayına aldı.

Biraz mükemmeliyetçi davrandığı için içeriğini belirli kıvama getirmeden kendisine link vermemi istemiyordu ama bugün yazdığı "Sunulanlar dışında çözüm" isimli yazısından sonra malesef kendisine sormadan ve daha fazla beklemeden kendisini ve blogunu sizlere takdim etmek istiyorum.

Proje Yönetimi ve IT Yönetim Metodolojileri konularında çok değerli bir kaynak olacağına inandığım ProjeYoneticisi.com isimli blogunda takip etmenizi önerdiğim Gökhan Çıngay'ın tüm yazılarının bilgi birikiminize katkı sağlayacağını şimdiden garanti edebilirim.

Bakın son yazısında bizimle paylaştığı kısa hikayesinde ne diyor:

"Sadece bize sunulanlar dışında çözüm bulmaktır akıl."

Yazısı benim başarılı bir yönetici ve profesyonel olabilmek için resmin bütününe bakmak gerektiği yönündeki inancımı tazeledi. Sonuçta herzaman burnumuzun dibindekilere odaklanıp problemin kaynağını gözden kaçırırız öyle değil mi?

Diğer taraftan günümüz bilgi ekonomisinin temel taşı kabul ettiğim katma değer yaratmak zorunluluğu ve buna bağlı en önemli yaklaşım olan inovasyon kültürü de sunulanlar dışında çözümler bulmayı hatta farklı yöne bakmayı, resmin bütününü görmeyi gerektirmez mi?

Çözüm sunabilmek, farklı çözümleri görebilmek ve en önemlisi çözümsüzlükten kaçınmak. Sanırım günümüz iş dünyasında elde edilebilecek başarının temel taşlarını oluşturuyorlar.

Tabi herzaman da iş dünyasında uzaklara bakmamak gerekiyor.

Konuya girişimler ve fırsatlar açısından baktığımızda uzaklara gitmeden yanıbaşımızdakini görmemizde fayda var.

Karikatür: Ümitsizliğe kapılmamak lazım!

2006-10-31T06:44:00.000+02:00

Blaugh'dan haberiniz var mıydı bilmiyorum. Kendisi benim RSS'lerim arasında yer alır ve her sabah kahvemin yanında tebessüm ihtiyacımı karşılar.

Özellikle bu karikatürü son günlerdeki yazılarımı da destekler şekilde olduğu için paylaşmak istedim. Herkese mutlu günler.

Teknoloji alanında müşteri memnuniyetsizliğine bir örnek

2006-10-22T10:36:00.000+03:00

Müşteri memnuniyeti kavramının ülkemizde en üst noktada kabul gördüğü sektör turizm, bunu giyim sektörü takip eder diye tahmin ediyorum ama açıkcası bu konuda bir kaynağa sahip değilim.

Teknoloji alanında ise bugüne kadar yapılmış bir araştırma var mı bilmiyorum ama müşteri memnuniyeti endeksinin çok yüksek olacağını düşünmüyorum.

Kişisel olarak elektronik ticaret ortamında yaşadığım olumsuz tecrübelerin yanında memnuniyetsiz olduğum reel dünyadan da birçok örneğim olduğunu söyleyebilirim.

Yakın çevremden de sürekli duyduğum şikayetleri de göz önünde bulundurunca ilk paragrafta yapmış olduğum tahminime altyapısı güçlenmiş oluyor.

Ancak bu tür şikayetleri ya da memnuniyetsizlikleri duyduğum söz konusu firmalar bir de dünya devleri ise gerçekten şaşkınlığımın üstüne bir de sinirleniyorum.

Bu tür bir müşteri memnuniyetsizliği örneğinden geçenlerde yine haberdar oldum.
Sözünü ettiğim şikayet HP marka bir dizüstü bilgisayarın satın alınması ve devamında oluşan problemlerin çözümlenememesi ile firmanın müşterisini düşürdüğü durum ile ilgili.

Konu şu anda ülkemizdeki blogların birçoğunda yerini aldı ve yaratılan Buzz ile ne kadar etki yaratacağını merak ederek bu konuyu sizlerle paylaşmak istiyorum.

ELOY orjinalini burada anlatıyor:
haziran başında HP Pavilion 5176eu model laptop almıştım.
http://www.cisday.org/2006/06/05/may-day-may-day/
http://www.cisday.org/2006/06/08/heycandan-baslik-bulamadim/
yaklaşık 1,5 ay kullanımdan sonra bir takım sorunlarla karşılaştım. bunlar;
bilgisayarın birden elektrik kesmesi,
windows başlangıç ekranının takılı kalması,
bazen hiç açılmama,
pille bi saatlik çalışma sonrası pilin bitmesi,
düşük performansla çalışması,
ve ekranda lekeler.

Yaşanan olumsuz müşteri tecrübesini tüm detayları ile okumak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.

Bakalım ülkemizdeki bloglar pazarda seslerinin duyurabilmek adına ne kadar etkililer ve firmalar müşterilerinin sesini ne kadar duyabiliyorlar. Gelişmeleri birlikte takip ediyor olacağız.

Bu ve bunun gibi müşteri deneyimlerinin konu edildiği deneyimler.net sitesini de incelemenizi öneririm.

Web 2.0 girişimlerinize yatırım desteğini nasıl alabilirsiniz?

2006-10-18T23:50:00.000+03:00

Web 2.0 girişimleri yada Webrazzi'de kullandığım tabir ile yeni nesil web girişimlerinin başarılı örneklerine hergün bir yenisi ekleniyor. En son YouTube'un Google'a satışı ile iştahı kabaran birçok girişimcinin bugün ülkemizde çeşitli alanlarda çalışmalara başladığını ve birçok büyük kurumun ya da yatırım firmasının kapısını çaldığını da biliyorum.

Günlük olarak bana gelen maillerin YouTube satışından sonra ortalama 2 kat artmış olması da aslında bu alandaki hareketliliğin göstergesi olabilir.

Özellikle yaratıcı fikirleri olan girişimcilerin kendilerine kaynak aramak konusunda arayışlarının olması, fikirleri konusunda danışmanlık talepleri ve ülkemizde internet alanında henüz yatırım yapılmamış modelleri sektöre kazandırma çabaları her seferinde ortak bir noktada kesişiyor.

İş planı ve girişim fikrinizi destekleyecek göstergelere ihtiyacınız var!

"YouTube sizin projeniz olsaydı yatırım firmaları destek verir miydi?" isimli yazımda da örneklerle anlatmaya çalıştığım en önemli problem, bu tür yatırım kaynaklarının girişiminize aktarılması aşamasında sizinle yatırımcı firmalar arasında oluşan boşluk oluyor.

Bu boşluğu doldurmanın gözle görünen tek yolu elbette iş planınızı oluşturmuş olmanız, ama iş planı kapsamında sunmanız gereken iş modeliniz, bütçeniz, sektördeki rakipleriniz, sizin avantajlı yanlarınız gibi birçok nokta yeni nesil web girişimlerinde yaratıcıları tarafından kağıda dökülemiyor.

Kabul etmek gerekiyor ki eğer yatırım meleğinizi bulamadıysanız bu işlemleri ve dökümanları hazırlamanız ve karşınızdaki yatırımcı firmayı ya da kişiyi fizibilitenize inandırmanız bu aşamada bir zorunluluk.

Elbette burada bahsettiğim durum henüz ortada bir ürün olmadığı aşamalarda bu derece zorlu oluyor.

Bu durumda karşınızdaki seçenekler belli.

1. Girişim fikrinizi belirli bir aşamaya getirir sonrasında yatırım desteği için görüşmelere başlarsınız. (tabi henüz onlar kapınızı çalmadılarsa)
2. Girişim fikrinize yatırım ile başlamak istiyorsunuzdur. O zaman yukarıda bahsettiğim içalışmalar için bilgisayarınızda Word, Excel ve PowerPoint'i hemen açarsınız.

Eğer seçeneğiniz 2 ise yazıya devam edelim.

Biliyorum girişim fikrinizi kağıt üstünde anlatabilecek kaynağınız yok diye düşünüyorsunuz. Yanılıyorsunuz!

Öncelikle projeniz bir web yani internet projesi, o halde Türkiye'deki internet kullanıcı verileri mutlaka işinize yarayacaktır.

Bu sayıların geçmiş yıllara göre yükseliş trendinde olduğunu söylememe herhalde gerek yoktur. Excel'de bir grafiğe döktüğünüzde inanın bana yükselen internet kullanıcısı sayısı iyi bir başlangıç olacaktır.

Girişiminizin hedef kitlesine göre internet kullanıcı profilleri hakkında bilgiler de işinize yarayacaktır. Şunu söyleyebilirim ki ülkemizdeki internet kullanıcı profilleri yılların geçmesi ile 20 yaş altı dominant değerlerinden 30 yaş ve üstü kesimlere doğru da aynı oranlarda artış göstermektedir ve stabil değerlere yaklaşmıştır. Girişiminizin kitlesi olarak %80 bu iki gruptan birisi mutlaka size uyacaktır.

Girişimize benzeyen canlı projeler bulun. Yok demeyin vardır. Projeniz YouTube olsaydı, ben ülkemizdeki ulusal televizyon kanallarının internet üzerinden arşiv görüntülerinin izlenme oranlarından tutun da, müzik ve video içeriklerine olan talebin mobil teknolojilerin gelişimi ile göstereceği artışa kadar birçok alanda veriyi toplar görselleştirirdim.

Rakipleriniz mi? Eğer varsa onların hakkında kolay ve genel bilgiler toplayın. Elbette detaylı finansal raporları daha iyi olacaktır ama bulamadığınız durumlar size sorun yaratmaz. Önemli olanın tabloyu yatırımcılara sunmak olduğunu unutmayın.

Ekibiniz önemli!... Bu projede kimler çalışacak? Sadece siz mi? Ekibe ihtiyacınız olacak mı? Ya da ekipmana ihtiyacınız olacak mı?

Yatırım talebinize karşılık gelen bütçenizi oluştururken bunları göz önünde bulundurmalısınız ve bütçenizi şimdilik bir kenara bıraksak bile insan kaynağınızı mutlaka yatırımcılara sunmalısınız. Bazı yatırım firmaları size bu kaynağı sağlayabilir bunu da unutmamalısınız.

Girişiminiz yatırımcısı için karlı olacak mı? Evet diyorsunuz di mi? İşte bunu göstermelisiniz.

Çok kötümser olmayan ama çok da iyimser kaçmayacak tahminler yürütün ve bunların üstüne iş modelinize bağlı hesaplamaları yerleştirin. Karşınıza çıkan tablo gözlerinizi kamaştırdıysa bir kez daha gözden geçirin. Fazla iyimser olmanızın yıl sonunda yatırımcınızla tadınızı kaçırmasını istemezsiniz. Gerçekçi tahminlerde bulunun. Bütçenizdeki %10-15 sapma burada problem yaratmayacaktır.

ROI... Eğer bugüne kadar duymadıysanız bundan sonra da bu terimi unutmayın.

ROI = Return on Investment

Yani, yatırımcınızın size sağlayacağı kapital ile belirleyeceği dönem sonunda elde edeceği geri dönüş. Firmaya göre değişiklik gösterebilir ancak genelde 3 yıl ortalama süreler baz alınır. Yatırımcınıza bu değeri sunmanız gerekecektir. Aslında kendileri bunu zaten hesaplarlar ama sizin sunmanız başarınızı destekleyecektir.

ROI bu genel bilgi dışına çıkarsam işletme yönetimi konusu olacağı için detaylarını kişisel çabanızla öğrenmeniz gerekecektir. Eğer SWOT terimini de duymadıysanız araştırmalarınızda gündeminize almanız gerekmektedir. Girişiminizin SWOT analizi özellikle rakipleriniz ile kıyaslanmanız için önemli olacaktır.

Sanırım vermek istediğim ana fikir anlaşılmıştır. Şimdi gelelim bence en önemli olan noktaya.

Sizi anlayacak yatırımcılarla konuşun!

Web 2.0 nedir? İnternet trendleri nereye gidiyor? Flickr nedir? del.icio.us nedir? MySpace nedir? Kim satın aldı? Ne zaman satın aldı? Social network nedir? YouTube 1.6 milyar dolara satın alındı ama başarısındaki ana faktör neydi?

Bunlar veya bunlar gibi genişletilebilecek diğer soruların cevaplarından haberdar olmayan kişilere kendinizi anlatmaya çalışabilirsiniz hatta belki başarılı olur yatırım desteğinizi de alabilirsiniz ama uzun vadede başınız ağrır.

Sadece karşınızdaki kişiler fikrinizin kapsamını, fikrinizin ışığını anlasın diye fikrinizi kitaba uydurmaya çalışmayın.

Fikir Atölyesi'nden Tunç Kılınç'ın yazıma yaptığı yorumdaki cümlelerinde anlattığı gibi.

Heyecan uyandıran yeni fikirleri kitaba fazlasıyla uydurmaya çalıştığınızda (zaten o fikir kitapta olmadığı için adı yeni fikir!) işin heyecanı da kalmıyor, çoğu kez yapılabilirliği de.

Hissetmek önemli... Doğru dinleyiciye hissettirebilmek de.

Sonuç olarak evet iş planı önemlidir. Karşınızdaki yatırımcıya sunmanız gereken veriler, göstergeler, kısa/uzun vade tablolar ve girişiminizin sektördeki rakipleri de son derece önemlidir. Eğer girişimci iseniz bu konularda hazırlıklı olmalısınız ama yaratıcı fikrinizi, inovatif fikrinizi ya da fark yaratacak fikrinizi kalıplara oturtmaya çalışmadan kendi yaratıcılığınız içinde karşınızdaki kişiye hissettirmelisiniz.

Unutmamanız gereken ve benim de bana söylendiği günden beri aklımdan çıkmayan bir gerçek var ki.

Sizin aklınızda oluşturduğunuz müthiş fikrinizi kağıda dökmediğiniz sürece o sadece sizin aklınızda kalmakla yetinir. Ama origami ile fikrinizi kağıtta mı modellersiniz yoksa kara kalem ile çizer misiniz orası size kalmış...

YouTube sizin projeniz olsaydı yatırım firmaları destek verir miydi?

2006-10-11T06:08:00.000+03:00

Başlıktaki sorumun cevabını düşünmeye başlamadan önce bu alanlarda yatırım yapmak için yakın geçmişte kurulmuş olan Embrio'yı kısaca inceleyelim.

Embrio için kısaca internet, e-ticaret ve mobil iletişim alanlarında girişim projelerine yatırım desteği sunan bir şirket diyebilirim.

Teknoloji Holding'in bir iştiraki olan Embrio'nun 29 Ağustos 2006'da lansmanı yapılmıştı.

Henüz çok yeni sayılabilecek ve yenilikçi girişim projeleri için başvuruları halen kabul eden şirketin çalışma şekli ve değerlendirme süreçlerine baktığımızda aşağıdaki modeli görüyoruz.

Başvuru
Ön değerlendirme
Konsept onayı
Yatırım kararı
Anlaşma/Ortaklık
Altyapı geliştirme
Lansman
Takip
Şirketleşme

Bu değerlendirme süreci kapsamında Embrio web sitesinden aldığım bilgiye göre yatırım kararının çıkması ortalama 4 hafta sürüyor ve eğer sonuç olumlu ise diğer süreçlerle çalışmaya devam ediliyor.

"Embrio, hangi tip fikirlere/projelere yatırım yapar?" sorusunun cevabına ise sitede bulduğum yanıt şöyle.

İnternet ve mobil platformda hizmet veren
Kategorisinde "ilk" veya "doğru ilk" olan
Barındıracağı teknoloji, rakiplerce kolay taklit edilemeyen
Pazarda hızlı büyüme potansiyeline sahip
Fikrinin arkasında aynı zamanda doğru bir iş modeli olan
Ticari başarı potansiyeli yüksek projeler

Ben bu aşamadan itibaren son günlerin gündem konusu haline gelen YouTube-Google birleşmesini hatırlatmak ve eğer Şubat 2005'te kurulmuş olan YouTube gibi bir video paylaşım servisi fikrini Embrio'ya sunsaydım yukarıdaki kriterler bazında nasıl bir sonuç alırdım sorusunu analiz etmek istiyorum.
Daha açık olmam gerekirse, sunulan kriterler ışığında, YouTube bir girişim fikri ya da projesi olarak Embrio'ya sunulabilir miydi sorusunun cevabını düşünmek istiyorum.

Öncelikle YouTube'nin kendi alanında ilk olması kriterler arasındaki en önemli ilk ikiyi geçmesini sağlıyor. Ama sadece video paylaşımını web üzerinden gerçekleştirdiği için YouTube'yi ilk kabul ettiğimizi de unutmamalıyız. Sonuçta Kazaa, Napster ve diğer birçok P2P servisi zaten video paylaşımını kendi platformları üzerinden sağlıyorlardı. Aynı şekilde birçok medya şirketi de yine birçok programını internet üzerinden seyredilmesine olanak tanıyordu. Tabi bu noktalar YouTube'nin ilk olmasını değiştirmiyor ve bu kriterleri geçmesini sağlıyor.

Teknolojisinin rakipleri tarafından kolay taklit edilememesi noktasında YouTube sınıfta kalıyor. Çünkü servisin kullandığı teknoloji kendi teknolojisi olmamasının yanında maliyet yükünü karşılayabilecek herhangi bir girişimci YouTube gibi bir projeyi en fazla 1 ay içinde yayına alabilir. Dediğim gibi YouTube'nin kullandığı teknoloji Macromedia teknolojisidir ve taklit edilmesi bir kenara dileyen herkes tarafından aynı modelde uygulanması mümkündür.
Bu durumda teknoloji kriterinde YouTube girişim projemiz sınıfta kalmış oluyor.

Pazarda hızlı büyüme potansiyeline sahip olması ile ilgili ise konunun video olmasından dolayı olumlu düşünmemiz mümkündür. Bu durumda bu kriteri de geçmiş sayabiliriz.

Fikrinin arkasında doğru iş modeli olması konusunda Jupiter Research analistlerinden David Card'ın da söylediği gibi YouTube'nin henüz ispatlanmış yada kabul görmüş bir iş modeli bulunmuyordu. (bkz: CNet News)
Hatta bırakın kurulum aşamasındaki iş modelini, Google'a satıldığı bugünlere kadar hiç kimse YouTube'nin hedeflerini, karlılık oranlarını yada gelecek planlarını bilmiyordu. Tek bilinen aylık milyon dolarlık bant genişliği ve günlük 100 milyon video gösterimi idi. Yani belirsizliklerle dolu bir başlangıç ve yaratıcıları için başarılı bir son diyebiliriz.

Bu durumda YouTube iş modeli kriterinde de Embrio'nun değerlendirme aşamasına alınamıyor olacaktı.

Son olarak ticari başarı potansiyelini düşünecek olursak. Evet, yukarıda da dediğim gibi YouTube ticari bir başarı gösterdi ama bu başarı birkaç gün öncesine kadar bilinmezler denklemiydi.

"YouTube gelirini nereden sağlar?", "Telif hakkı/Lisans giderleri ne kadar?", "Yasal açıdan bir Napster vakasıyla karşılaşılacak mı?" gibi birçok soru cevapsızken Embrio'nun böyle bir girişimi ticari başarı potansiyeli bazında onaylaması sanırım beklenemezdi.

Bu durumda karşımıza şöyle bir sonuç çıkıyor ki, eğer YouTube, Şubat 2005'te açılmamışken, bu girişim fikriyle Embrio'ya başvuru yapmış olsaydınız değerlendirme kriterleri bazında geri çevrilmiş olacaktınız.

Biraz daha bilim-kurgu kelimeler ile anlatacak olursam, eğer bir zaman makineniz olsaydı ve bugüne gelip YouTube başarısını görüp, 2005 yılına dönüp bu girişim için yatırım desteği arıyor olsaydınız söz konusu kritlerlerde başarısız olacaktınız.

Sonuçta yukarıdaki maddeler bugün yatırım isteyeceğiniz her firma tarafından karşınıza çıkartılacak kriterlerdir ve bir şekilde Web 2.0 girişiminizi kağıt üstünde modellemeniz istenecektir.

Bunu nasıl yapmalısınız ve inandığınız fikrinizi/projenizi nasıl sunmalısınız? Nelere dikkat etmelisiniz? Nasıl göstergeler kullanmalısınız?

İlerleyen günlerde bu soruların cevaplarını kapsayan yeni bir yazı ile konuya devam ediyor olacağım.

Pazarlama Blogları Karnavalı 12. Hafta

2006-10-11T05:53:00.000+03:00

Powerset, Hakia için tehdit mi?

2006-10-05T17:28:00.000+03:00

Aslında uzun bir süredir hakkında yazılar okuduğum Powerset için önemli kaynaklardan net bilgiler gelmeye başlayınca bu konuda kısa bir yazı yazmaya karar verdim.

Powerset tam anlamıyla konuşma dilinde arama yapmanıza olanak tanıyan ve anahtar kelime mantığını tarihe karıştıracak bir teknolojiyi hayatımıza sokmaya hazırlanıyor.

Şu an için dışarıya kapalı olan servisi demo aşamalarında görenlerin internette verdikleri bilgilere bakılırsa, Powerset'i kullandıktan sonra bir daha Google'ın yüzüne bakmazsınız deniyor.

Bunları okuyunca aklıma bir süre önce Turkcell'in fikir babası olarak kabul edilen Murat Vargı'nın Powerset'e benzer mantıkta çalışan Hakia arama motoruna yaptığı 5 milyon dolarlık yatırım geldi. (bkz. haber)

Acaba Powerset yayına girdiğinde gerçekten hakkında söylendiği gibi Hakia'nın semantik arama modelinin üstüne değer yaratabilir mi?

Powerset ile ilgili okuduğum yazılarda firmanın şu an için başlangıçta 10 milyon dolar olmak üzere toplam 20 milyon dolarlık bir yatırım arayışında olduğu söyleniyor. Elbette ki kendileri ile ilgilenen birçok yatırımcı vardır ama acaba bu konuya ilgili ülkemizden de yatırımcılar çıkar mı?

Powerset ile ilgili yeni bilgiler geldiğinde sizlerle paylaşıyor olucam ama o zamana kadar ilginizi çekerse aşağıdaki yazıları okumanızı öneririm.

Will Powerset Pull a Google?
More on Powerset, the secretive search engine
Bold start-up, Powerset, about to raise $10M to take on Google
Powerset and Natural Language Search

Meteoroloji.com acaba AccuWeather olabilir mi?

2006-09-30T18:12:00.000+03:00

Aslında başlangıçta yukarıda bahsettiğim iki servisi de anlatmamda fayda var.

Meteoroloji.com bir süre önce Webrazzi'de incelediğim Doviz.com'un yaratıcılarından Nokta İnternet Teknolojileri A.Ş.'nin bir diğer servisi. Adından da anlayabileceğiniz gibi illere göre hava durumu bilgilerini sunuyor ancak Doviz.com'da da olduğu gibi Web 2.0 dokunuşu ile.

AccuWeather ise Meteoroloji.com'dan daha geniş kapsamlı hava durumu bilgisi veren yabancı bir servis, hatta portal diyebilirim.

Bugünlerde AccuWeather yeni bir servisi hayata geçirdi ve adını NetWeather koydu. Servisin amacı kullanıcıların web sitelerine, bloglara ve MySpace'deki sayfalarına anlık hava durumu bilgisi ekleyebilmeleri.

AccuWeather'ın özellikle MySpace ve blogları hedef alıyor olması herhalde size garip gelmemiş hatta çok mantılı bir pazarlama modeli olarak düşünmüşsünüzdür.

İşte bu nokta gelelim Meteoroloji.com'a.

Servisin henüz bir gelir modeli olduğunu sanmıyorum ve sitede de bu yönde bir hareket göremiyorum. O zaman neden web sitesi sahiplerine bu servisi hem Meteoroloji.com hemde Doviz.com üzerinden kendi konularına göre sunmakla işe başlamıyorlar?

Çok hızlı bir şekilde etki yaratacaklarına ve kullanıcı sayılarının yüksek olacağına eminim, devamında ise bu servislere ek özellikler katarak katma değer yaratılabilir ve gelir modeli ortaya çıkartılabilir.

Elbette Nokta'nın bu servislerden gelir elde ediyor olması ile ilgili bir çabam yada işlerine karışmak gibi bir düşüncem yok, ancak ülkemizde hayata geçmesinin faydalı olacağına inandığım böylesine bir servisi Webrazzi'de inceliyor ve tanıtıyor olmak isteyeceğimi söylemeliyim.

Pazarlama Blogları Karnavalı 10. Hafta

2006-09-29T06:14:00.000+03:00

Web 2.0'a risk sermayesi yatırımları artıyor

2006-09-24T16:12:00.000+03:00

Dow Jones VentureOne raporunda Amerika'daki risk sermayesi destekli Web 2.0 şirketlerini kapsayan veriler, bu alanda 2006'nın ilk yarısında gerçekleştirilen risk sermayesi yatırımlarının 2005'in tamamına yaklaştığını gösteriyor.

VentureBeat tarafından oluşturulan tabloya baktığımızda yapılan Web 2.0 yatırımlarının ağırlıklı olarak son kullanıcıyı hedefleyen şirketlere yönelik olduğunu görüyoruz.

Diğer dikkat çeken konu ise gerçekleşen risk sermayesi yatırımlarının büyük çoğunluğunun şirketlerin kurulum aşamalarında yapılıyor olması.
Konuyla ilgili daha detaylı bilgi almak için VentureBeat'teki yazıyı okuyabilirsiniz.

Ancak linke gitmeden önce söz konusu tabloları incelerken ülkemizde henüz bu alanlarda fırsatlar anlamında seçeneklerin çeşitliliğinin ne ölçüde olduğunu da düşünmenizi öneriyorum.

Özellikle Web 2.0 alanında gerçekleşen yatırımlara baktığımızda söz konusu şirketlerin yarısından fazlasının bugün için gelir elde eden ve birçoğunun ise karlı şirketler olarak gösterildiğini unutmamak lazım.

Pazarlama Blogları Karnavalı 9. Hafta

2006-09-20T23:48:00.000+03:00

Yeni nesil büyüyor, yeni servisler gerekiyor

2006-09-17T15:01:00.000+03:00

Geçtiğimiz günlerde üzerinde araştırma yaptığım bir çalışma esnasında edindiğim verilerden dikkat çekici bazı değerlere odaklandım.

Yapılmış olan bir araştırma kapsamında ülkemizde 2001-2005 yılları arasındaki internet kullanıcı profilleri incelenmiş ve sonuçlar tahmin edilebilecek gibi olmasına karşın, önemli mesajlar ve fırsatlar içeriyor diyebilirim.

Öncelikle bu araştırma sonuçlarına birlikte göz atalım, ancak sonuçların 2005 yılı ile limitli olduğunu ve bu değerlerin günümüzde aynı trende bağlı kalarak gelişim göstereceğini de göz önünde bulunduralım. (Grafiği büyütmek için üzerine tıklayabilirsiniz)

Sonuçları incelediğimizde aşağıdaki tespitlere ulaşabiliriz.

Erkek kullanıcı oranları düşmüş ve bayanların internet kullanımı artmış.
25-34 yaş aralığındaki kullanıcı sayıları her geçen yıl artış göstermiş.
45-54 yaş aralığındaki kullanıcılarda 2004 ve 2005 yılları için artış göze çarpıyor.

Yukarıda bahsettiğim değerleri incelerken bir noktada algımızı doğru yönde odaklamalıyız. Buradaki değerler kullanıcı sayılarının artması ve diğerlerinin düşmesinden ziyade kullanıcı profillerinin yoğunluğu olarak düşünülmeli. Aksi takdirde resmin bütününe bakışımızda sapmalar olabilir.

Araştırma verilerinden çıkarttığımız sonuçlar elbetteki önemli ama bunu çalışmalarımızda katma değere dönüştürmek gerekiyor, aksi takdirde kazanım sağlanamaz ve veri bilgi olarak düşünülemez.

O zaman bu sonuçlar ve oranlar ne demek oluyor ve buradan nasıl fırsatlar çıkartılabilir diye kısa bir gözden geçirme yapalım.

Yaş aralıklarındaki kullanım yoğunluğu değişimi ülkemizde 15 yıllık geçmişe sahip internet'in bu süre zarfında kullanıcılarının yaşlanması ve elbette yeni kullanıcıların gruba katılmasından dolayı oluşmakta.

Sonuçta 1998 yılında internet kullanan 20 yaşında bir genç, bugün 28 yaşına gelmiş oluyor ve bu da söz konusu kullanıcıyı 18-20 yaş grubundan, 25-34'e çekiyor. Aynı şekilde 34 yaşındaki bir kullanıcıyı da 25-34'den, 35-44 grubuna alıyor.

Demek oluyor ki günümüzde internet kullanımı yılların ve jenerasyon gelişiminin etkisiyle geniş bir yüzeye yayılıyor. Bu da ilgi alanlarında değişime sebep oluyor ve olacaktır.

İnternet alanında yatırım yapacak kişi yada kurumların bunu göz önünde bulundurması ve girişimlerinin kapsamını yada konusunu bu yöndeki modeller üzerine kurması avantaj sağlayacaktır.

Web 2.0'ın Uzun Kuyruk (Long Tail) kavramıyla bire bir ilişkili olduğunu biliyoruz. (Bu kavrama yabancıysanız Zeynep Özata'nın konuyla ilgili yazısını okumanızı öneririm.)

Popüler alanlara girişim yapmak yerine Niş (Niche) pazarlara yönelmek hem hedef kitlenizin ilgi çemberine hızlı girmenizi hemde ülkemizde zaten geniş yüzeye yayılmamış olan web girişimlerinin bu özelliğini değiştirmenizi sağlayacaktır.

35 yaş üstü grupların ilgi alanına girebilecek finans, alışveriş, arkadaşlık, eğlence, seyahat ve iş dünyası konularına odaklı servislerle yeni nesil web girişimlerini modellemek bu yazıdan ana fikir olarak elde edilebilecek değer şeklinde düşünülebilir.

Kısacası bu yöndeki çalışmalar ile fırsatları avantaja dönüştürmüş ve internet alanındaki girişimlerde başarı oranınızı artırırken, risk yüzdenizi indirmiş olacaksınız.

Web 2.0'da başarı için olmazsa olurlar

2006-09-14T21:35:00.000+03:00

Bazı konular nedense anlaşılamıyor?
Web 2.0'da başarının nerede, hangi ayrıntılarda gizli olduğu doğru analiz edilmiyor ve yaklaşımlarda eksik parçalar malesef girişimlerin hayatta kalma sürelerini kötü yönde etkiliyor.

Ülkemizde son zamanlarda birçok yeni nesil web girişiminin sektöre adım attığına tanık olduk. Kişisel girişimlerin yanında kurumsal yatırımcıların da bu alana kendi bünyelerinde oluşturdukları yapılarla yenilerini eklediğini gördük.

Kurumsal tarafta internet dünyasındaki gelişimi farkedip başarıdan pay almak isteyen grupların başında ise Doğan Grubu geliyor.

Grup şirketlerinin ard arda yayına aldıkları web girişimlerine baktığımızda malesef hep eksik kalan bir taraf yada hazmedilmeden oluşturulmuş modeller gördük.

SendeYolla.com, AzBuz.com, Gayet.net ve OnPunto.com...

Sonuçta yukarıda saydığım tüm girişimler aşağı yukarı birbirleri ile aynı konsepte sahip servisler. Bu girişimlerin arasında bir tek Gayet.net bugüne kadar istediği başarıyı yakalamış gibi gözüküyor. Diğerleri ise malesef olmadı...

Böylesine büyük bir grup, medya desteği, reklamlar, yatırım desteği ve güçlü yazılım şirketlerine rağmen Gayet.net dışında bu servislerin hiçbiri istedikleri noktaya gelemediler.

Çünkü Web 2.0 bir konsepttir ve bu konseptin her üyesi birbirini tamamlayan değerlere sahiptir. Bu alandaki girişimlerin güçlü bir vizyona sahip olması ve en önemlisi sektörü yaşıyor olmaları gerekir.

Kısacası Web 2.0 alanında başarı sadece aşağıdakilere sahip olmak ile elde edilmez.
Bunlara bir isim takmak gerekirse "Web 2.0'da başarı için olmazsa olurlar" diyelim.

1. En iyi yazılımcılar
2. Güçlü medya desteği
3. Popüler fikirler
4. Sermaye

Evet, yukarıda saydılarıma sahip olmak Web 2.o'da başarı için yeterli değildir.

Şimdi bu yazdıklarıma en güzel örneği birlikte inceleyelim.

Sosyomat'ı biliyor musunuz? Bilmiyorsanız hakkında Webrazzi'de yayınladığım tanıtım yazısını buradan okuyabilirsiniz.

Sosyomat, ülkemizde girişimlerini yakından takip ettiğim, çok başarılı işlere imza atan ve gerçekten harika insanların gönüllerini ortaya koyarak çalıştıkları bir şirket olan Pilli'nin en son servisi.

Ana hatlarıyla baktığımızda profilinizi oluşturduğunuz ve arkadaşlarınızı eklediğiniz bir tür sosyal ağ diyebilirim. Tabi özellikleri bu kadarla kalmıyor ama sonuçta yukarıda saydığım diğer servislerle bir veya birden çok noktada benzerlikleri olduğunı söyleyebilirim.

Sosyomat'ın her yerde reklamını görmediniz, hatta hiçbir yerde. Peki sizce her türlü medya desteğine sahip yukarıda bahsettiğim servisler ile aşağıdaki grafikteki rekabeti nasıl yakaladı?

Dikkat ettiyseniz Gayet.net dışında diğer tüm servislerin karşısında üstünlük gösteriyor yada başabaş rekabet ediyor Sosyomat. Peki neden?

Cevap Web 2.0'ı yaşamak...

Anlamak değil!...Öğrenmek de değil!... Yaşamak...!

Web 2.0 ile ilgili çeşitli kişilerle yaptığım konuşmalar oluyor. Her seferinde aynı şeyleri söylüyorum. Bir kere daha tekrarlayabilirim.

Web 2.0 paylaşım, kullanıcı odaklılık ve güvendir. Web 2.0'ı büyüten Uzun Kuyruk (Long Tail) yaklaşımıdır ve en önemlisi Web 2.0'ın reklamı olmaz. Burada önemli olan kullanıcılardır ve onların yaratacağı Buzz'dır.

Buradaki başarının sırrı uzayan zincirdir ve her yeni halkayı eklemek için ihtiyaç olan en önemli araç ise bloglardır.

Kısacası yeni nesil web girişimlerinin başarıyı yakalaması sadece yukarıda saydığım "Web 2.0'da başarı için olmazsa olurlar"'a sahip olmakla mümkün değildir.

Pazarlama Blogları Karnavalı 8. Hafta

2006-09-12T06:43:00.000+03:00

Karnavalın 8. haftası bizi Tunç Kılınç'ın Fikir Atölyesi'nde çok farklı ve güzel bir ortamda ağırlıyor.

Pazarlama Blogları Karnavalı 7. Hafta

2006-09-04T07:00:00.000+03:00

Karnavalın 7. haftasında Marketing Post'a konuk olduk.

Web 2.0 ve uygulanan iş modelleri

2006-09-03T12:47:00.000+03:00

Yeni nesil internet yada günümüz tabiriyle Web 2.0 dünyasında hayatımıza giren birçok yeni servis ve elbette ki şirket oldu.
Ülkemizde örneklerini yeni yeni görmeye başlıyor olsak da, ilerleyen dönemlerde bu alanda birçok başarılı şirketin haberlerini duyuyor olacağımızı biliyoruz. (bkz. Webrazzi)

Web 2.0 denildiğinde akla ilk gelen anahtar kelimeler paylaşım, güven ve kullanıcı odaklılık oluyor. Ama hepimiz biliyoruz ki yaşayan bir organizma olan şirketlerin sürekliliğini sağlamaları ve servis kalitelerini sabit tutabilmeleri için gelir elde etmeleri ve iş modellerini doğru oluşturmuş olmaları gerekiyor.

Acaba Web 2.0 ile birlikte yeniden şekillenmiş ve bu tip uygulamalarda tercih edilir olmuş bu yeni iş modelleri ne tür gelir modelleri üzerine kurulmuş?

1. Reklam Geliri
Aslında klasik web girişimlerinin arasında iş modeli reklam geliri üzerine kurulmuş olanları vardır ancak Web 2.0'da reklamların kullanıcıya sunulması biraz daha çeşitlendirilmiş olarak kurgulanıyor.

Standart banner reklamların yanında bugün mutlaka her blog yada web sitesinde gördüğümüz AdSense reklamları, referans linkler (referer) ki bunlar genelde karşı firmadan komisyon bedeli alınarak işletilir ve özellikle FeedBurner örneğinde gördüğümüz RSS kaynaklarına entegre edilmiş reklamlar bu kategoride düşünülebilir.

Web 2.0 girişimlerinin bir diğer önemli gelir kaynağı da yine Reklam Geliri kategorisinde inceleyebileceğimiz Sponsorluklar.

Sponsorluğu servisin içeriğine bağlı olarak ilgili olabilecek şirketlerin girişime sponsor olması yada risk sermayesi aktarımı sonucunda yatırımcı şirketin diğer girişimlerinin bu tür sponsorluklarda ürün olarak kullanılması düşünülebilir. TechCrunch sponsorluk modelinde en başarılı şirket olarak örnek gösterilebilir. Bugün itibari ile servisin aylık $60.000'dan fazla geliri olduğu biliniyor.

2. Gelir Paylaşımı
Ana hatlarıyla ülkemizde Pilli'nin de uyguladığı iş modeli diyebiliriz. Ancak Gelir Paylaşımı modeli de Reklam Geliri üzerine kurulmuş iş modellerinde olduğu gibi çok farklı şekillerde kurgulanabiliyor.

CafePress kullanıcılarının oluşturduğu içeriği daha doğrusu ürünleri satıp bunun karşılığında komisyon ödüyor ve yine benzeri şekilde AdSense tüm gelirini sistemine dahil olan web siteleri ile paylaşarak oluşturuyor.

3. Üyelik ve Ek Servis Geliri
Bu kategoriyi en sona saklamamın sebebi Web 2.0 dünyasında en çok kullanılan modellerden birisi olmasıdır. Üyelik Geliri dediğimde bunu sadece bir siteye üye olmak gibi düşünmemek gerekiyor. Ek servislerin kullanıcıya sunulması yada genişletilmiş içeriğe ulaşmak için ödenen ücretler tamamen bu kapsamda düşünülebilir.

Belki de Web 2.0 girişimleri arasında en çok kullanılan ve Üyelik/Ek Servis Geliri kategorisi altında inceleyebileceğim Freemium iş modelidir. Aslında Freemium tabiri, risk sermayesi yatırımcısı Fred Wilson'ın hakkında yazdığı çok başarılı bir yazıdan sonra benim kelime dağarcığıma girmiştir.

Skype, Flickr, FeedBurner ve benzeri girişimlerin neredeyse hepsi bu modeli kullanmaktadır ve öncelikle ücretsiz olarak servisi sunup, sonrasında ise genişletilmiş yada özel ek servisler için ücret talep etmek üzerine oluşturulmuştur.

Örnek vermek gerekirse Skype'den diğer kullanıcıları aramak ücretsizdir ama sabit telefon yada mobil telefon aramak için ek ücretler ödersiniz. Yada FeedBurner'da RSS'lerinize ait standart istatistiklerinizi ücretsiz görebilirsiniz ancak detaylı rapor için ek servislere kayıt olmalısınız. Aynı şekilde Flickr'da da böyle bir sistem mevcuttur.

Ülkemizde internet üzerinden davetiye gönderimi sağlayan Daveti.com yada sosyal ağlardan Cember.net bu kategoride gösterilebilir.

Diğer taraftan Web 2.0 konseptinde proje yönetimi uygulaması olan 37signals üretimi BaseCamp'de Üyelik/Ek Servis Geliri kategorisi altında Aylık Ödeme şeklinde konumlandırabileceğim bir iş modeli kullanmaktadır. Servis tek bir proje için ücretsiz planı kullanmanıza imkan tanırken, birden fazla projenin yönetimi ve dosya paylaşımı gibi ek özellikleri kapsayan planlarında aylık ücretler talep etmektedir.

Burada özellikle üzerinde durduğum iş modelleri günümüz Web 2.0 girişimlerinde kullanılan ve tercih edilen modellerdir. Elbette ki iş dünyasında yada e-ticaret kavramı içinde kurgulanmış çok daha farklı iş modelleri mevcuttur. Ürün satışı yada klasik medya organlarının sitelerinde olduğu gibi içeriğin devamı için ücretli üyelik gereksinimi gibi uygulamalar tabi ki mevcuttur ancak bu tür yaklaşımları ve servisleri Web 2.0 girişimlerinin dışında tuttuğum için kategoriler arasında yer vermem doğru olmayacaktır.

Son olarak ülkemizde hayata geçmiş yada geçmek üzere olan web girişimlerinde uygulanması başarı getirecek model hangisidir diye soracak olursanız şunu söyleyebilirim.

Elbette Reklam Geliri olmazsa olmaz olarak düşünülebilir, ama Gelir Paylaşımı ve Freemium da özellikle göz önünde bulundurulması gereken gelir modelleri olarak iş modeli kapsamında planlanmalıdır.

Eğer yaratılmış olan servis proje yönetimi yada benzeri verimliliği artırmak için kullanılabilecek uygulamalar kapsamında düşünülüyorsa, mutlaka Ek Servislere ücret alınması üzerinde kurgulanabilir.

Sizin bu konuda eklemek istediğiniz iş modelleri varsa yorumlarda paylaşırsanız memnun olurum.

Aynı şekilde eğer yukarıda bahsettiğim modeller kapsamında ülkemizde çalışan web girişimleri varsa isimlerini ve adreslerini de paylaşmanız yazıma katkı sağlayacaktır.

TurkceMuzik.com ile işbirliği ve fırsatlar

2006-09-02T15:53:00.000+03:00

Türkçe şarkı sözleri ve akorlarının yer aldığı ülkemizin en eski web girişimlerinden olan TurkceMuzik.com'un sahipleri ile yaptığım bir görüşmede servislerini geliştirmek ve kapsamını genişletmek istediklerini belirttiler.

Bu konuda yeni nesil web girişimlerini takip ettiğimiz Webrazzi'de bir yazı yayınladım ve burada da bu yönde oluşturulabilecek işbirliklerinden nasıl fırsatlar yakalanabilir, bu işbirliği hangi alanlardaki girişimlerin başarısını beraberinde getirir daha net görebilmek için yaptığım incelemeleri sizlerle paylaşmak istedim.

Öncelikle TurkceMuzik.com'un içeriğine bir göz atalım.
Sitede şu anda 879 sanatçı ve 13,581 şarkı yer alıyor. Mevcut içeriğin büyük bölümü kullanıcları tarafından oluşturuluyor ve ziyaretçi sayıları ise Alexa istatistiklerine baktığımızda en yakın rakipleri karşısında son derece yüksek olarak göze çarpıyor.
Buradan yola çıkarak günümüzde yükseliş trendinde olan servisleri göz önüne alalım ve çalışmamızı genişletelim.

İlk olarak yasal müzik indirme platformlarının dünya ile birlikte ülkemizde de sektördeki trendlere bağlı olarak bu alanda yerlerini aldıklarını biliyoruz. Her ne kadar geçtiğimiz günlerde EMI Türkiye'nin internet üzerinden ücretsiz müzik dağıtımına başlayacağı haberleri gündemimize girmiş olsa bile bu alandaki firmaların servislerini katma değerli modellerle şekillendirip fırsatları kendi eksenlerinde tutacakları düşünülebilir.

Ülkemizdeki yasal müzik indirme platformlarından olan PowerClub.com.tr ve Muzi.com.tr ile TurkceMuzik.com istatistiklerini birarada incelediğimizde karşımıza aşağıdaki tablo çıkıyor.
Sözünü ettiğim her iki servisin de TurkceMuzik.com ile gerçekleştirebilecekleri ortaklık yada işbirliği ile katma değerli oluşumlar yaratmaları mümkün. TurkceMuzik.com'un mevcut ziyaretçi profili ve istatistikleri ile rekabette avantaj sağlanması ve ülkemizde müzik alanında söz sahibi olunması da olası gözüküyor.

Bu çerçeveden fırsatlara baktığımızda GSM operatörleri tarafından oluşturulmuş katma değerli servis platformları, ki bunların başında yakın zamanda adını duyduğumuz Turkcell-İM geliyor, TurkceMuzik.com ile gerçekleştirilecek işbirliğinden büyük fayda sağlayabilir. Aynı şekilde AVEA'nın hizmete aldığı AVEAbidünya'da böyle bir işbirliğinden kazanç elde edebilir. Farklı iş modelleri ile kullanıcılarına genişletilmiş içerik sunulması fark yaratacaktır. Elbette bu aşamada da TurkceMuzik.com'un ziyaretçi sayıları ve profilini göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Elbette topluluk sitelerinin de TurkceMuzik.com ile oluşturabilecekleri işbirliklerini unutmamak lazım. Yonja.com yada Zurna.com gibi yeni nesil web girişimleri TurkceMuzik.com ile niche (niş) gruplara odaklanabilir ve kullanıcı profillerinde bu yönde bir gelişime gidebilirler.

Herhangi bir girişime bağlı kalmadan mevcut TurkceMuzik.com içeriği ile de oluşturulabilecek uygulamalar mevcut.

Bir örnek vermek gerekirse, Karaoke uygulamaları dünyada büyük rağbet görüyor ve bildiğim kadarıyla ülkemizde henüz böyle bir girişim sektöre girmedi. TurkceMuzik.com içeriği ile bu yönde bir servis oluşturulabilir ve başarı yakalanabilir.

TurkceMuzik.com ile oluşturulabilecek iş modelleri konusunda aslında çok farklı seçenekler düşünülebilir ancak bunların hepsine bu yazımda yer vermem malesef mümkün değil.

Eğer sizlerin de bu konuda paylaşmak istediğiniz fikirleriniz varsa yorumlarınızı bırakabilirsiniz.

Tabi bu konunun Webrazzi'de de gündeme taşındığını ve orada da yorumların geleceğini belirtmemde fayda var.

Pazarlama Blogları Karnavalı 6. Hafta

2006-08-29T12:28:00.000+03:00

Karnavalın 6. haftasına geldik ve bu hafta ev sahibimiz Antifit.

Web girişimlerinde başarı için 5 madde

2006-08-27T11:33:00.000+03:00

Yeni ekonominin bel kemiği web girişimleri ile bu alanda her geçen gün dünya çapında geliştirilmiş farklı tecrübelere tanık oluyoruz. Flickr, YouTube, MySpace, del.icio.us ve diğerleri...

Sözünü ettiğim girişimlerin her biri kendi alanında yeni bir yaklaşım getirmiş, farklılaşmış yada bir şekilde kullanıcısının frekansına girerek başarıyı yakalamış örneklerdir.

Ülkemizde de bu yönde oluşturulmuş ve kullanıcıları tarafından sahiplenilmiş servisler mevcut.
Ekşi Sözlük, Pilli Network siteleri (Hafif.org, bildirgec.org, 3ayak.org, zamazing.org ve 22dakika.org), sosyomat.com, yonja.com ve diğerleri...

Peki dünyada ve ülkemizde bu tür servislerin, iş modellerinin yada girişimlerin başarısının sırrı nedir? Ne yapılması gerekir?

Bana göre olmazsa olmazlar şöyle:

1. Hedef kitlene odaklan.
2. İlk ol yada daha iyi ol.
3. Bedenini sat ama ruhunu satma.
4. Kullanıcını kandırmaya çalışma.
5. Dinamik ol.

Yazdığım 5 maddeyi örneğini verdiğim siteleri göz önüne alarak yorumlayabilirsiniz.

Başarıya ortak olmak için eklemek istediğiniz madde var mı?

Blog üzerinden ikinci el traktör ilanları

2006-08-24T23:14:00.000+03:00

Geçenlerde ülkemizdeki en büyük ISP'lerden birinde çalışmakta olan yakın bir arkadaşımla Türkiye'de internet hangi noktada, kullanıcı bilinci olması gerektiği yönde ilerliyor mu, hangi alanlardaki girişimler değer yaratır ve bu girişimlere ne ölçüde yatırım yapmak avantaj sağlar gibi konularda sohber ediyorduk.

Kendisiyle ortak fikir ve görüşlerimiz olmasının yanında kullanıcı yaklaşımları ve özellikle profili konusunda bir türlü kendisini ikna edemedim.

Bugün bir araştırma için veri toplamaya çalışırken karşıma bu yazıyı yazmama sebep olan ve yukarıda sözünü ettiğim sohbetimizden dolayı arkadaşıma başarılı bir örnek olarak gösterebileceğimi düşündüğüm blog çıktı.
Balaban Traktör isimli bir şirkete ait blog sayfasında ikinci el traktör ilanları sergileniyor ve yayına yeni başlamış olan site oldukça da güncel gözüküyor.

İnternet trendlerini işini farklılaştırmak ve geliştirmek için bu kadar verimli kullanan firma yetkilisini (yada yetkililerini) tebrik ediyorum.

Bu yazım başka sitelerde yer alır mı bilemiyorum ama eğer alırsa Balaban Traktör'ün tam anlamıyla blog kültürünün özündeki faydaya ve avantaja sahip olacağı kesin.

Umarım ülkemizde gözden kaçan kullanıcı profilleri ve çok yakın bir gelecekte kazanımları güçlü olacak niş web girişimleri konusundaki sohbetten kalma görüşümü destekleyebilmişimdir.

Webrazzi takipçilerine Gaxxi'den hediye

2006-08-24T23:01:00.000+03:00

Gaxxi kolay web sitesi açabilmeniz ve yönetebilmeniz için son derece güçlü özelliklerle donatılmış bir içerik yönetim sistemi.

Servis aylık 4.90 YTL'den başlayan fiyatlar ile kullanıcılara sunuluyor.

Gaxxi ile ilgili Webrazzi'de yayınladığım yazıyı buradan okuyabilirsiniz.

Webrazzi takipçileri için Gaxxi'nin yaratıcıları bir hediye gönderdiler ve yazıda belirttiğim koşullarda başvuru yapan 3 kişiye 1 yıllık 250 MB disk alanı ile gelen servisi (Paket 1) ücretsiz sunabilmem için bir imkan yarattılar.

Tamamen ülkemizde geliştirilmiş olan gelişmeye çok açık ve önümüzdeki aylarda çok daha başarılı olacağına inandığım servisin Webrazzi'ye özel kampanyasından faydalanmak isterseniz sizi Gaxxi yazısına davet ediyorum.

Ülkemizde bu alanda rekabetin artmasının yanında satın almaların da yakın zamanda başlayacağına ve daha birçok girişime bu sayfalarda yer vermem gerekeceğine inanıyorum.

AdSense simülasyon oyunu

2006-08-23T23:22:00.000+03:00

Bugün takip ettiğim bloglar arasında gezerken Google AdSense'in flash simülasyon oyununun yapıldığını okudum. AdSense Game isimli sitedeki oyunun yapısı genel olarak şöyle.

Hangi konuda web sitesi açmak istediğinizi seçiyorsunuz sonrasında ise sayfanızda yayınlayacağınız reklamları hangi alanlara yerleştirmek istediğinizden, AdSense reklamlarınızın çerçevelerinden linklerinin renklerine kadar tüm format ayarlarınızı tamamlıyorsunuz. Tüm bu işlemler bittikten sonra ise web sitenizi yayına açıyorsunuz.

Ziyaretçileriniz gelmeye başlıyor, bazıları reklamlara tıklıyor bazıları sadece yazıları okuyor ve bu arada toplam ziyaretçi sayınız, tıklama oranları ve Google AdSense'de kazandığınız rakamlar yükselmeye başlıyor. Günün sonunda benim kazancımı resimden görebilirsiniz ama işin aslında bir oyunun ötesinde olduğunu bu aşamada anlıyorsunuz.

Joel Comm bir yazar ve Making Money with AdSense isimli elektronik kitabının tanıtımı için böyle bir oyun hazırlatmış. Oyunun sonunda "AdSense ile para kazanmak oyun değildir!" yazıyor ve size kitabın reklamını gösteriyor.

Düşüncesi ile farklı diyebiliriz ama bana kalırsa bugüne kadar yapılmamış olan bir simülasyon oyununu pazarlama aracı olarak kurgulayıp uygulamaya geçirmesi çok daha farklı ve zekice.

En önemlisi ise bloglar arasında yarattığı Buzz...!

Şöyle bir düşünürseniz başarılı kampanyası sayesinde kitabı şu anda Türkçe bloglara bile konu olmuş durumda.

Pazarlama Blogları Karnavalı 5. Hafta

2006-08-23T06:43:00.000+03:00

Karnavalın 5. haftasındaki ev sahibimiz pazarlama blogları arasındaki en etkili isimlerden A. Selim Tuncer.

Dünyadan Web 2.0 örnekleri

2006-08-16T13:17:00.000+03:00

Düzenli olarak takip ettiğim dergilerden olan Business 2.0 bu ayki sayısında dünyadaki Web 2.0 örneklerini sayfalarına taşıdı ve gerçekten üzülerek bir o kadar da imrenerek okuduğumu bilmenizi isterim.

Business 2.0 dergisinde çıkan bu konuyu aslında uzun süredir paylaşmak istiyordum ama Webrazzi ile ilgili çalışmalarım kişisel bloguma ayırdığım zamanı azalttı.

İsterseniz listeye birlikte bakalım ve hangi ülkeler neler yaparak bu listede yer almaya hak kazanmış görelim.

AllPeers (Çek Cumhuriyeti)
Bokee (Çin)
CoComment (İsviçre)
Cyworld (Güney Kore)
Dabble DB (Kanada)
Douban (Çin)
Feeds 2.0 (Yunanistan)
Gnoos (Avusturalya)
Habbo Hotel (Finlandiya)
Last.fm (İngiltere)
Metacafe (İsrail)
Muti (Güney Afrika)
MyHeritage (İsrail)
NetVibes (Fransa)
Nooked (İrlanda)
OpenBC (Almanya)
Plazes (Almanya)
Quintura (Rusya)
TheAdCloud (Şili)
Toudou (Çin)
Spurl (İzlanda)
Wikio (Fransa)
Zoho Writer (Hindistan)

Listedeki Web 2.0 sitelerinin 2 tanesi dışında (Bokee ve Toodou) diğerlerinin hepsinin İngilizce versiyonları mevcut.

Yazılarımı sürekli takip edenler Yunanistan merkezli olan Feeds2.0'ı Mayıs ayında bir yazımda konu olarak seçtiğimi hatırlayacaklardır.

Business 2.0'ın seçtiği bu 23 Web 2.0 sitesine baktığımızda her birinin çeşitli konularda servisler sunduğunu görebiliyoruz. Web tabanlı veritabanı uygulamasından, yüz tarama servisine kadar güçlü altyapılara sahip olması gereken yazılımların yanında seri ilanlar, favoriler ve popüler yazıları biraraya getirmek için kurulmuş Digg benzeri sitelere de bu listede rastlamak mümkün.

Ülkelere baktığımızda ise Kanada, Almanya ve Fransa yanında Güney Kore, Çek Cumhuriyeti ve Şili gibi ülkeler yer alıyor.

Buradan çıkan sonuç tüm başarılı Web 2.0 girişimlerinin özünde olduğu gibi yeni veya zaten varolan bir çözümü farklılaştırmış ve kullanıcı odaklı sunuyor olmak.

Dünyada varlığını kanıtlamış birçok yeni nesil internet çözümü bugün yabancı olduğumuz, haberdar olmadığımız yada aklımıza gelmeyecek özellikleri bünyesinde barındırmıyor. Sadece farklılar ve servislerini kullanıcılarına yani müşterilerine göre modelliyorlar.

Ülkemizde neden böyle girişimler olmuyor, geri planda kalıyor yada dünyaya büyük bölümü açılamıyor derseniz, bunun da cevabını iki şekilde vermek gerekiyor.

Çözümlerde ve servislerde yeterince fark yaratamamış olmak ve daha da vahim olanı fark yaratmaya çalışmaya bile başlayamamış olmak. Yani girişime cesaret edememiş olmak yada maddi desteğe sahip olmamak diyebiliriz.

Web 2.0 kullanıcı odaklılıktır ve bu tür girişimlerin her aşamasında bu özelliği görebilirsiniz. Aynı zamanda Web 2.0 fark yaratmaktır, günümüz pazarlamasının ve iş dünyasındaki başarı kriterlerinin ana etkeni olduğu gibi burada da fark yaratmaktır önemli olan.

Ülkemizdeki girişimcilerin bu alanda fark yaratmak olsun, özgün fikirler oluşturmak olsun herhangi bir eksiklik yaşayacaklarını sanmıyorum.

Bu durumda geriye destekler ve cesaret kalıyor. Cesaret konusunda söyleyebileceğim fazla bişey yok ama destek hakkında konuşmak gerekirse bunu da birileri herhalde kendileri için fırsat olarak düşünüp ortaya sunacaklardır.

En azından manzara bu kadar berrakken böyle olacağını umuyorum.

Pazarlama Blogları Karnavalı 4. Hafta

2006-08-14T22:02:00.000+03:00

Karnavalın 4. haftasında ev sahibimiz MarketingMa ile Alper Akcan bize renkli bir masa hazırlamış.
"Pazarlama Nelere Kadir" temasıyla seçtiği karnavalın bu haftaki yazılarını okumak isterseniz MarketingMa sizi bekliyor.

Boynuz kulağı geçti mi?

2006-08-11T22:12:00.000+03:00

Pepsi'nin Power Club ile yaptığı işbirliği sonucunda mevcut müzik indirme platformu üzerinden başlattığı kampanya Alexa istatistiklerine göre servis sağlayıcısını kısa sürede yakalayıp geçtiğini gösteriyor.

Pepsi Power Club adıyla bir süre önce yayına başlayan yasal müzik indirme platformu, Power Group'a bağlı Power Club sisteminin üzerinden hizmet veriyor.

Yaklaşık 2 aylık ziyaretçi istatistiklerini incelediğimizde Pepsi Power Club'ın özellikle son 1 aydaki televizyon reklamları ve açma kapakları ile başlattığı kampanyanın etkisiyle servis sağlayıcısı olan Power Club'ı yakaladığı hatta bazı dönemlerde geçtiği gözlemleniyor.

Bu durumu boynuz kulağı geçti şeklinde tanımlayabiliriz ancak bu kadar basit geçmek yerine iş ortağı olarak seçtiği Power Club'un kendisine sunduğu başarılı altyapıyı ve elbette ki Pepsi'nin yarattığı yoğun pazarlama kampanyasının etkisini alkışlamak gerekiyor.

Başarılı girişimlerin, başarılı pazarlama modelleri ile oluşturabileceği sinerjiye çok güçlü bir örnek olarak Pepsi Power Club çalışmasının diğer firmalara da işbirlikleri kurmak adına cesaret vereceğine inanıyorum.

Artık bir de Webrazzi var!

2006-08-10T01:56:00.000+03:00

Uzun süredir aklımın bir köşesinde bekleyen ve son bir aydır üzerinde çalışmalara başladığım Webrazzi bugün itibari ile yayın hayatına başladı.

Yazılarımı takip eden okuyucularım bilecektir ki genelde web girişimleri, internet trendleri ve bu alandaki gelişmelerin iş ve pazarlama modelleri ile yeni ekonomiye etkilerini elimden geldiğince sizlerle paylaşmaya çalışırım.

Bugünden itibaren web girişimlerini Webrazzi adını verdiğim yeni blogum üzerinden inceliyor ve analiz ediyor olucam.

ardakutsal.com'a bağlı çalışan blogumda ise daha yoğun olarak sözünü ettiğim iş ve pazarlama modelleri üzerine yazılarıma yer vermeye devam edeceğim.

Dediğim gibi Webrazzi bugün itibari ile açılışını gerçekleştirdi ve sayfanın ilk konuğu ülkemizde web girişimleri adına özellikle son dönemlerdeki çalışmalarıyla dikkatimi oldukça çeken ve çok başarılı olacaklarına inandığım Pilli oldu.

Daha doğrusu pillinetwork sitelerine yeni katılacak olan sosyomat.

Hem Webrazzi'ye uğramak hemde sosyomat'ı yakından incelemek isterseniz buyrun.

Unutmadan, eğer sizin de Webrazzi'de yer almasını, incelenmesini istediğiniz bir servisiniz, siteniz yada benim tabirimle girişiminiz varsa Webrazzi'deki iletişim formundan detayları gönderebilirsiniz.

Pazarlama Blogları Karnavalı 3. Hafta

2006-08-08T12:28:00.000+03:00

Karnaval dahilinde bu hafta Zeynep Özata'ya konuk olduk. Kendisi bizim için çok güzel hazırlıklar yapmış. Görmek isterseniz Blogistan'da bekleniyorsunuz.

Potansiyel iş ortaklarınız: Kullanıcılarınız

2006-08-06T23:03:00.000+03:00

İnternette reklam pazarının günümüzdeki pozisyonu hakkında herhalde fazla konuşmaya gerek yok.
Sektörün dev firmalarının sırayla bu alandaki tüm becerilerini ortaya dökme çabaları zaten paylaşılmayı bekleyen pastanın tüm cazibesini net olarak anlatıyor.

Google, Yahoo ve Microsoft'un yanında irili ufaklı birçok firma bu alandaki paylarını bir başkasına kaptırmamak için mevcut servislerinin üzerine katma değer yaratacak çözümler ekleyerek hergün reklamverenlere yeni bir seçenek sunmaya çalışıyorlar.

Bazıları ise niche (niş) pazarlarda oluşan ve gelişen reklam potansiyelini her iki yönde yani hem reklamveren hem de site yöneticileri tarafında avantaja dönüştürüp çok daha geniş kitleleri hedef alan büyük rakipleri yanında farklarıyla fırsat yaratmaya çalışıyorlar.

Kısacası, baktığımız zaman bu firmalar için potansiyel müşteri olabilecek iki grup var: Web sitesi sahipleri ve reklamverenler.

Peki, reklamverenleri bir kenarda tutacak olursak, web sitesi sahipleri reklamalan pozisyonuna gelebilmek için neye ihtiyaç duyuyorlar? Elbetteki sitelerini sürekli takip eden ziyaretçiye öyle değil mi?

Ziyaretçiler bir web sitesini takip etmek için neyi göz önünde bulunduruyorlar? İçerik olabilir mi? Evet aynen öyle.

İçerik günümüzün aslında en önemli silahı pozisyonunda. İnternet alanında gelir kaynağı olarak görülen modellere hatta araçlara baktığımızda ki bunlar: üyelik, reklam ve e-ticaret olarak sayılabilir. Tüm bu gelir modellerinin başarıya ulaşması için geniş kapsamlı içeriğe ihtiyaç olduğu tartışılamaz.

Klasik e-ticaret'i şu aşamada farklı bir boyutta tutabiliriz ama açık artırma servisleri sanırım şu anda konuştuğumuz aşamada masamızda yer alabilirler.

Açık artırma, sosyal ağlar, haber siteleri, bloglar ve diğer içeriğe dayalı çalışan tüm web siteleri ve servisler zengin içeriğe bağlı olarak ziyaretçi sayılarını artırabiliyorlar. Elbette servis kaliteleri, altyapıları, bilinirlikleri gibi konuları bu noktada göz önüne almıyoruz.

Bu sözünü ettiğimiz modellere baktığımızda açık artırma sitelerinin birçoğu site üzerinden satış yapan ziyaretçisinden komisyon tahsil eder, sosyal ağların birçoğunda yine ek servisler için müşterilerden ücret tahsil edilir, haber sitelerinin özellikle yurtdışı bağlantılı olanlarında sitelerin belli bölümlerine giriş için ücretli üyelik sistemi mevcuttur, geniş kitleye sahip ve artık ticarileşmiş bloglarda ise yazarlara ücret ödenir.

Bir de yarattığı içeriğe karşılık kullanıcılarına kazançlardan pay ödeyen web siteleri vardır. Ülkemizde Pilli Networks bu alandaki başarılı örneklerden biri olarak gösterilebilir. Yurtdışında ise Squidoo son dönemlerde adı en çok duyulan servislerden bir diğeri.

Sanayi alandaki üretici firmaların çeşitli konularda işbirliğinde oldukları birçok tedarikçileri bulunur. Aynı şekilde günümüz ekonomisinde dışkaynak kullanımı ile aslında birçok servis ve hizmet tedarikçiler tarafından sağlanır oldu.

İnternet alanında içerik yaratan kullanıcıları da bu servisleri sağlayan firmaların tedarikçileri olarak görüyorum ve aslında gelişim trendinin bu hızda devam etmesi durumunda aslında yeni nesil içerik tedarikçilerinin farklı bir iş alanı oluşturacaklarına inanıyorum.

GSM sektöründeki gelişmeler ile birlikte içerik sağlayıcı (content provider) birçok firmanın iş dünyasına giriş yaptığını hatırlatmak isterim. İnternet alanındaki bu gelişim de ilerleyen yıllarda bu yönde bir açılımın başlangıcı olacaktır.

Bugün internet reklamları alanında sektör lideri olarak görünen Google tarafından dağıtılan reklam payları ile elbette ki içerik sağlayıcı kullanıcılar için bu ölçekte bir iş modeli oluşturmak söz konusu olamaz ama sözünü ettiğimiz katma değerli servislerin ve reklamveren çeşitliliğinin artması ile eminim uzun vadede web sitelerine içerik sağlayan servislerin ve şirketlerin de adını duymaya başlıyor olacağız.

Demek istediğim içerik sağlayan/yaratan kullanıcılar bugün firmalar için potansiyel tedarikçi olduklarını, firma sahipleri de bu alanda daha çok rakipleri olacağını unutmamalı.

Hatırlatmak isterim bundan yaklaşık 3 hafta önce Weblogs, Inc CEO'su ve Netscape Genel Müdürü olan Jason Calacanis Digg, Reddit, Flickr ve Newsvine'ın en çok içerik gönderen kullanıcılarına aylık $1000 karşılığında yaptıkları işi Netscape için yapmalarını teklif etti.

Ülkemizde işin bu aşamaya gelmesi biraz zaman alacaktır ama bu iş modelinde örneklerin birçoğunun hayatımıza gireceğine hiç şüphe yok.

FİKİR: İçerik sağlamak dediğimde sadece yazılı olarak içerik sunmak olarak değerlendirilmemeli. Açık artırma sitelerinde satılan ürünleri sahiplerinden merkezi şekilde toplayıp bunları onların adına bu servisler üzerinden satmak da bana kalırsa içerik sağlamak olarak nitelendirilebileceği gibi, çok da başarılı olabilecek bir iş modeli olarak düşünülebilir.

Yönetici ve Mühendis

2006-08-04T08:50:00.000+03:00

Bugün sabah bir arkadaşımdan aldığım e-mail'i paylaşmak istiyorum.

Büyük bir şirketin üst düzey yöneticilerinden biri bir gün New York üzerinde balonla dolaşmaya çıkar. Aksilik bu ya, pusulasını aşağıya düşürür ve kaybolur. İnmek için uygun bir yer ararken bir gökdelenin tepesinde sigara içen bir adam görür ve alçalır.
"Pardon. Ben neredeyim acaba?" diye sorar.
"Yerden 500 feet yükseklikte bir balonun içindesin" der adam.
Yönetici sinirlenir:
"Sen mühendissin değil mi?" diye sorar.
"Evet." der adam. "Nereden bildin?"
"Çünkü başım belada ve sana bir soru soruyorum. Verdiğin cevap 100% doğru fakat hiç bir işime yaramıyor."
"Sen de yöneticisin değil mi?"
"Evet sen nereden bildin?"
"Çünkü yerden 500 feet yükseklikte bir balonun içinde kaybolmuşsun. Pusulan yok, berbat durumdasın. Fakat bu şimdi benim suçum oldu."

Herkese iyi sabahlar. Cuma gününe güzel başladık :)

CNN.com'dan SendeYolla.com modeli

2006-08-01T13:09:00.000+03:00

CNN yeni servisi CNN Exchange'i yayına aldı.

Bir süre önce Hürriyet tarafından açılmış olan ve benimde bir yazımda incelediğim SendeYolla.com ile aynı modele sahip CNN Exchange'de kullanıcıların kendi haberlerini oluşturup site üzerinden yayınlamaları isteniyor.

Yine SendeYolla.com'da olduğu gibi, bu haberlere resim yada video ekleme imkanı da kullanıcılara sunuluyor.

Ancak CNN Exchange'in kullanıcılarından gelen haberleri mevcut sistemine entegre etmiş olması daha doğrusu cnn.com alan adı üzerinden yayınlıyor olması bence modelin kurgusunu tamamlayan bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Hürriyet'in de özellikle "Türkiye'nin Açılış Sayfası" konseptinin bütünlüğünü sağlayabilmesi için bu tarz modellere yapısı dahilinde yer veriyor olması gerekmektedir.

Hem kendisinin hemde SendeYolla.com gibi ek servislerinin başarısı için bu bütünlüğü sağlaması ve siteler arası ilişkileri güçlendirmesi doğru bir yaklaşım olacaktır.

Hürriyet web sitesindeki mevcut haberlerle ilgili olabilecek SendeYolla.com haberlerini aynı yapı üzerinden yayınlamak, yada SendeYolla.com'u tamamen yeni bir konumlandırmayla Hürriyet web sitesine entegre etmek bu aşamada düşünülebilecek modeller arasında olabilir.

CNN Exchange'in bu modelde uyguladığı çözüm kullanıcıları tarafından gönderilen haberlerin yanına I-Report ikonu yerleştirmek olmuş.

Belki ilerleyen günlerde bazı gelişmeler olur ve Hürriyet'in sistemlerini birleştirmesine ve aynı zamanda Web 2.0'a biraz daha yakınlaşmasına hep birlikte tanık oluruz.

Bu arada belirtmekte fayda var Hürriyet bu sistemi CNN'den önce kurmuştu.

Pazarlama Blogları Karnavalı 2. Hafta

2006-07-31T16:59:00.000+03:00

Karnavalımız tüm hızıyla sürüyor.

2. Hafta ev sahibimiz mobil dünyayı pazarlamadan, yeniliklere, fırsatlardan, gelecek senaryolarına kadar inceleyen Refik Çağlayan ve blogu Mobilasyon.

Hatırlarsanız karnaval geçtiğimiz hafta başlamış ve ilk haftamızda bu etkinliğin aynı zamanda fikir babası olan Özgür Alaz'ın Marketallica'sına yazılarımızla misafir olmuştuk.

Vikipedi en az Wikipedia kadar zengin olmalı

2006-07-31T08:59:00.000+03:00

Wikipedia'yı bilirsiniz, Türkçe versiyonu olan Vikipedi'yi de biliyorsunuzdur.
İnternet üzerindeki en büyük ansiklopedi hakkında ve Türkçe kaynaklarının geliştirilmesi ile ilgili Tekno Seyir'de yayınlanmış olan "Wikipedia - Özgür ansiklopedi" isimli yazıyı okumanızı kesinlikle tavsiye ederim.
Vikipedi'yi mevcut durumunun bir adım ötesine taşımak için sizin fikir ve yardımlarınıza ihtiyaç olduğunu bilmelisiniz.

Doğan Grubu rehber hizmetlerine de talip

2006-07-31T08:20:00.000+03:00

"Farklı bir iş modeli ile bilinmeyen numaralar" isimli yazımdan sonra bir arkadaşımın uyarısı üzerine Doğan Yayın Holding A.Ş. ile Avrupa'nın iş ve telefon rehberi alanında öncü firmalarından SEAT Pagine Gialle S.pA.'nın Türkiye'de bu alanda işbirliği yapmak üzere ön protokol imzaladıklarını öğrendim.

Anlaşılan Doğan Grubu bu hizmete de talip ve erken davranıp yol alacağa benziyor ama bu iş alanında başarıya ulaşması için ortaklık yapmasına gerek var mıydı diye sorarsanız pek emin değilim.

Farklı bir iş modeli ile bilinmeyen numaralar

2006-07-29T12:36:00.000+03:00

Hatırlarsanız bir süre önce resmi gazetede yayınlanan yönetmelikle birlikte Telekomünikasyon Rehber Hizmetleri serbestleşmişti.

Peki, bu ne anlama geliyor?
Bugüne kadar 118 üzerinden Türk Telekom tarafından sunulan bilinmeyen numaralar servisi artık Telekomünikasyon Kurumu'ndan yetkilendirme alan tüm şirketler tarafından sağlanabilecek.

Bu servisi vermeye hak kazanan şirketler kendi numaralarına sahip olabilecek ve servisi ücret karşılığı müşterilerine sunabilecekler.

İşin teknik boyutu, lisanslaması yada numaralarının nasıl olacağı bu yazımda aslında pek önemli değil.

Sonuçta bilinmeyen numaralar servisinin ücretli bir servis olduğunu ve ücretlerininde normal telefon konuşmaları yanında yüksek olduğunu bilirsiniz.

Amerika'da bir süre önce kurulmuş olan FREE411 servisi işte bu tarifeler karşısında fiyat avanatjı sağlamak için bilinmeyen numaralar servisini ücretsiz sunarak dikkat çekiyor.

Şirketin ücretsiz sunduğu servisten sağladığı kazancı yurtdışında başarılı girişimleriyle tanınan First Round Capital'in de dikkatini çekmiş olacak ki, firma FREE411 şirketini 3 gün önce portföyüne dahil etti.

Free411'in iş modelinin ücretsiz servisi karşılayabiliyor olması temelde konuşma arasına aldığı reklamlara dayanıyor.

Operatöre bağlanıyorsunuz, telefon numarasına ulaşmak istediğiniz kişi yada firma ile ilgili bilgileri aktarıyorsunuz ve aradaki bekleme süresinde firma size kısa bir reklam dinletiyor. (örneği aşağıdaki uygulamadan dinleyebilirsiniz)

powered by ODEO

Yazımın başında bahsettiğim serbestleşmeden sonra ülkemizde de söz konusu iş modelinde girişimlerin kurulabileceğine ve başarılı olacaklarına inanıyorum.

Bu arada belirtmekte fayda var.
Ses dosyasını dinlemeniz için yukarıda kullanılan servis ODEO tarafından sağlanıyor ve ODEO da tıpkı FREE411 gibi First Round Capital'in portföyündeki şirketlerden.

Bilinmeyen numaralar yada diğer adıyla rehber servisinin serbestleşmesi ile birlikte uygulanabileceğini düşündüğünüz yada uyguladığınız girişim projeleriniz varsa öğrenmek isterim.

2010 yılında hayatımız nasıl olacak?

2006-07-28T12:18:00.000+03:00

Deloitte, 2010 yılında teknoloji, medya ve telekomünikasyon sektörlerinin iş yaşamımızdan, eğitime, seyahatten, eğlenceye kadar hayatımızın her aşamasında yaratacağı değişimi gözler önüne seren "Geleceğe Bakan Göz" isimli raporunu yayınladı.

Stratejileri şekillendirmek ve teknolojinin gelişimi ile yakalanabilecek fırsatları analiz edebilmek için bu raporu incelemenizi öneriyorum.

Link: Geleceğe Bakan Göz

Pozitif Sinerji ve HemAlHemSat.com

2006-07-26T17:24:00.000+03:00

E-Ticaret açık artırma ile gelişiyor isimli yazımdan sonra HemAlHemSat.com Pazarlama ve Ürün Geliştirme Müdürü tarafından yazdıklarıma cevap mahiyetinde bir e-mail aldım.

Aslına bakarsanız almış olduğum bu e-mail bir süre önce sormuş olduğum "Blog okuyan yönetici var mı?" soruma da olumlu bir cevap niteliği taşıdı.

Öncelikle sözünü ettiğim yazımda HemAlHemSat.com hakkında yazdığım fikirleri hatırlayalım.

HemAlHemSat.com iş modeline satış ortaklığını ekleyebilir, bu çalışma firmanın pazarlama modeline de fayda sağlayacaktır. Ancak bana kalırsa bu satış ortaklığından çok daha büyük etki yapacak olan yaklaşım Hepsiburada.com ile bir iş ortaklığına gidip, Türkiye'nin en büyük e-ticaret sitesinin mevcut ürünlerinin ikinci el olanlarını ilgili bölümlerde listelemeleri olacaktır.
Bu sayede hem satış rakamları yükselecek hemde marka bilinirlikleri yükselecektir. Ayrıca ülkemizde bu alandaki Mashup örneklerinin ilki olacakları için Web 2.0 adına da fark yaratacak bir çalışma yapmış olacaklardır.

Ve, HemAlHemSat.com'dan gelen e-mail'in ilgili bölümlerini aşağıda sizlerle paylaşıyorum.

İkinci el e-ticaret pazarını böyle detaylı incelemiş olmanız çok güzel.
Vermiş olduğunuz fikirlerin zaten yapmış olduğumuz projeler olması da "aklın yolunun bir oldugu"'nu göstermesi açısından sevindirici.
Satış ortaklığı adı altında bahsetmiş olduğunuz sistem sanıyorum HemAlHemSat.com'da uygulamakta oldugumuz Kazanç Ortaklığı Sistemi.
Önerdiğiniz diğer fikre gelince; Yaklaşık 2 yıldır Hepsiburada ile uygulamakta oldugumuz bir işbirliği.
Bildiğiniz gibi Hepsiburada'da 2. el ürünler satılmadığı için bahsetmiş olduğunuz konuda bir işbirliği yapmamız mümkün olamıyor. Ancak Hepsiburada'dan alınan iade ürünler, hepsiburada kullanıcı adı ile sitemiz üzerinden satılmaktadır.
Gönül isterdi ki zaten uygulamakta olduğumuz bu önerilerinizi sitemizin olumlu özellikleri arasında saymış olsaydınız.
Sektörümüz ile ilgili bu yapıcı yorumlarınıza teşekkür eder, piyasayı ve yazılanları yakından takip eden bir ekibe sahip olduğumuzu bildirmek isterim.

Bu e-mail'den sonra kendileri ile irtibata geçip HemAlHemSat.com hakkında özellikle HepsiBurada.com ile sağlamış oldukları pozitif sinerjiyle başarılı bir örnek olarak gösterilebilecek bilgiler edindim.

Satış ortaklığı ile ilgili bölümü nasıl gözden kaçırdığımı bilemiyorum ancak evet, HemAlHemSat.com'un bu alanda 6 aydır sürdürmekte olduğu bir sistemi mevcut. Kazanç Ortaklığı adı altında lanse ettikleri sistemleri tıklama başına ödeme modeli ile çalışıyor.
Hepsiburada.com ile ortak iş yapış anlamında ise firmanın ikinci el konusunda satışı olmadığı için farklı alanlarda sinerjiye örnek gösterilebilecek çalışmaları ve projeleri bulunuyor.

Örnek vermek gerekirse, HepsiBurada.com'daki iade ürünler HemAlHemSat.com üzerinden hepsiburada kullanıcı adı ile satılıyor. Ama bence çok daha önemlisi HepsiBurada.com'un yaptığı gibi sektördeki tüm alışveriş siteleri isterlerse 2. el, iade yada stok fazlası ürünlerini bu yöntemle HemAlHemSat.com üzerinden satışa sunabiliyorlar.

Grup şirketleri arasındaki sinerjiye bir diğer başarılı iş ortaklığı örneği de HemAlHemSat.com'un Cep Telefonu Değişim Kampanyası.
Bu kampanya dahilinde HemAlHemSat.com üzerinden satış yapan kullanıcılar, komisyon ücreti kesilmeden kazandıkları tüm bedelle HepsiBurada.com'dan cep telefonu satın alabiliyorlar.
HemAlHemSat.com'un satıcıları için de çok başarılı bir paket programı var. Avantaj Paketi adını verdikleri sistemde bu paketleri alarak satış yapan kullanıcılar hiçbir komisyon ücreti ödemiyorlar. Firmanın Pazarlama ve Ürün Geliştirme Müdürü'nden aldığım bilgiye göre bu sistem henüz ülkemizdeki hiçbir C2C (Consumer to Consumer) sitesinde kullanılmıyormuş.
Son olarak HemAlHemSat.com'un ana sayfasında Teknolog adı altında yayınlanan bölümde ise her hafta Cumartesi günü Teknoloji Televizyonu'nda yayınlanan Teknolog programında canlı yayında açık artırma ile satılacak ürünler sergilendiğini öğrendim. Her ne kadar HemAlHemSat.com bir medya şirketi sayılmasa da ben bu çalışmayı yeni medya ile klasik medya işbirliği olarak adlandırmak ve bu alanda uygulanan güzel bir örnek olarak göstermek istiyorum.
Birinci ağızdan almış olduğum bilgiler ışığında sizlerle paylaştığım tüm bu çalışmaların HemAlHemSat.com'un gelişimine ve farklılaşmasına katkısı olacağına şüphem yok.

Sektörü bu kadar yakından gözlemleyen, yorumlara kulak veren yöneticileri ve ekibiyle ortaya çıkarttıkları başarılı çalışmaların da kendilerine geri dönüşünün olumlu olduğu yaz döneminde halen yükselen başarı grafiklerinden ortada.
Ama bu çalışmaları ön plana taşımak ve projelerini bizim kendilerine sesimizi duyurduğumuz gibi bizlere aktarabilmek de başarılarının ivmesini mutlaka ve mutlaka hızlandıracaktır.

HemAlHemSat.com'dan aldığım e-mail ile ülkemizdeki web girişimlerinin geleceği hakkındaki pozitif inancım bir kat daha güçlendi ama firmaların başarılı iş modelleri ve sektör trendlerini kendi yapılarına entegre etmeleri yanında mutlaka kullanıcı tecrübelerini ve kullanılabilirliği göz önünde bulundurmaları gerekiyor.

Dünyadaki Web 2.0 örneklerinden sadece iş modelleri bazında değil, kullanılabilirlik anlamında da çıkartılabilecek büyük dersler var.

HemAlHemSat.com'un bu perspektiften bakınca arayüzlerinin ve özellikle giriş sayfalarının yenilenmesi yada en azından küçük düzenlemelere gidilmesi gerektiği fikri ağır basmaktadır.

Şirketin belki de pazarlama modelinin bir parçası olarak en etkin kullanabileceği bölüm olan Kazanç Ortaklığı Sistemi'nin kullanıcıya ana sayfa dışında sunulamıyor olması belki de bu aşamada yapılması gerekecek düzenlemelerin ilk basamağı ve uygulanması gereken stratejinin temeli olmalıdır.

Ülkemizde halen popüler olamamış ama yakın zamanda örneklerini göreceğimize inandığım bir diğer megafon da kurumsal bloglar olacaktır.

Özellikle HemAlHemSat.com gibi kendisini sürekli yenileyen web girişimlerinin müşterilerine sesini duyurması için Duyuru Panosu yerine blogları kullanması gerekmektedir.

İnternet ve web alanında büyük değişimler oluyor. Birileri çok hızlı koşuyor, birileri onlara yetişmek için mutlaka takip etmesi gereken bazı adımları atlayarak yolunu alıyor ve birileri ise hala klasik iş modelleri arasında çıkış yolu bulmaya çalışıyor yada halinden memnun bekliyor.

Fark yaratan, sektörü ve gelişmeleri takip edip dinamik kararları alabilenler bu yarışta başarıya ortak olacaklardır.

Umarım bu yazıyı yazmama sebep olan ve ilerleyen dönemlerde bu hızda ve vizyonda giderlerse başarıları hakkında daha çok yazılar yazacağıma inandığım HemAlHemSat.com gibi örneklerle ve tabi ki bünyelerinde barındırdıkları inovatif örnek ekiplerle daha çok karşılarız.

Çünkü hem sektörün hemde fikirleri ile varolan genç girişimcilerin kendilerini cesaretlendirecek başarı hikayelerine ihtiyacı var.

NOT: Özellikle grup şirketleri arasındaki işbirliklerini ve kurum içi iş yapışları analiz ederken sürekli göz önünde bulundurduğum Pozitif Sinerji ve bunun karşıtı olarak da Negatif Sinerji'nin kurumlarda yaratabileceği etkileri bilgi dağarcığıma katan Prof. Dr. İbrahim Kavrakoğlu ve KMI'a teşekkür ederim. Özellikle son dönemlerde kendilerinden edindiğim tecrübelerden çok faydalanır oldum.

Pazarlama Blogları Karnavalı

2006-07-26T16:33:00.000+03:00

Ülkemizde bloglarda büyüyen fikirlerin yayılması adına başarılı bir girişim olacağına inandığım Pazarlama Blogları Karnavalı 24 Temmuz itibariyle başladı.

1. Hafta ev sahibi: Marketallica

18 Aralık'ta ise herkes bizde olacak. (takvim)

Türkiye dahil 60 ülkeyle ücretsiz telefon görüşmesi!

2006-07-20T22:26:00.000+03:00

İnternet üzerinden telefon görüşmelerine olanak tanıyan açık kaynak standartlarına sahip Gizmo Project bugün Türkiye'nin de dahil olduğu 60 ülkenin sabit hatlarına aramayı ÜCRETSİZ yaptı...!

Servisin nasıl çalıştığına bakacak olursak. Bu programı bilgisayarınıza indirdikten sonra arkadaşlarınızı kontak listenize ekliyorsunuz ve program üzerinden telefon görüşmeleri yapmanızın yanında, onları direk ev telefonlarından da arayabiliyorsunuz.

Firma sabit hatları ücretsiz arama servisini şimdilik sadece bu programı sürekli kullanan üyelerine veriyor olsa da başlangıçta sağladığı 25 cent kredi ile Türkiye'deki sabit numaralarla ortalama 4 dakika deneme amaçlı ücretsiz konuşabiliyorsunuz.

Kısacası eğer aktif Skype ve benzeri internet üzerinden telefon görüşmesi imkanı sağlayan programları kullananlardansanız, Gizmo Project'e geçmeniz bir süre sonra size de bu ücretsiz konuşmalardan sınırsız faydalanma imkanını sağlayacaktır.

Bu yazıyı yazmadan önce Fransa ile Gizmo Project üzerinden bir telefon görüşmesi gerçekleştirdik ve yaklaşık 10 dakika çok temiz bir bağlantı üzerinden programı kullandık. (Fransa hatlarını aramak Türkiye'den daha ucuz)

Gizmo Project'in söz konusu fiyatlandırması geçtiğimiz aylarda ülkemizde de faaliyet göstermeye başlayan Skype'ye zor bir dönem yaşatacağa benziyor.

Daha da önemlisi bu fiyat politikası uzun vadede telefon operatörlerinin sadece katma değerli servisler sunmaları karşısında gelir elde edebileceklerini ispatlıyor.

Gizmo Project ile ülkemizde işbirliği yapabilecek firmalar olduğunu biliyorum, kendilerine ellerini çabuk tutmalarını ve aşağıda Gizmo Project ile gerçekleştirebilecekleri iş ortaklığı modellerini incelemelerini öneriyorum.

Kendi markanız üzerinden Gizmo Project servisini sunabilirsiniz.
Web sitelerinize, servis, girişim hatta bloglarınıza bu servisi entegre edebilirsiniz.
Kendi programlarınıza Gizmo API'leri ile ek özellikler katabilirsiniz.
VoIP hizmeti sunan bir firma iseniz Gizmo Project teknolojisini kendi servislerinizde kullanabilirsiniz.
Gizmo Project ile ortak pazarlama (co-marketing) çalışmaları yapabilir ve bu sayede dünya çapında bu servisin gelişmesinde rol oynayabilirsiniz.

Detaylı bilgi için firmanın iş ortaklığı sayfalarını inceleyebilirsiniz.

Bu ortaklığa büyük ölçekte girebilecek firmaları şöyle bir düşündüğümde Koç.Net, Brigtwell Group ve Superonline ilk aklıma gelenler.

Tabi ki gönlüm genç girişimcilerin bu servislere değer katacak çözümler yaratmasında.

Gizmo Project ile yapılabileceğini düşündüğüm birçok fikir şu anda bulut gibi kafamda dönüyor. İlerleyen günlerde bunları biraz şekillendirip bu sayfalardan sizlerle paylaşıyor olacağım.

Ağrı kesici ile Buzz yaratmak!

2006-07-19T08:42:00.000+03:00

Google'a blog üzerinden açık mektup yazan kullanıcısına firma tarafından gönderilen mektup...
e-dünya'dan çok net olarak yazılmış harika bir yazı.

Mutlaka okunmalı...

Yazı Linki: Google'a Mektup

E-Ticaret açık artırma ile gelişiyor

2006-07-16T15:49:00.000+03:00

Elektronik ticaretin açık artırma siteleri tarafındaki rekabeti tüm hızıyla sürüyor. Aslında açık artırma demek haksızlık olabilir çünkü firmalara direk satış imkanı da sunan bu platformlar kullanıcılarına e-ticaret'e girmek için en uygun modeli sağlıyorlar.

Elektronik ticaret'in akla ilk gelen isimleri hepsiburada.com, ideefixe.com ve estore.com.tr'nin yanında farklı iş modelleri olan gittigidiyor.com, hemalhemsat.com, nevaria.com ve sahibinden.com özellikle sektördeki hareketliliğin kaynağı olarak göze çarpıyorlar.

Televizyon reklamları, gazete, dergi ve hatta outdoor reklamlar derken acaba kullanıcıların bu sitelere ilgisi ne durumda, yarışta önde giden kim diye bir inceleme yapmaya karar verdim.

Yukarıda 1 yıllık Alexa istatistiklerine göre oluşturulmuş ve sözünü ettiğim açık arttırma modeline sahip sitelerin ziyaretçi sayılarına bağlı grafiklerini görüyorsunuz.

Temmuz 2005'den Temmuz 2006'ya kadar olan dönemde gittigidiyor.com'un yükselişi ve sahibinden.com'u ziyaretçi sayıları bazında geçmiş olması elbetteki ilab Ventures'ın yatırımlarının bir geri dönüşü olarak kabul edilebilir. Diğer taraftan gittigidiyor.com'un iş modelleri ve satış ortaklığı sistemi yine bu başarının başrol oyuncularından diyebiliriz.

Sahibinden.com hatırlarsanız bu alandaki ilk oyunculardandı ve ziyaretçi sayıları bazında ülkemizin en büyük e-ticaret siteleri arasında yer alıyordu. Ancak şirketin önümüzdeki dönemlerde gerçekleşeceği söylenen hisse satışı sebebiyle olsa gerek sitede herhangi bir gelişme yapmıyor olması mevcut pozisyonunu kaybetmesine sebep olmuş gibi duruyor.

Ancak şunu da belirtmekte fayda var, 1 yıllık istatistiklerde ziyaretçi sayısı yerine sayfa gösterimi baz alındığında hala sahibinden.com'un gittigidiyor.com karşısındaki üstünlüğü sürüyor.

HemAlHemSat.Com ise henüz kendisini bu alanda istediği noktaya getirebilmiş değil. Televizyon reklamları ve Doğan Grubu'nda olmasının getirdiği basın desteğine rağmen sitenin kullanıcı arayüzlerindeki eksiklik ve sektördeki rakipleri karşısında herhangi bir fark yaratamamış olması bence mevcut pozisyonunun sebepleri açısından yeterli olacaktır.

Sektörde göze çarpan yeni bir oyuncu ise Nevaria.com.
MyNet A.Ş.'nin sahibi olduğu Nevaria.com pazarda istatistiklerimize göre HemAlHemSat.com ile başabaş bir rekabet sergiliyor. Ancak Nevaria.com'un özellikle son günlerde yürüttüğü outdoor reklam çalışmaları siteye olan ilgiyi artıracak gibi gözüküyor.

Peki ilerleyen günlerde neler olacak? Firmalar ne yapacaklar, yada ne yaparlarsa bu kendilerini başarıda bir sonraki seviyeye yükseltir.

GittiGidiyor.com'un yükselişi ekibinin başarılı çalışmaları ve ilab Ventures'ın desteği ile devam edecektir. Firmanın mevcut çalışmalarının çok ötesinde bir yenilik yapacağını düşünmüyorum.

Sahibinden.com pastadaki payını kaybetmek istemeyeceği için kendisini geliştirmek zorunda kalacaktır ancak bu geliştirme çalışmaları firmanın hisseleri için aranan alıcının bulunmasından sonra olacaktır.

HemAlHemSat.com iş modeline satış ortaklığını ekleyebilir, bu çalışma firmanın pazarlama modeline de fayda sağlayacaktır. Ancak bana kalırsa bu satış ortaklığından çok daha büyük etki yapacak olan yaklaşım Hepsiburada.com ile bir iş ortaklığına gidip, Türkiye'nin en büyük e-ticaret sitesinin mevcut ürünlerinin ikinci el olanlarını ilgili bölümlerde listelemeleri olacaktır.
Bu sayede hem satış rakamları yükselecek hemde marka bilinirlikleri yükselecektir. Ayrıca ülkemizde bu alandaki Mashup örneklerinin ilki olacakları için Web 2.o adına da fark yaratacak bir çalışma yapmış olacaklardır.

Şüphesiz Nevaria.com'un MyNet gibi büyük bir portalın desteğine sahip olması mevcut pozisyonunu korumak adına avantajlı durumda olmasını sağlamaktadır. MyNet bu avantajın yanına ICQ ile gerçekleştirdikleri işbirliğinin de kendilerine getireceği imkanları ekleyerek Nevaria.com'u çok daha başarılı bir konuma gelmesini sağlayabilir. Firmanın günlük olarak ulaşabildiği web kullancısı sayısını göz önüne aldığımızda, servislerinde farklılaşmayı sağlaması Nevaria.com'un diğer rakiplerinden çok daha büyük sıçramalar yapmasına olanak tanıyacaktır.

Elbetteki firmaların yazmış olduğum fikirleri benimsemesi, bunları yapacak ekip ve ihtiyaç duyulan inovatif yaklaşımları kültürlerinde barındırıyor olmaları ile doğru orantılı olacaktır. Tabi ki dinamik ve gelişmeleri takip eden yöneticilere olan ihtiyacı da unutmamak gerekiyor.

Önümüzdeki günler bizlere neler olacağını gösterecektir ancak önemli olan ve kabul edilmesi gereken şu ki, açık artırma iş modeli olarak ülkemizde e-ticaret'in ilermesine büyük fayda sağlamaya devam ediyor ve edecektir.

Yeni ve klasik medya rekabeti

2006-07-12T06:49:00.000+03:00

Hitwise'ın yapmış olduğu araştırma ve açıklaması son günlerde Digg acaba New York Times'dan daha fazla sayfa gösterimi alıyor mu şeklindeki, "yeni nesil medya klasiği geçti mi?", düşüncelerine biraz olsun netlik kazandırdı.

Digg bildiğiniz üzere internet üzerinde en çok ilgi gören haberlerin sitenin kullanıcılarının seçimi ile listelendiği bir servis. Aslına bakarsanız sürekli konuştuğum Web 2.0 sitelerinden birisi.

Kurulduğu günlerden itibaren uzun süre sadece teknoloji haberleri üzerine çalışan sistemlerini, birkaç hafta önce genişletip ek kategorilerle her tür haberi kapsayacak şekilde şekillendirdiler ve elbetteki bu hareketleri ile dikkatleri üzerlerine çekip biraz önce sözünü ettiğim medya devlerini geçebilecekler mi düşüncesini yaydılar.

Bu yazımda size Digg'i anlatmak düşüncesinde değilim o yüzden dilerseniz artık yukarıda sözünü ettiğim araştırmadan çıkartabileceğimiz sonuçları analiz edelim. Bu vesile ile yeni medya ile klasik medyanın rekabetini ve doğabilecek fırsatları da masaya yatırmış olalım.

Hitwise araştırmasına göre geçen ay New York Times (NY Times), Digg'e göre 19 kat daha fazla sayfa gösterimi gerçekleştirmiş. Ama dikkat edilmesi gereken konu şu ki, Digg'in Şubat ayından Haziran ayına kadar olan dönemdeki sayfa gösterim oranı 51% artmış.

Tabi günümüz pazarlama ve iş modellerine bakacak olursak 19 kat daha fazla sayfa gösterimi alıyor olmak çok fazla bir güç sahibi olmak yada daha iyi olmak anlamına gelmiyor.

Artık Long Tail, Buzz Marketing (aka WOM Marketing) gibi kavramlardan bahsediyoruz ve bu noktada herhangi bir ürünün sektörde tutunması anlamında geniş kitlelere olan ihtiyacının ne seviyede olduğunun önemi bir başka tartışma konusudur.

O zaman şimdi Digg'in NY Times'dan farklı olan kullanıcı kitlesine şöyle bir göz atalım.
Her iki sitenin de birbirinden çok farklı segmentlere hitap ettiğini söyleyebilirim.

Digg'in Haziran ayı içindeki ziyaretçilerinin 26%'sı 18-24 yaş aralığındayken, NY Times'ın aynı döneme ait ziyaretçilerinin 34%'u 55 yaş üstü gruptan. Digg'in 55+ gruptan ziyaretçilerinin oranı sadece 10%.

Sitelerin marka bilinirliklerinin yaş grupları dahilinde hangi seviyede olduğunu yukarıda verdiğim istatistiklerden çıkartabiliyoruz.

Peki, markaları ile orantılı olarak web sitelerinin bilinirliği açısından durum nasıl acaba?

Digg'in ziyaretçilerinin 63%'ü siteye arama motorları vasıtası ile ulaşıyor. Bu oran NY Times'da sadece 16%. Marka bilinirlikleri elbetteki web sitelerine direk ziyareti de etkilemiş.

Marka konusunda işi biraz daha derinlemesine incelediğimizde Digg'e arama motorlarından ulaşan ziyaretçilerin kullandıkları anahtar kelimelerin gençlere hitap eden ve teknolojik tabirler oldukları göze çarparken, dikkat çekici bir başka nokta NY Times'a bu yolla gelen ziyaretçilerin 13%'ünün anahtar kelime olarak "newyorktimes" şeklindeki kombinasyonları kullanmış olmaları.

Yukarıdaki istatistikler ışığında Digg ve NY Times arasındaki farklılıklar eminim sizin de dikkatinizi çekmiştir.

Digg, ziyaretçilerin sürekli gidip haber okudukları bir ortam değil, ancak NY Times ziyaretçilerinin yada kullanıcılarının rutin olarak gidip sitedeki haberleri takip ettikleri bir yayın organı.

NY Times kullanıcılarına haberi sunarken, Digg kullanıcılarını habere yönlendiriyor. Yani buna göre NY Times'ın Digg'e ihtiyacı, Digg'in NY Times'a olduğundan daha fazla. Digg birçok yayın organı için aslında ideal pazarlama aracı.

Digg yayın organlarının tirajlarını yükseltebilir, onları kral yapabilir, aslında Om Malik'in tabiri ile "Digg is the New King Maker".

Sonuç olarak büyük ölçüde farklı konseptlere, segment ve iş modellerine sahip olan yeni nesil ve klasik medyanın çok kısa sürede nasıl iç içe geçtiklerinin ve aslında buna mecbur olduklarının göstergesidir bu konuştuklarımız. Değişen kullanıcı profilinin, uzun vadede karşılaşılacak iş modellerinin günümüzdeki belirtileri de diyebiliriz.

Bizim için önemli olan stratejilerimizi, senaryolarımızı bu yönde kurgulamak, işbirliklerimizi yeni modellere göre geliştirmek ve fırsatları analiz etmek olmalıdır.

Ülkemizde bu yöndeki girişimleri desteklemek ve mevcut modeller ile birlikte çalışma yöntemlerini aramak bana kalırsa şu aşamada uygulanabilecek en etkili yaklaşım olacaktır.

Dijital Düşünceler - 1

2006-07-11T23:36:00.000+03:00

Blogum birinci (1.) yılını geçtiğimiz günlerde doldurmuştu.
Bundan esinlenerek bugüne kadar burada yayınlanmış olan yazılarımdan bazılarını "Dijital Düşünceler - 1" isimli bir PDF dosyası içinde derledim.

Kimisi kıyıda köşede kalmış, belki gözünüzden kaçmış, kimisi ise daha birkaç haftalık olmasına rağmen öne çıkması gerektiğini düşündüğüm yazılarım.

Eğer bu bir yıl içinde yazmış olduğum yazılara farklı bir formatta sahip olmak isterseniz, "Dijital Düşünceler - 1" sizin için bu linkte.

BusinessWeek Türkiye web sitesi yayında

2006-07-11T07:24:00.000+03:00

Derginin Türkiye'de yayın hayatına başlamasından itibaren www.businessweek.com.tr adresini benden daha fazla ziyaret eden başka birisinin olduğunu sanmıyorum.
Acaba web siteleri açılmış mıdır diye sürekli kontrol ediyordum ve hatta web siteleri üzerinden birkaç kere abonelik girişiminde bulunup başarısız olduğumu da bu sayfalarda yazmıştım.

Sonunda BusinessWeek Türkiye'nin bu haftaki sayısında web siteleri ile ilgili reklamlarını görüp açılıştan haberdar oldum. (belki de geciktim ve en son ben öğrendim...bilemiyorum...öyle mi?)

BusinessWeek Türkiye web sitesini açıkcası global sitelerindeki şablon üzerine kurarlar diye bekliyordum ancak öyle olmamış. Büyük olasılıkla uzun vadede infomag yayıncılık bu şekilde bir düzenlemeye gidecektir.

Benim açımdan sitenin bu hali bile içeriğin limitli bölümünü dahi olsun web ortamında görebiliyor olmak adına memnuniyet verici.

Hazır konuya değinmişken belirtmekte fayda var. Sitedeki içerik dergi kapsamındaki yazıları olduğu gibi aktarmıyor. Yazıların girişini site üzerinden yapıp "devamı BusinessWeek Türkiye'nin son sayısında..." diyerek son veriliyor.

Dergiyi haftalık olarak aldığım için sorun değil ama bu durum da zaten uzun vadede abone sayısının artması ile değişecek ve yerini tam içeriğe bırakacaktır.

Kısacası, BusinessWeek Türkiye'yi online görmekten memnun oldum ve kendilerine yeni web siteleri ile başarılarının devamını diliyorum.

NOT 1: Web sitesi demişken darısı Forbes Türkiye'nin başına. Anlıyorum, dergiye abone sayınızı artırmak istiyorsunuz ve sitenizi şimdilik sadece bu amaç için kullanıyorsunuz ama bence web sitenizi yayına almaya öncelik verip sonrasında abonelik reklamı yapsanız çok daha başarılı olursunuz.

NOT 2: Bu yazıyı ilgili yada yetkililerden kim okur bilmiyorum ama Business2.0 dergisini Türkiye'ye getirmeyi düşünen yayıncı yok mu?

Bizimki 1 Yaşında...!

2006-07-08T13:16:00.000+03:00

Geçen sene bugün blogumda ilk yazımı yazmıştım.
O günden bugüne neler yaptığıma şöyle bir bakınca toplamda 82 yazı yazdığımı gördüm.

Aslında çok da sayılmaz ama bu yazılar beni harika kişilere, sizlere ulaştırdı.

Bu yazılar beni Türkiye'de bir ilk olacağına inandığımız kitap projemizin içine aldı.

Fikirlerimi paylaşmanın ve geri dönüşlerini almamın bende yarattığı heyecan ve mutluluğun ana kaynağı yine 1 yıl içinde yazdığım bu 82 yazımdır.

Bugüne kadar yazılarıma yorumlarıyla katkı koyan, beni destekleyen ve yazılarımı okuyan sizlere çok teşekkür ederim.

Hedef kitleniz sizi anlıyor mu?

2006-07-07T07:09:00.000+03:00

Eylülce'de AVM - soğuk ve ruhsuz isimli yazıyı okuyordum. Yazının içeriği elbette ki diğer tüm Eylülce yazıları gibi çok başarılı ama ben yazının değindiği anafikirden çok yazıda Alışveriş Merkezi kısaltması olarak kullanılan AVM'nin beni farklı boyutlarda düşündürmesi ile ilgili yazmak istiyorum.

Oldum olası İngilizce bloglara imrenmişimdir. Hatta İngilizce konuşan yada İngilizce oluşturulmuş web uygulamalarına da aynı şekilde imrenerek bakmışımdır. Daha da kötüsü İngilizce uygulama hazırlayan programcılara daha da imrenmişimdir. Neden biliyor musunuz? Çünkü işleri bizden çok ama çok daha kolay.

Yazımın bundan sonrasının teknik bir konu olarak devam edeceğini sakın düşünmeyin. Sadece anlatmak istediğimi biraz açmak için birkaç örnek vermek istiyorum.

Eylülce'den konuya girmişken onunla devam edelim. Sitesinde WordPress'in Hemigway teması kullanılmış ve bazı bölümleri Türkçeleştirilmemiş. Bu avantajla bende sitede sözünü ettiğim yazıyı okurken solda yer alan cümleyi aşağıda ideal bir örnek olarak kullanabilirim.

You’re currently reading “AVM - soğuk ve ruhsuz,” an entry on Eylülce

Programcılığa yakın olanlar bu cümlenin sistem tarafından nasıl oluşturulduğunu bilecektir.
AVM - soğuk ve ruhsuz veritabanından yazının başlığı olarak çekiliyor ve aynı şekilde Eylülce de sitenin yine veritabanında kayıtlı olan ismi olarak sistem tarafından alınıyor.

Geriye kalan You’re currently reading ve an entry on sözcükleri ise sabit değerlerimiz. Yani bunlar sistem tarafından standart olarak orada yayınlanacak olan kelimeler. Bu durumda eğer yazımızın adı "İngilizce programcılık çok kolay" olsaydı, bu durumda o alanda aşağıdaki cümle yazıyor olacaktı.

You’re currently reading “İngilizce programcılık çok kolay,” an entry on Eylülce

Bu yazıyı Altı Üstü Tasarım'da okumuş olsaydınız o zaman cümle şöyle olacaktı.

You’re currently reading “İngilizce programcılık çok kolay,” an entry on Altı Üstü Tasarım

Şimdi biz WordPress'deki bu özelliği Türkçe yaptığımızı düşünelim. O alanda ne yazmasını istiyoruz? Şöyle olabilir mi?

Şu anda Eylülce'de "İngilizce programcılık çok kolay" isimli yazıyı okuyorsunuz.

Yazımızın ismi ile ilgili (şans eseri) bu örneğimizde herhangi bir sorun yaşamıyoruz çünkü sabit cümlemiz yazımızın ismiyle pek içli dışlı değil. Ama blogumuzun ismi işimizi bozdu.

Eylülce veritabanından gelen bir isim olduğuna göre sabit cümlemizin hangi ek'le devam edeceğine nasıl karar verebiliriz? (de mi yoksa da mı?)

İşte oldum olası Türkçe içerikli web uygulamalarında kullanıcı ile tam anlamıyla etkileşim ve iletişim sağlayamıyor olmamızın bana kalırsa en önemli sebebi.

Ben bir uygulama yazıp ziyaretçimin adıyla onun mesela doğum gününü, yaşını da telaffuz ederek nasıl kutlarım? "Hello Arda, this is your 27th birthday!" gibi bir cümleyi web sitemde Türkçe olarak sabit değerlere bağlı kalarak yazabilir miyim? Yani, "Merhaba Arda, Bugün senin 27'inci yaşgünün!" şeklinde. 'inci yerine nokta (.) koyarak programlarsam evet ama yok yok ben İngilizce yazan programcılara imrenmeye devam edeceğim.

Dönelim yazımın başında sözünü ettiğim AVM konusuna.

İngilizce konuşan milletlerin bir diğer çok beğendiğim özellikleri ise kendi kendilerine yarattıkları kısaltmalar ve fiiller.

Mesela WebLog karşımıza Blog olarak çıktı, blog yazmak anlamında to blog fiilini oluşturdular, bunu yapan kişiye blogger dediler.

Yada kısaltmaları... Bazen yabancı makalelerde gördüğümüz aka (also known as) kısaltması. Hayranım bu kısaltmaya. Türkçe'de böyle bir kısaltma olsa ben kullanmaz mıyım?
Örnek: İstanbul Ticaret Odası (aka İTO)

İşte AVM kısaltması bana tüm bunları ve en önemlisi de biz niye dilimizle ilgili bu kadar gerginiz diye düşündürdü.

Hedef kitlemle iletişim kurabilmek ve onlara kendimi en iyi şekilde ifade edebilmek için cümlelerimde deveyi hendekten atlatmaya çalışmak yerine uygun kısaltmaları kullanmak, yada karşı tarafın algısında yüzde yüz başarıya ulaşmak için olması gereken kelimeyi yabancı kökenli yada Türkçe ayrımı gözetmeden yazmak (mesela günce yerine blog kelimesi) bana kalırsa sonuç odaklı yada süreç odaklı olmak stratejilerinin hangisinin seçildiğiyle ilgili.

Benim hedefim okuyucularıma (yada müşterilerime) aktarmak istediğim görüş ve fikirlerimi en kısa yoldan ve en doğru şekilde aktarmaksa, bunun hangi dilde, nasıl ve ne yöntemle yapıldığının benim açımdan ne önemi olabilir ki?

Acaba ben sonuç odaklı mıyım?

Yoksa öyle olmamalı mıyım?

Neyse...Siz beni anladınız di mi?

Blog okuyan yönetici var mı?

2006-07-03T22:27:00.000+03:00

Türkiye'de şirketlerin, yatırımların ve dolayısıyla ülke ekonomisinin geleceğine yön veren üst/orta düzey yöneticilerin arasında blog takip eden yada en azından arada bir okuyan var mı?

Bu sorunun cevabını özellikle bugün çok merak ediyorum. Neden mi?

Yaklaşık 1 saattir bugüne kadar yazdığım (8 Temmuz'da 1 yıl oluyor) yazıları şöyle bir gözden geçiriyordum. Öncesinde de bugün yazılmış olan ve sürekli takip ettiğim diğer blogları okudum.

İçtenlikle belirtmek istiyorum ki, ülkemizde blog yazarları gerçekten dikkat edilmesi gereken ve firmalar için can alıcı olabilecek konulara değiniyorlar.

Pazarlama, internet, girişimcilik, inovasyon ve bunun gibi anahtar kelimelerin tümüyle ilgili o kadar etkili ve konulara değer katan yazılar var ki, değerini bilen var mı acaba diye düşünmeye başladım.

Bu kadar güçlü beyinler acaba günlük yaşamlarında ne yapıyorlar? Bu yazdıklarını kendi çalıştıkları kurumlarda ne ölçüde işlerine aktarabiliyorlar? Müşterileri, yöneticileri yada yatırımcılar acaba yazdıkları ile ilgili kapılarını çalıyor mu?

Konunun özünde, acaba bu fikirlerden yararlanan, bu blogları okuyan yukarıda sözünü ettiğim nitelikte yöneticiler var mı?

Aslında sorumu biraz değiştirip bizlere yöneltsem daha iyi olacak.

Üst/orta düzey yöneticilerin bizim yazdıklarımıza ihtiyacı var mı?

Dünyada bilgi ekonomisini yaratan kurumların birçoğunun genç beyinlerin oluşumları ve onları dinleyen yatırımcı yada yöneticilerin eserleri olduğunu göz önüne alırsak, sorunun cevabı ortada.

Evet, yöneticilerin yazdıklarımıza ihtiyacı var!...

Programcıların pazarlamacılar hakkında bilmesi gerekenler

2006-06-27T06:35:00.000+03:00

Seth Godin programcıların, pazarlamacılar ile ilgili bilmek isteyebilecekleri 10 maddeyi sıralamış.
Ben burada özellikle dikkatimi çeken 4 maddeyi anafikrini vererek paylaşmak istiyorum.

1- Pazarlama rasyonel değildir ama programcılık öyledir. Herzaman aynı sonucu verir. Pazarlama bir kere işe yaradığı zaman, bir daha yaramayabilir.

2- Pazarlamayı zamanlamak bilgisayar programlarındaki hataları ayıklamaktan daha zordur. Elbette pazarlamaya harcanan zaman ölçülebilir ama bu sonuçları için mümkün değildir. Çünkü formülünün her aşamasında insan vardır.

4- Birisi çok iyi programcı ve aynı zamanda çok iyi pazarlamacı diye, herzaman iyi programcılar iyi pazarlamacı olacak demek değildir.

10- Pazarlama olmadan yazdığınız kodlar değersizdir.

Aslında Web 2.0 ile birlikte pazarlama ve programcılık bir bütünün iki eşit parçası kıvamına geldiler. Buna rağmen (yada belki de bundan dolayı) aradaki bazı farklılıklara ışık tutmuş olmak gerekiyordu. Hatta belki zaman ilerledikçe daha da gerekecek...

Söz konusu disiplinler ne kadar ayrılmaz olurlarsa olsunlar, başarılı yönetilebilmeleri için farklılıkların bilincinde olunması gerekiyor.

Tabi işin içinde irrasyonel insan faktörü olduğu sürece...

Türkiye'de çok blog varmış... Eee yani?

2006-06-22T16:23:00.000+03:00

Biraz önce Hürriyet.com.tr 'de "Türkiye bloglamayı sevdi" isimli bir haber okudum. Aslında haberden ziyade blogcu.com'un reklamı niteliğini taşıyor ama öyle bile olsa gerçekten komik geldi.

Blogcu.com'un üye sayısı 100 bin'i geçmiş... Eee yani? Ne var bunda?

Türkçe içerikli web siteleri arasında yıllardır en popüler olanları itiraf.com, arkadas.com ve eksisozluk.com gibi içeriğini ziyaretçilerinin oluşturduğu sosyal ağlardı.

Düşüncelerini paylaşmak, sosyal olmak ve içerik oluşturmak zaten Türk internet kullanıcıları için o dönemlerde bile tercih edilen kanallar olmuştu. Bu durumda ülkemizde bloglar ile ilgili oluşan gelişmeye neden şaşırıyoruz?

Burada önemli olan bu ilginin ve trendin farkında olmak yada bunu alkışlamak değil. Bu konuda kaynakları güçlendirmek, içeriği yoğunlaştırmak ve dünyadaki tüketici hareketlerinden, firmaların iş yapışlarına kadar tüm modelleri etkilemekte olan bu akımdan fayda sağlamak gerekiyor.

Bu fırsatlardan kimse fayda sağlamıyor yada sağlamaya çalışmıyor mu?

Ülkemizdeki nokta com gelişmelerine sektöre baktığımızda bu alanda yoğun içerik oluşturan ve uzun vadede çeşitli konulardaki Türkçe içeriğini büyük başarıya ve elbetteki gelire dönüştüreceğine inandığım firma Pilli Network diyebilirim. Mutlaka başkaları da vardır ama Pilli son zamanlarda girişimleri ile özellikle dikkatimi çekiyor. (Doğan Online büyükler kategorisinde olduğu için ayrı...)

Hafif.org, bildirgec.org, 3ayak.org, zamazing.org ve 22dakika.org web siteleri ile kullanıcılarının içeriği oluşturmasına imkan sağlamaları günümüzdeki eğilime destek verir nitelikte.

Diğer taraftan yazarları ile gelir paylaşımı üzerine kurdukları iş modeli sayesinde bloggerlar tarafından da tercih edilmekteler.

Demek istediğim şu;
Biliyorsunuz Google, Türkiye operasyonunu özellikle firmanın reklam satışları için oluşturmuştur. Aynı şekilde Microsoft önümüzdeki dönemlerde tahminlerimde yanılmazsam ülkemizde MSN ile reklam satışına girecektir.

Reklam satışı için söz konusu firmaların elbette ki güçlü içeriğe sahip yayıncılara ihtiyaçları olacaktır.
Zamanında Google Blogger'ı neden satın almıştı dersiniz? Yada Microsoft neden Live ile tüm yapısını kullanıcı odaklı hale getiriyor?

Bir şekilde birileri içerik oluşturmalı ve para kazanmak istemeli ki reklam servisi sunan Yahoo, Microsoft ve Google gibi firmalar da bu siteleri reklamverenlere ulaşabildikleri alanlar olarak sunabilsinler.

Kısacası ülkemizde gelişmekte olan bu fırsatlar var, bu araçları kullanmayı seven kullanıcı kitlesi de var, sanırım sadece bu fırsatları değerlendirip iş modelleri oluşturmaya inanacak yatırımcılara ve girişmcilere ihtiyaç var.

Büyük firmalara küçük fikirler yön veriyor

2006-06-22T12:19:00.000+03:00

Bundan 5 yıl önce RSS, Blog, Podcast gibi kelimeler Bill Gates için sadece küçük fikirlerdi, belki bazılarını bilmiyordu bile diye yazmış Robert Scoble.

Hatta bugün RSS'in Sharepoint, Outlook, Internet Explorer 7 gibi birçok Microsoft ürününde yerini almasının yanında, dünyanın en popüler blog servislerinden birinin de yine Microsoft'un olduğunu hatırlatıyor.

Scobleizer'deki yazıyı okuyunca küçük fikirlerin, büyük firmaların gelişimine etkisini ülkemizde nasıl gözardı ettiklerini birkez daha düşünmeye başladım.

Küçük fikir dediğime bakmayın. Bu fikirler büyük firmaların bir adım sonrasındaki stratejilerini belirlemekle kalmıyor, tüm iş yapışlarını değiştirebiliyor.

Eminim ülkemizde değer yaratma potansiyeli olan birçok sektöre yön veren büyük firmaların önemli pozisyonları bugün bırakın bilgi paylaşımını, kullanıcı deneyimi ve sosyal ağlar gibi kavramların iş dünyasında kendileri için oluşturabileceği faydaların bile farkında değildirler.

İnsan faktörü dediğimizde bunu müşteri ilişkileri yönetimi sanmaktadırlar.

Web 2.0'ın sadece internet ile ilgili bir konsept olduğunu düşünüp, bunun tüm tüketici eğilimlerinin merkezini etkilediğini farkedememektedirler.

Örnek vermek gerekirse bugün RSS belki de Türkiye'deki büyükler için hala pek fazla anlam ifade etmeyen kavramlar arasında, ve aynı şekilde bir başka köprü olan kurumsal bloglar. Bu yöndeki fırsatları bu saatten sonra tartışmaya gerek duymuyorum.

Önemli olan fikirlere inanmak ve harekete geçmektir.

Eğer bu yeni nesil fırsatları büyükler göremiyorlarsa, o zaman ya birileri onlara göstersin yada sadece gözlerini bu tarafa çevirsinler.

Bu konuyla ilgili olabilecek bazı yazılarımı aşağıda listeliyorum:

06 Ekim 2005 - Değişen web kültürü: WEB 2.0
15 Aralık 2005 - Haberden çok yorum yazılıyor(sa)... Daha ne bekliyorsunuz?
18 Aralık 2005 - Türkiye ve Web 2.0 fırsatları
26 Aralık 2005 - Yenibir.com RSS ile çok büyür
04 Ocak 2006 - 2007'ye ne kaldı?
04 Mart 2006 - Başarının yeni formülü
14 Mayıs 2006 - Nokta com girişimleri artıyor, sektör büyüyor!

Fark yaratmanın DNA'sı

2006-06-21T07:02:00.000+03:00

Bugün Seth Godin'in yazdığı "Over the Top" isimli yazıdan ilham alarak, yaklaşık 1 ay öncesinde yazdığım "Müşterisini en çok kim düşünüyor?" isimli yazıma gittim ve düşüncelerimi tekrarlamamın faydalı olacağına karar verdim.

Sözünü ettiğim yazımın sonlarına doğru şöyle yazmıştım:

E-ticaret ve diğer inovatif iş modelleri elbetteki firmalar için maliyet düşürmek, karlılık artırmak ve pazara hızlı girmek anlamında avantajlar sağlıyor. Peki tek taraflı kurgulanmış modeller karşı taraf olan müşteriye ne sağlıyor (yada ne kaybettiriyor)?

Ödeme koşullarının tüketiciye sınırsız imkanlar sunduğu, birçok alanda rekabetin çeşitlilikten dolayı kızışmanın ötesinde alev aldığı, yarışta avantaj sahibi olmak için maliyetlerin düşmek zorunda olduğu ve bunların yanında internetin güçlendiği ve yiğitliği bozduğu günümüz Türkiye pazarında firmalar satış öncesi ve satış sonrası servislerinde müşterisini ne kadar koruyor dersiniz?

Yoksa herşey köprüyü geçene kadar mı?

Herhangi bir alışveriş sitesinden sipariş verdiğinizde ürününüzün öngörülen teslimat süresinden önce elinizde olması acaba sizin mutlu olmanız için yeterli bir sebep olabilir mi?

Peki, eğer size firma tarafından gönderilen ürün arızalı ise ve konuyu kendilerine ilettiğinizde ürünü kargo ile adreslerine geri göndermeniz istenirse?

Süreç nasıl devam edecek biliyorsunuz di mi? Ben yaşadığım için biliyorum...

Kargonun ellerine ulaşması sonucunda firmanın bunu üreticiye göndermesi, üreticiden geri dönmesini beklemek, sonra firmanın bunu size göndermesi ve bu son işlem için söz konusu olan kargo ücretini de size ödetmesi... Nasıl ama...???

Hala ürününüzü beklediğinizden erken aldığınız için mutlu musunuz?

Konu aslında elektronik ticaret yada A firması şöyle, B firması böyle şeklinde bir durum değil... Konu ülkemizde malesef bir türlü yaşama geçirilemeyen Müşteri Memnuniyeti kavramı.

Müşteri Memnuniyeti denilince sadece güler yüzlü satıcılar, indirimler yada cazip taksit seçeneklerini düşünmemek lazım. Doğru kurgulanmış iş modelleri ve buna uyan şirket politikalarına ihtiyaç var.

Herhangi bir firmanın bana satın aldığım ürün için 10 yıl garanti vermesinin firmanın destek merkezinin telefon numarasını bile bulamadığım bir süreçte ne gibi faydası olabilir ki?

Hani günümüzde bir fark yaratmaktır gidiyor ya...?

Fark yaratmak aslında gerçek başarı için sadece ürünün yada hizmetin müşteriye sunulması aşamasında gündeminizde olmamalı. Çünkü asıl farkı ve aşık müşteriyi satış sonrasında, öncesinde, ortasında, yanında, altında, üstünde kısacası kurgularınızın, modelinizin ve politikalarınızın tamamında sunacaklarınız ile yakalabilirsiniz.

Kısacası, mor kostüm giydirmek yerine ineğin genetiğiyle oynamak gerekiyor...

FeedBurner ve RSS sorunu

2006-06-20T07:23:00.000+03:00

Yazılarımı RSS ile takip eden okuyucularım bugün bazı sorunlarla karşılaşmış olabilirler.

Özellikle yazılarımdaki Türkçe karakterlerin okunamaması ve eski yazıların yeni gibi görüntüleniyor olması, blogumun RSS servisini sağlayan FeedBurner'ın kendi içinde yaşamış olduğu UTF-8 kodlama sorunundan kaynaklanmış.

MIŞ diyorum çünkü sorunun kaynağını bulmak için biraz zaman harcamam gerekti ama sonunda aşağıdaki linklerde problemi adresleyen açıklamalara ulaştım.

RSS okuyucularında karışıklık oluşan okuyucularım umarım FeedBurner'ın kusuruna bakmazlar.

Nasıl olsa FeedBurner bugüne bugün toplam 200,415 blogger'ın 325,647 yayınını 17,085,191 okuyucuya ulaştırmanın yanında 56,003 podcast ve videocast'ı da yine 3,334,510 kişiye dinlettirip seyrettiriyor.

2004'ün sonlarında kurulmuş olan FeedBurner bugün Mobius Venture Capital, Portage Venture Partners, Sutter Hill Ventures, Draper Fisher Jurvetson ve Union Square Ventures gibi firmalar tarafından finanse ediliyor.

Benim en son hatırladığım, kendilerine kurulmalarının 6'ıncı ayında yani 2005 Nisan civarında 7 milyon dolarlık ($7 milyon) risk sermayesi aktarımı yapılmıştı. (bkz. FeedBurner Fully Financed For Future Feed Formatting Fun)

Son olarak yeni başlatmış olduğu Reklam Ağı (FeedBurner Ad Network) sayesinde hergün 8 milyon okuyucuya ulaştığını ve finansal anlamda da büyümeye son sürat devam ettiğini belirtmemde fayda var.

Nasıl güzel iş di mi?... Ama olsun siz yinede onların kusuruna bakmayın...

Skype, ICQ ve gelecek fırsatlar

2006-06-16T12:08:00.000+03:00

Son günlerde Türkiye'de internet ve e-business alanında birçok gelişmeye tanık oluyoruz. Yeni girişimler, işbirlikleri, ortaklıklar ve olası satın almalar.

Şimdi dikkatimizi toplayıp gelişmeleri birlikte inceleyelim.

Sahibinden.com hisselerinin %50'sinin eBay tarafından satın alınacağına dair söylentiler sürüyor. Ama diğer taraftan firmanın İngiltere'de de birçok başka firma ile görüşmeler yaptığı basında yer buluyor.

Bu arada Skype Türkiye pazarına e-kolay diğer bir deyişle ülkemizde internete en çok yatırım yapan şirket olarak kabul ettiğim Doğan Online ile girdi.

Tüm bunlar olurken MyNet aynı zaman diliminde ICQ ile bir ortaklığa imza attı.

Diğer taraftan Google AdSense Türkiye'deki kullanıcıları için ödeme kanallarını genişletip EFT ile para transferi seçeneğini devreye soktu. Artık Google reklamlarını yayınlayan Türkiye merkezli web siteleri de ödemelerini çek dışında elektronik olarak direk tahsil edebilecekler.

Bugünlerde bana kalırsa fırsatlardan yararlanmayı düşünen girişimci beyinler için fikirlerini zaman kaybetmeden hayata geçirmek yapılacak en doğru aksiyon olur. Uzun vadede yatırımcıların dikkatini çekebilmek olasıdır.

Çünkü bu işleyiş böyle kalmayacak... Daha doğrusu bu kadarla yetinmeyecek...

Ebay, bir şekilde Türkiye'yi menziline alacak. Bu ya sahibinden.com ile ya da bir başka şekilde olacak ama öyle yada böyle eBay Türkiye açılacak.

Yahoo, kesinlikle yakın zamanda Türkiye operasyonunu başlatacaktır. Çünkü web'deki reklam pastasından Türkiye bölümünü tamamen Google'a kaptırmak işine gelmeyecektir. Aynı zamanda ülkemizdeki anında mesajlaşma ve VoIP teknolojilerine olan talep firmanın iştahını kabartacaktır.

Microsoft, daha önce de basında yer aldığı gibi önümüzdeki aylarda Türkiye'de sosyal içerikli girişimlerle büyük atılımlar yapmış olacak. Özellikle arama motoru ve reklam çözümlerini pazarlamak üzerine kurulacak bu girişimler serisi sektörde yeni açılımlara ve işbirliklerine yön verecektir.

Bu gelişmeleri önceden analiz edip, pozisyon almış dinamik firmalar yada girişimciler, hem kendi ürünlerini sektörde tutundurabilecek hemde dünyada düşük maliyetlerle başarılı işbirlikleri yapabilecekleri ortaklarını belirleyebilmiş olacaklardır.

Daha önce de söylediğim gibi: Nokta com girişimleri artıyor, sektör büyüyor!

Hayallerinizi gerçek yapan kelimeler

2006-06-09T12:09:00.000+03:00

İçinde bulunduğumuz dönemin heryerde duyup okuduğumuz ve kurumlar için (en) popüler olup profesyonel bireyler için ise (en) prim yapan kelimeleri hangileridir?

Bana kalırsa ilk üç (3) şu şekilde sıralanıyor:

1) Beyin Fırtınası
2) İnovasyon
3) Sinerji

Peki tüm bunların özünde yer alan ve genelde sözünü ettiğimiz prim yapacak işler anlatılırken kullanılan diğer kelimeler nelerdir? Yaratıcılık, dinamizm, takım çalışması, fark yaratmak, bilgiyi yönetmek, müşterini tanımak vs...vs... (gerçekten çok var...)

Bir taraftakiler sürekli bu kavramlarla kendilerine göre oluşturdukları segmentlerinde hedefledikleri etkiyi oluşturmaya çalışırken, diğer taraftakiler herkesin aynı cümleleri kurduğunu ama elle tutulur bir başarının olmadığını konuşup, yazıp duruyor.

Sonunda bu demeçlerden her iki tarafta kendi ekosisteminde istediği primi yapmayı başarıyor. Nasıl mı?

Bir taraftakiler çevrelerinden "muhteşem fikirler, stratejiler süper, yaklaşımlar inanılmaz, ne kadar yenilikçiler..." şeklinde yorumlarla istedikleri noktaya taşınıyorlar, diğer taraftakiler ise "adam işi biliyor... kimsenin göremediğini görüyor...tabi canım zaten inovasyon kolay mı?... tabi gurunun olaya bakışı farklı olur..." şeklinde yorumlarla yine aynı şekilde güçlü imajlarını karizmaları ile tazeliyorlar.

Kısacası kişiler faydalarını sağlarken, iş anlamında kurumların birçoğunda herhangi bir başarı gözlemlenemiyor.

Galiba bu durumda oturup düşünmek lazım.

Sadece doğru kelimeler ile "hayal" satınca yada hayalin "hayal" olduğunu söyleyince bu kadar etki yaratılabiliyorsa, acaba bu tarz projelere biraz önem ve inançlı kişilere biraz destek verilse etkisi nasıl olur?

Hayali gerçeğe dönüştürmek mi? Sanırım güzel olur...

Sanal işbirliğimiz kitap oluyor

2006-06-05T12:05:00.000+03:00

Web konusunda aklınıza gelebilecek birçok konuyu farklı yaklaşımı ile kapsayacak olan çok özel bir kitap projesine başladık.

Başladık diyorum çünkü bloglarından birçoğunuzun yakından tanıdığı toplam 5 kişi bu kitap projesinde birlikte çalışıyoruz.

Bilgi düzeyi yüksek bu güçlü kalemler:
Altı Üstü Tasarım'dan Mehmet Doğan, Ana Fikir'den Selim Yörük, e-dünya'dan sizin bildiğiniz adıyla Kara ve kendi adını taşıyan sitesinden tanıdığınız Cihan Salim.

Ülkemizde daha önce yayınlanmamış tarzda bir format kapsamında sunmayı planladığımız ve çalışma tarzı olarak da tamamen web'in nimetlerinden faydalandığımız kitap projemizde çeşitli sanal araçları kullanıyoruz.

Basecamp proje yönetimi ve Stikipad ise yazılarımızı paylaşmak için sanal işbirliği ortamımızı oluşturması açısından Web 2.0 konsepti ile bütünleşmiş araçlar olarak bu projede hayatlarımıza girmiş durumdalar.

Kitap projemizin zengin içeriği, fark yaratacak formatı, yeni nesil çalışma şekli dışında elbetteki bir diğer ilginç ve heyecan yaratan tarafı da, hiçbirimizin bugüne kadar blog yazılarımız dışında karşılaşmamış ve birbirimizi kişisel olarak tanımıyor olmamız.

Web konusunda güçlü bir kaynak ve başarılı çalışmalara yön gösterici olacağına inandığım kitabımız ile ilgili gelişmeleri çalışmalarımızda ilerledikçe ben ve diğer arkadaşlarım kendi bloglarımızdan paylaşıyor olacağız.

Ortaya karışık yapmayın

2006-06-05T07:20:00.000+03:00

Web sitesinde müşteri temsilcisi ile canlı iletişim kurabilmek için oluşturulmuş sohbet (chat) özelliği bulunan ama servisi bir kere bile çevrimiçi (online) görmediğimiz acaba kaç şirket vardır?

Yada içerik yönetim sistemi bulunmasına rağmen en son yayınlanan haberin 1 yıl öncesini gösterdiği kaç şirket sitesi biliyorsunuz?

Peki web sitesinin İngilizce bölümü de bulunan ama içeriğinin milattan önceyi gösterdiği kaç şirket biliyorsunuz?

Şahsen bu örneklerin hepsini onlarca kere görmüş olmamın yanında, gereksiz özellik ve servislerle genişletilmiş kapsamlarından dolayı tamamlanamamış yada hayata geçirilememiş projelere de çoğu kereler şahit oldum.

İhtiyaçların doğru analiz edilmemesi proje sürelerini uzatmakla kalmayıp, maliyetleri de yükseltir ve en kötüsü "ortaya karışık yapalım" mantığıyla devreye alınmış servislerin birçoğu hiç umulmadık şekilde hizmet kalitenizin negatif yansıması olabilir.

İster teknoloji tabanlı projeleriniz, ister girişimlerinizin geleceğini şekillendirecek iş planlarınız olsun, ihtiyaçların doğru analizi ve seçeneklerin kontrollü kullanımı ile oluşturulmadıkları takdirde size geri dönüşleri mutlaka olumsuz olacaktır.

Hadi hepimiz hile yapalım

2006-05-30T17:16:00.000+03:00

Mehmet Doğan "Bu işin hilesi nedir?" isimli yazısında demiş ki:

Teknoloji sihir değildir. Teknoloji, sihirli ve büyüleyici bir etkiyi yaratmanıza yarayan bir araçtır. Başarılı web siteler ve ürünler, teknolojinin basit ve sıkıcı gerçeklerini, hikaye ve küçük sırlar ile sihirli bir ana dönüştürmeyi başaranlar şirketlerin yarattığı sihirbazlıktır. Eğer kullanıcılarınızı teknoloji ile büyülemek istiyorsanız yanlış yoldasınız demektir. Teknoloji "efekt" konumunda olduğunda büyüleyicidir; büyünün ta kendisi olduğunda değil.

Zaten Web 2.0'ın popüler bir konsept olarak blogosferi meşgul etmesi, tamamen sihirinin bizler ve sizler üzerindeki etkisi değil midir?

Nedir bu sihir? Kullanıcı odaklılık ve tabi ki başarının sırrı olan insan faktörünün sonuca etkisi.

Kullanıcını yani müşterini tanımak hilenin başladığı noktadır. Devamında sihirle buluşur ve sonunda elbette ki başarı... Yada Mehmet'in tabiri ile haz...

Aslında tüm meselenin yazıda verilmiş olan iskambil hilesinden ibaret olduğunu biliyoruz değil mi? Yani hiçbirşeyi yeni keşfetmedik, sadece olanı kullandık. Sadece bakmamız gereken noktaya farklı açılardan baktık. Belki biraz da imkanlarımızı gözden geçirdik. Belki onları biraz daha iyi kullanmayı öğrendik...

Biz bu işi biraz daha genişletip inovasyon desek nasıl olur? ...acaba hile mi yaptım...?

Blogosferdeki delik kapatıldı

2006-05-30T09:29:00.000+03:00

Ekşi Sözlük web sitesine erişimin engellenmesi kararı mahkeme tarafından kaldırılmış.

1 Haziran günü yapılması planlanan site karartma hareketine bu durumda gerek kalmamıştır.

Altı Üstü Tasarım'da ilgili yazının yorumlar bölümünde söylediğim gibi, herşey bir tarafa güzel olan birşey var ki; sanırım ülkemizde blogosfer
(blogosphere) ilk defa bir konu üstüne bu kadar yoğun çalışıyor.

Dünyadaki oranlara bakarak daha işin başında olduğumuzu düşünürsek, bu alanda yapılacak çok iş olduğu ortada...

Az laf çok iş

2006-05-29T08:44:00.000+03:00

Mehmet Doğan, Altı Üstü Tasarım'da yayınlanmış olan Sessiz Kalma! Karart! isimli yazısında ekşi sözlük web sitesine İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün ihbarı ile Türk Telekom tarafından erişimin engellenmesini (~~kapatılmasını~~, sansürlenmesini) ülkemiz gündemine tam da olması gerektiği gibi taşıdı.

Olması gerektiği gibi diyorum çünkü günümüzde özellikle web ortamında kullanıcı odaklılık, kullanıcı destekli içerik, sosyal ağlar ve elbette ki Web 2.0 gibi kavramları konuşurken bir web sitesinde "esrar" kelimesi geçiyor diye o web sitesini sorgusuz sualsiz ve uyarısız olarak bu şekilde sansürleyenlerin yaptığı olması gereken hareket değildir.

Sözü daha fazla uzatmadan zaten herşey ortadayken, kendim de dahil olmak üzere herkese az laf çok iş diyorum ve Mehmet Doğan'ın 1 Haziran 2006 tarihinde web sitelerimizi 1 günlüğüne karartma teklifine EVET diyorum.

www.ardakutsal.com ve ardakutsal.blogspot.com adresleri 1 Haziran 2006 tarihinde 1 günlüğüne kapalı olacaktır.

Herkesin kendi istediği tondan şarkı söylediği bir koronun başarısı söz konusu olamaz. Bu yüzden ekranlarımızın karanlık olacağı sürede verilecek mesajın yine olması gerektiği gibi belirlenmesini öneriyorum.

GÜNCELLEME 1: Ekşi Sözlük ile ilgili söz konusu işlemin kapatılma değil, siteye erişimin engellenmesi olmasından dolayı yazımda bir küçük değişiklik yaptım. (29 Mayıs 10:31)

GÜNCELLEME 2: Mahkeme kararı ile ekşi sözlük web sitesine erişim engelinin kaldırılması sonucunda 1 Haziran günü yapılacak karartma kararı değiştirilmiştir. (30 Mayıs 09:28) (ilgili link)

Müşterisini en çok kim düşünüyor?

2006-05-27T15:44:00.000+03:00

Bu sabah yeni satın aldığım ADSL modemi kurmak için uğraşırken, ki sonunda başaramadım, dün bozulmuş olan banyo musluğumu da yaptırmam gerektiği aklıma geldi.

Aklımda yapmam gerekenler artmışken birden, geçenlerde alıp 1,5 saat boyunca ter içinde kalıp kurmayı başardığım kütüphanenin benim dalgınlığım sonunda hasar görmüş olan rafını onarmam gerektiğini hatırladım.

Sonra tüm bunlar kafamda dolanırken ve modem hala bana ADSL hattın yok hatası verirken bu sefer günün Cumartesi olduğu, havanın harika ve benimde hiç böyle işler üzerinde çalışacak modda olmadığımı farkettim.

İşin komik tarafı benim bu güzel tatil günümde kurmak için uğraşıp durduğum ve teslim alana kadar 5 gün beklediğim ürün online olarak hepsiburada.com'dan sipariş edilmişti, ter içinde kalıp kurduğum kütüphane hayatımızı kolaylaştırmak için sektörde yer alan bir başka marka olan IKEA'dandı.

Kısacası hayatımızı kolaylaştırmak için tercih ettiğim tüm markalar ve servisler benim öncesinde ve sonrasında zamanımı harcamama sebep olmaktan başka bir işe yaramıyorlardı.

Sadece bozulmuş olan banyo musluğum Kadıköy'den kendim gidip kendi halinde bir dükkandan almıştım ve almam monte etmem ve kullanmaya başlamam yarım saat bilemediniz 45 dakikamı almıştı.

Ama ne farkederdi ki? Cumartesi günü tüm bu ürünler bana sorun çıkartmış ve hepsi benim kendileri ile ilgilenmemi bekliyorlardı...

Sonunda modemi kutusuna kaldırıp haftasonu çalışmayan U.S. Robotics teknik servisi ve satış sonrası arıza konularını üzerine almayan Hepsiburada.com'u rahatsız etmemek için Pazartesi'yi beklemeye karar verdim.

Kaldı geriye musluk ve kütüphane rafı...

Raf ve musluğun tamiri için gerekli parçaları alabileceğim yerler olarak aklıma ilk gelen adresler Koçtaş ve Bauhaus olabilir diye düşündüm ve çıkmak için hazırlanmaya başladım.

Tam o sırada dışarıdan, sokaktan, bir ses geldi ve şöyle bağırıyordu: "Muslukçuuuuuu.....Muslukçuuuu......"

Ben durumu idrak edip cama koşup adamı çağırana kadar kendisi çok uzaklaşmıştı ama hiç sorun değil... çünkü bana önemli bir noktayı bir kez daha hatırlattı.

İşinizi, servislerinizi ve süreçlerinizi müşterinizin (kullanıcınızın) her daim rahatlığı için modellemelisiniz...

Maliyetinizi düşürmek, kendi iş yapışınızı iyileştirmek, karlılığı artırmak için yaptığınız tüm çalışmaların sonunda iş dönüp dolaşıp müşteri memnuniyeti ve dolayısıyla kullanıcıda son bulacak yada bu döngü böyle devam edecektir.

E-ticaret ve diğer inovatif iş modelleri elbetteki firmalar için maliyet düşürmek, karlılık artırmak ve pazara hızlı girmek anlamında avantajlar sağlıyor. Peki tek taraflı kurgulanmış modeller karşı taraf olan müşteriye ne sağlıyor (yada ne kaybettiriyor)?

Sonunda bana hala en yakın muslukçuyken, rahatlık nerede?..... Kolaylık nerede?

NOT: Merak edenler varsa diye yazıyorum. Musluğun arızasını evimin biraz ilerisinde dükkanını bulduğum muslukçu ile çözdüm, ADSL modem kutusunda ve Pazartesi gününü, kütüphane rafı ise tamamen benim keyfimi bekliyor... bu trafikte ne IKEA'ya ne Koçtaş'a ne de Bauhaus'a gidemem... :)

Bu kampanyalar sadık müşteriyi üzüyor

2006-05-26T12:41:00.000+03:00

USRobotics, MAXg 9108 kablosuz ADSL modem alanlara İnternet Telefonu'nu hediye ediyor.
USRobotics`ten Kaçırılmayacak Kampanya

Bundan 4 ay kadar önce Teknosa'dan HP iPaq 6515 almıştım ve birkaç hafta sonrasın bu ürün Navturk GPS paketi hediyesi ile satılmaya başlamıştı. Çok sahip olmak istediğim ve iPaq 6515 için temel özellikleri arasında bulunması gereken GPS paketi şu anda piyasada satılmıyor ve bende iPaq satın alırken erken davrandığım için hala bekliyorum.

Erken davrandığım için cezalandırıldığım bir yeni kampanyaya da 10 dakika önce şahit oldum.

Hepsiburada.com'dan 22 Mayıs Pazartesi günü yukarıda kampanya yazısını okuduğunuz USRobotics 9108 kablosuz ADSL modemi satın aldım (neredeyse 5 gün olacak ve hala siparişim tarafıma ulaşmadı orası tamamen ayrı bir konu) ve yine erken davrandığım için bu sefer de USR9600 USB İnternet Telefonu hediye olarak alamıyorum...!

Şunu belirtmeliyim ki, söz konusu markaların iyi müşterilerinden sayılabilirim.
Örnek olarak, yıllar öncesinde ilk aldığım 56K dial-up modem'im USRobotics idi, şu anda kullandığım kablolu ADSL modemim de yine USRobotics. Kullandığım dizüstü bilgisayar da dahil olmak üzere, bugüne kadar satın aldığım tüm yazıcı ve tarayıcılarım da HP olmuştur.

Firmaların müşterilerini memnun etmek ve potansiyel müşterilerine kendi ürünlerini tercih etmeleri için bir sebep oluşturmak amacıyla düzenledikleri bu kampanyalar, benim gibi işin içinde hediye olmasa bile markaya olan güveni ve sevgisi için erken davranıp ürünlerini tercih eden daimi müşterilerini kampanya duyurulduktan sonra hayal kırıklığına uğratıyorsa, buradan kim zararlı çıkıyor?

Acaba bazı firmaların kampanyaları kaş yaparken göz mü çıkartıyor?

Türkiye'de izlenme rekoru kıracak yeni televizyon programı

2006-05-26T12:34:00.000+03:00

Bir yarışmacımız olacak...! Kazanırsa daha doğrusu dayanabilirse 100.000 YTL'lik bir ödül alacak.

Tüm hayatı televizyon karşısındaki izleyicilerin göndereceği SMS oyları ile yönlendirilecek ve tüm günü kameralar karşısında canlı olarak yayınlanacak.

Yarışmacı kaçta yatsın, kaçta kalksın, ne yesin, ne içsin, nerede uyusun gibi tüm kararlar izleyici oyları ile karar verilip yarışmacıya yaptırılacak.

İnsan hakları'na uygundur yada değildir bilmiyorum ama bana kalırsa izlenme rekorları kıracağı kesin.

Şaka bir yana...Açıkcası bugüne kadar yada bugünlerde dünya televizyonlarında böyle bir program oldu mu olmadı mı yada zaten var mı bilmiyorum ama yukarıda televizyona uyarlayıp kısaca anlatmaya çalıştığım şov programı son günlerde internet üzerinde gerçekleşiyor ve büyük ilgi topluyor.

Web 2.0 konsepti ile bu kültüre uyup tamamen kullanıcı odaklı olan web siteleri şimdi de kullanıcılarına hayatlarımızı kontrol ettirip, içeriği kullancının oluşturması trendinde son noktaya ulaşıyor.

Merak edenler için OurPrisoner.com ve flört edeceği kişiyi bile ziyaretçi oyları ile belirleyen sitenin zavallı kahramanı Kieran tüm hayatıyla yayında.

Ayrıca web sitesi şu günlerde bir sonraki mahkum (yada kobay) için başvuru kabul ediyormuş.

Haksız mıyım televizyonda inanılmaz derecede tutmaz mıydı? :)

Link: OurPrisoner.com